Karar Detayı

MAHKEMESİ: Asliye Hukuk Mahkemesi

KARAR: Davanın Kısmen Kabulüne ve Kısmen Reddine

Taraflar arasındaki tapu iptal ve tescil istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı ... İdaresi vekili dava dilekçesinde; ....köyü çalışma alında 1978 1981 yılları arasında yapılan kadastro çalışmalarında Keşlik mevkii 2624 ve Köyiçi mevkii 2606 parsel sayılı taşınmazların davalılar ve murisleri adına tespit edildiğini, bilahare 2003 2004 yılları arasında ise orman kadastro çalışması yapıldığını ve bu çalışmalara itirazın ise 02.12.2006 tarihinde sonuçlandığını, bu çalışmalarda 2624 parselin kısmen, 2606 parselin ise tamamen orman olarak belirlenen alanda kaldığını ileri sürerek, bu alanların tapu kaydının iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tescilini talep etmiş; yargılama sırasında sunduğu 22.03.2013 tarihinde verdiği dilekçe ile de, alınan bilirkişi raporunda dava konusu 2624 parselin tamamının orman olduğu tespit edildiğinden, tamamının tapu kaydının iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tescilini talep etmiştir.

Dava konusu, Yozgat ili Aydıncık ilçesi Merkez köyü Keşlik mevkii 2624 parsel sayılı taşınmazın 20650 m2 ve 2606 parsel sayılı taşınmazın ise 6000 m2 yüzölçümü ve tarla vasfıyla 08.05.1981 tarihinde tapulama yoluyla paylı mülkiyet halinde Asiye Yıldırım, Halil Yıldırım, ..., ..., ... ..., Sevgi Yıldırım, Semra Yıldırım adlarına tespit ve tescil edildiği, taşınmazların her ikisinin de beyanlar hanesinde, 30.11.2011 tarihinde Gıda Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü lehine 30.11.2011 tarihinde konulmuş, 3083 sayılı Kanunun 13. maddesi gereğince kısıtlı olduğu yönünde şerh bulunduğu anlaşılmaktadır.

Davalılar ... ve ... duruşmadaki beyanlarında; davaya itirazlarının bulunmadığını beyan etmişlerdir.

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonunda; " dava konusu 2606 parsel yönünden, Orman İdaresince, davalılar aleyhine, taşınmazın orman olduğundan bahisle tapu iptal ve tescil davası açılmış olduğu ve bu davada yapılan yargılama neticesinde verilen davanın kabulüne ilişkin karar kesinleşmekle bu davanın eldeki dava için kesin hüküm oluşturduğu; 2624 parsel yönünden ise, dava konusu taşınmazın memleket haritasındaki durumu, orman amenajman haritasındaki durumu, kadastro paftasındaki durumu, kesinleşen orman tahdit haritasındaki konumu, bugünkü fizyolojik, biyolojik ve ekolojik durumu birlikte değerlendirildiğinde, taşınmazın 16.638,11 m²' lik kısmının 6831 sayılı Orman Kanunu (6831 sayılı Kanun) 1. Maddesi gereğince orman sayılan sahalardan olduğu kanaatine varıldığı, ayrıca Devlet Ormanlarına ait tapu kayıtları üzerinde hiçbir kişi ya da kurum lehine şerh verilemeyeceğinden bu şerhlerin de iptali gerektiği " gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine, Yozgat ili Aydıncık ilçesi Aydıncık (Merkez) Köyü Keşlik mevkiinde kâin 2606 parsel sayılı taşınmaz hakkında Çekerek Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 13.03.2015 tarihinde kesinleşen 2012/145 Esas, 2014/427 Karar sayılı ve 25.12.2014 tarihli kesinleşmiş ilâmı nedeniyle Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun m. 114(1) i ve m. 115(2) hükümleri uyarınca bu taşınmaz yönünden davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine; Yozgat ili Aydıncık ilçesi Aydıncık (Merkez) Köyü Keşlik mevkiinde kâin 2624 parsel sayılı taşınmazın orman mühendisi tarafından düzenlenen 21.08.2015 tarihli bilirkişi raporunda (B) harfi ile belirlenen ve kesinleşen orman kadastro sınırları içerisinde kalan 16.638,11 m²' lik kısmı yönünden davalılar ve murisleri adına olan tapu kaydının kısmen iptaline, söz konusu 16.638,11 m²' lik alana ayrı bir parsel numarası verilerek "orman" vasfıyla Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline, fazlaya ilişkin talebin reddine, dava konusu 2624 parsel sayılı taşınmaza ait tapu kaydındaki Gıda Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü lehine konulan "3083 sayılı Kanunun 13. maddesi gereğince kısıtlıdır" ve "Toprak Tarım Reformuna tapu kayıt örneği gönderilmiştir" şerhlerinin ve diğer tüm beyan, şerh ve ipotek şeklindeki tüm takyidatların raporda (B) harfi ile gösterilen 416.638,11 m²' lik kısmı yönünden kaldırılmasına, HMK m. 397 (2) hükmü uyarınca, davaya konu taşınmazlar üzerine konulan ihtiyati tedbirin karar kesinleşinceye kadar devamına, karar kesinleştiğinde tedbirin kaldırılmasına karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince, işi esasına girilerek, yazılı şekilde karar verilmiş ise de, bu karar usul ve yasaya uygun bulunmamaktadır. Şöyle ki; bilindiği üzere; savunma hakkı, Anayasanın 36. maddesinde güvence altına alındığı gibi, karar tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) " Hukuki Dinlenilme Hakkı " başlıklı 27. Maddesinde de, " (1) Davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler.

