Karar Detayı

MAHKEMESİ: Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2022/2008 E., 2022/1477 K.

KARAR: İstinaf başvurusunun esastan reddine

İLK DERECE MAHKEMESİ: Antalya 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2020/219 E., 2021/746 K.

Taraflar arasındaki 6292 sayılı Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi ile Hazineye ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun (6292 sayılı Kanun) uyarınca hak sahipliğinin tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının, davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

K A R A R

Kullanım kadastrosu sonucunda, Antalya ili Kepez ilçesi ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 25361 ada 2 parsel sayılı 5195 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, kadastro tutanağının beyanlar hanesine, " 6831 sayılı Orman Kanunu'nun (6831 sayılı Kanun) 2/B maddesi uyarınca Hazine adına orman sınırları dışına çıkarıldığı ve krokisinde (A) harfi ile gösterilen 4.257,41 m2 alanın 2000 yılından beri ... ' in kullanımında olduğu " şerhi yazılmak suretiyle, arsa vasfında, Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir.

Davacı ... vekili dava dilekçesinde; Antalya ili Kepez ilçesi ... Mahallesi 25361 ada 2 parselde kayıtlı bulunan ve orman dışına çıkartılan taşınmazın kadastro tespitinde ... adına tespit edildiğini, ...'in bu hakkını Antalya 16. Noterliğinin 07.07.2014 tarihli 14289 yevmiye nolu muvafakatnamesiyle davalı ...'a devrettiğini, bu kişinin de hakkını Antalya 6. Noterliğinin 22.05.2015 tarihli 14394 yevmiye nolu muvafakatnamesiyle müvekkili olan davacıya devrettiğini, davacının bu muvafakatnameye dayanarak Milli Emlak Müdürlüğü'ne satın alma talebinde bulunduğunu ancak, ... mirasçıları tarafından davalı ... ve davalı Sabiha Yayla adlı kişilere de muvafakatname verildiğinden satış yapılmayarak mahkemeye başvurmalarının gerektiğinin söylendiğini ileri sürerek, taşınmazın hak sahipliği ve zilyetliğinin davacı adına olduğunun tespitine ve tapu kütüğüne şerhine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama neticesinde; " Dava konusu ... Mahallesi 25361 ada 2 parsel sayılı taşınmaz 5195m² yüzölçümlü ve arsa vasıflı olup, taşınmazın ilk geldisinin 91 nolu mera parseli olduğu, 6831 sayılı Kanun'un değişik 2 inci maddesine istinaden Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan alanda kaldığı hususunun 07.02.1995 tarihli 1085 sayılı işlem ile tespit edildiği, 1239 parselin 74.213m² yüzölçümü ile ham toprak vasfı ile Hazine adına tescil edildiği, akabinde 13.11.2022 tarihli 10811 yevmiye sayılı imar işlemi sonucu kütük sayfasının kapatılarak 2139 sayfa nolu 25361 ada 2 parsele gittiği, bu parselin 5195 m² yüzölçümünde ve arsa vasıflı olup Hazine adına tescilli iken 2015 yılında taşınmazın bulunduğu alanda muhtelif imar parsellerinde 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun (3402 sayılı Kanun) Ek 4 üncü maddesi kapsamında kullanım kadastro çalışması yapıldığı, askı ilan süresi bitiminde dava konusu 25361 ada 2 parsel sayılı taşınmazın 07.05.2015 tarihinde kadastro tutanağının kesinleştiği, yapılan bu çalışma ile ' krokisinde (A) harfi ile gösterilen 4257,41 m² lik kısmın Murat oğlu ...'in 2000 yılından beri kullanımında olduğu, B harfi ile gösterilen 937,59 m² lik kısmın ise kullanımsız olduğu ' hususunun tespit olunduğunun anlaşıldığı, kullanıcı olarak görülen ...'in dava konusu taşınmazdaki hakkını Antalya 16. Noterliğinin 07.07.2014 tarihli ve 14289 yevmiye sayılı muvafakatnamesi ile ...'a devrettiği, ...'ın ise taşınmazdaki hakkını Antalya 6. Noterliğinin 22.05.2015 tarihli ve 14394 yevmiye sayılı muvafakatnamesi ile davacıya devrettiği, öte yandan, davalı ...' nın, Antalya 16. Noterliğinin 20.05.2015 tarihli 13966 yevmiye sayılı vekaletname ile taşınmazdaki kullanım hakkını ...'den devralmış olduğu, ancak ... tarafından davalı ...'e yapılan önceki tarihli devrin geçerli olduğu, davalı ...' nın tanıklarının, ...'e yapılan devrin geçersizliğine yönelik beyanlarına dosya kapsamındaki deliller doğrultusunda üstünlük tanımanın mümkün görülmediği, Bu nedenle ... tarafından ...'e yapılan ve ... tarafından da davacıya yapılan devrin geçerliliğinin kabul etmek gerektiği " gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne ve 25361 ada, 2 parsel sayılı taşınmaz hakkında ... tarafından ...'a verilen Antalya 16. Noterliğinin 07.07.2014 tarihli ve 16401 yevmiye sayılı muvafakatnamesinin ve ... tarafından ...'e verilen Antalya 16. Noterliğinin 22/05/2015 tarihli 14394 yevmiye sayılı muvafakatnamesinin geçerli olduğuna, taşınmazda 6292 sayılı Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi ile Hazineye ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun (6292 sayılı Kanun) kapsamında hak sahibinin davacı ... olduğunun tespitine, davalılar ..., ... ve Hazine aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş; hükme karşı, davalı Sabiha Yayla vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesince; " İlk Derece Mahkemesince toplanan deliller ile tüm dosya kapsamına göre, çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun (3402 sayılı Kanun) Ek 4 üncü maddesi uyarınca yapılan kullanım kadastrosu çalışması sonucunda dava konusu 25361 ada 2 parsel sayılı taşınmazın 17.11.2014 tarihinde kadastro tutanağının beyanlar hanesine, “6831 sayılı Orman Kanun'un 2/B maddesi uyarınca Hazine adına orman sınırları dışına çıkartılmıştır. Krokisinde A harfi ile gösterilen 4257.41 m2 lik kısım ...'in 2000 yılından beri kullanımındadır. (B) harfi ile gösterilen 937,59 m2 lik kısım kullanımsızdır” şerhleri konulmak suretiyle arsa niteliğiyle Hazine adına tespit edildiği, 2015 yılında yapılan askı ilanı içerisinde dava açılmadığından tespitin 07.05.2015 tarihinde kesinleştiği ve halen aynı şerhle Hazine adına tapuda kayıtlı bulunduğu, sonrasında adına kesinleşmiş kullanıcı şerhi bulunan ...' in dava konusu taşınmazdaki 6292 sayılı Kanun'dan kaynaklanan haklarını Antalya 16. Noterliğinin 07.07.2014 tarihli ve 14289 yevmiye sayılı muvafakatnamesiyle davalılardan ...'a devrettiği, davalı ...'ın ise devraldığı bu hakkını Antalya 6. Noterliğinin 22.05.2015 tarihli 14394 yevmiye sayılı muvafakatnamesiyle davacıya devrettiği, bununla birlikte adına kullanıcı tespiti bulunan ...'in aynı taşınmazdaki aynı haklarını Antalya 16. Noterliğinin 20.05.2015 tarihli ve 13966 yevmiye sayılı muvafakatnameyle davalılardan ...'ya da devrettiği, dolayısıyla aynı kullanıcı tarafından aynı taşınmaz hakkında farklı tarihlerde farklı kişilere yapılmış iki ayrı noter muvafakatnamesi bulunduğu, 6292 sayılı Kanun gereğince hak sahibi tarafından taşınmazdaki doğrudan satın alma hakkının noter muvafakatnamesiyle devri mümkün ise de, yukarıda açıklandığı üzere hak sahipliğinin devri için noterde düzenlenen ilk muvafakatname sonucunda tapu kaydının beyanlar hanesinde kullanıcı olarak kayıtlı kişinin artık idareye başvuru ve doğrudan satın alma hakkı kalmayacağından ve taşınmazdaki haklarını noter muvafakatnamesiyle devrettikten sonra artık kendisinin taşınmaz üzerinde 6292 sayılı Kanundan kaynaklanan hakkı kalmayacağından, bu devir işlemi nedeniyle artık kendisinde bulunmayan hak sahipliği hakkını bir başkasına devretmesinin geçerli olmayacağı, ... tarafından ilk olarak Antalya 16. Noterliğinin 07.07.2014 tarihli ve 14289 yevmiye sayılı muvafakatnamesiyle davalılardan ...'a devre ilişkin muvafakatnamenin ve dolayısıyla davalı ...'ın ise devraldığı bu hakkını davacıya devretmesine ilişkin Antalya 6. Noterliğinin 22.05.2015 tarihli ve 14394 yevmiye sayılı muvafakatnamesinin geçerli olarak kabul edilmesinin gerektiği, davalı ... vekilince 07.07.2014 tarihli ve 14289 yevmiye sayılı muvafakatnamenin irade sakatlığı nedeniyle geçersiz olduğu savunulmuşsa da bu iddianın ispatlanmadığı, bu nedenle ilk derece mahkemesince de bu doğrultuda hüküm kurulmasının yerinde olduğu " gerekçesiyle, davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353/(1) b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiş ve iş bu karar, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