(2) Bu hak;

a) Yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını,

b) Açıklama ve ispat hakkını,

c) Mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini, içerir. " şeklinde düzenlenmiştir. Buna göre, davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip olup, bir davada, davalı tarafa savunma ve ispat hakkını kullanma olanağı verilmeden hüküm kurulması hukuken mümkün bulunmamaktadır.

Somut olaya gelince; İlk Derece Mahkemesi kararını temyiz eden ...'in annesi olan davalı ...' ın yargılama sırasında 29.01.2015 tarihinde vefat etmesine rağmen, mirasçılarının davada taraf olarak yer almaları sağlanmaksızın yargılamaya devam edilerek 14.01.2016 tarihinde esasa ilişkin karar verildiği ve böylelikle, adı geçen davalının mirasçıların savunma ve ispat haklarını kullanmalarının kısıtlandığı anlaşılmaktadır.

Öte yandan; taraf teşkilinin sağlanması, kamu düzenine ilişkin dava şartlarından olduğundan, yargılamanın her aşamasında re'sen gözönünde tutulmalıdır. Dava konusu taşınmazlara ait tapu kaydının beyanlar hanesinde " Gıda Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü " lehine " 3083 sayılı Kanunun 13. maddesi gereğince kısıtlıdır " şerhi bulunduğundan, davada, tapu maliki olan gerçek kişilerin yanında lehine kısıtlama şerhi bulunan kurumun da davada taraf olarak yer alması gerekmektedir. Ancak, davacı ... İdaresi tarafından, dava dilekçesinde davalı olarak sadece tapu maliklerine husumet yöneltilmek suretiyle dava açılmış olup, bu haliyle davada taraf teşkilinin tam olarak sağlandığından söz edilemez.

Hal böyle olunca; İlk Derece Mahkemesince, davacı ... İdaresine davasını, dava konusu taşınmazlarda lehine kısıtlama şerhi bulunan Gıda Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü' ne ve yargılama sırasında 29.01.2015 tarihinde vefat ettiği anlaşılan davalı ... mirasçılarına da yöneltmek suretiyle taraf teşkilini sağlaması için süre ve imkan tanınması, bu şekilde taraf teşkilinin sağlanması halinde işin esasına girilerek, adı geçen dahili davalılardan savunma ve delillerinin sorulması ve bildirmeleri halinde delillerinin toplanması, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, bu husus göz ardı edilerek, yöntemince taraf teşkili sağlanmadan ve anılan kişilere hukuki dinlenilme haklarını kullanma imkanı tanınmadan karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmadığından, hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun Geçici 3 üncü maddesi yollaması ile 1086 sayılı Kanunun 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA,

Bozma nedenine sair yönlerine incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Taraflarca 1086 sayılı Kanunun 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine,

İstek halinde peşin harcın temyiz edene iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 31.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.