6292 sayılı Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi ile Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun'un (6292 sayılı Kanun) 6 ncı maddesinde, hak sahiplerinin kim olduğu, başvuru usulü ve doğrudan satış hükme bağlanmıştır. İlgili maddenin ikinci fıkrasında, " 2/B alanlarında bulunan taşınmazlar hakkında bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra düzenlenecek güncelleme listelerine veya kadastro tutanaklarına ya da kesinleşmiş mahkeme kararlarına göre oluşturulacak tapu kütüklerinin beyanlar hanesine göre; bu taşınmazların 31.12.2011 tarihinden önce kullanıcısı ve / veya üzerindeki muhdesatın sahibi olarak gösterilecek kişilerden bu taşınmazları satın almak için süresi içerisinde idareye başvuran ve idarece tespit edilen satış bedelini itiraz ve dava konusu etmeksizin kabul edenler de hak sahibi sayılır." hükmüne yer verilmiş, onuncu fıkrada da " Hak sahibi olunmasında kanuni halefiyet, hak sahibinin veya mirasçılarının bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra noter tarafından düzenlenecek muvafakatname vermeleri hâlinde ise akdî halefiyet hükümleri geçerlidir. " şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler ışığında somut uyuşmazlık değerlendirildiğinde; davacı tarafça, kadastro tespitinde kullanıcı olarak belirlenen ...'den alınan noter muvafakatnamesine istinaden akdi halef olarak hak sahipliğinin tespiti istenmiştir. Dava konusu taşınmazda şerh sahibi olan ..., taşınmazdaki 6292 sayılı Kanun'dan kaynaklanan haklarını 07.07.2014 tarihinde ...'a devretmiş, bu kişi de 22.05.2015 tarihinde taşınmazdaki 6292 sayılı Kanun'dan kaynaklanan haklarını noter muvafakatnamesiyle davacı ... ...'e devretmiştir. 6292 sayılı Kanun' un ilgili maddesi uyarınca akdi halef olabilmek için, " hak sahibi " kişiden muvafakatname alınmış olması gerekmekte olup, anılan Kanun maddesine göre " hak sahibi " kişi ise, yasada belirtilen şekilde kullanıcı olarak tespit edilen kişidir.

Somut olayda, ... kadastro tespit tarih olan 17.11.2014 tarihinde hak sahibi olmuştur. Davacının dayanak olarak sunduğu ...'den alınan (taşınmazdaki 6292 sayılı Kanun' dan kaynaklanan haklarının davalı ...' a devredildiğine ilişkin) noter muvafakatnamesi bu tarihten önce 07.07.2014 tarihinden düzenlenmiş, muvafakatnamenin düzenlendiği tarihte ... yasanın aradığı anlamda hak sahibi değildir. Bu durum karşısında, davacı ... ...'in 22.05.2015 tarihinde hak sahibi olan kişiden muvafakatname almadığının diğer bir ifadeyle akdi halef ve hak sahibi olmadığının kabulü gerekir.

Hal böyle olunca; İlk Derece Mahkemesince, açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi isabetsiz olduğundan, hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 373/1 inci maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 371 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Peşin harcın istek halinde temyiz eden davalıya iadesine,

20.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.