Yargıtay 8. HD 2021/16078 E. 2024/2299 K.

MAHKEMESİ: Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2018/15 E., 2018/70 K.

KARAR: Tapu iptali ve tescil istemi yönünden karar verilmesine yerolmadığına, men'i müdahale ve kal taleplerinin kabulüne

Taraflar arasındaki kesinleşen orman tahdidine dayalı olarak açılan tapu iptali ve tescil ile meni müdahale ve kal istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonunda Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; tapu iptal ve tescil talepleri yönünden karar verilmesine yer olmadığına, men'i müdahale ve kal taleplerinin kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ...Genel Müdürlüğü vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Çekişmeli taşınmazların bulunduğu yerde dava tarihinden önce 25.04.2003 tarihinde ilan edilerek kesinleşen orman kadastrosu ve 2/B madde uygulaması bulunmaktadır. Genel arazi kadastrosu işlemi ise 1964 yılında yapılmıştır.

2. Davacı vekili dava dilekçesinde; Sinop ili ...... Köyü 596 ve 610 parsel sayılı taşınmazlar üzerinde müvekkil idarece yapılan incelemede taşınmazlar yönünden 1964 yılında 766 sayılı Tapulama Kanunu (766 sayılı Kanun) uyarınca tapu kadastro çalışmalarının yapıldığının tespit edildiğini, 2003 yılında ise 64 nolu Orman Kadastro Komisyonunun ... Köyünde orman kadastro çalışmalarına başladığını, çalışmaların 25.04.2003 tarihinde askıya çıkartılarak 25.10.2003 tarihinde kesinleştiğini, kesinleşen kadastro komisyonu tespitine göre dava konusu parsellerin tamamının orman alanı olarak tesipt edildiğini açıklayarak, dava konusu taşınmazların tapusunun iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tapuya kayıt ve tescili ile men'i müdahale ve kal taleplerinin kabulüne karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

1. Davalı vekili cevap dilekçesinde; ... Elektrik Dağıtım A.Ş.'nin %100 hissesinin Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun 07.06.2010 tarihli kararı gereğince ...Enerji Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından 30.12.2010 tarihinde devralındığını, müvekkil şirketin özelleştirilmesinin işletme hakkı devri yöntemiyle yapıldığı için dağıtım tesislerinin mülkiyetinin ...Genel Müdürlüğüne ait olduğunu, bu nedenle davanın ...tarafından takibinin ve sonuçlandırılmasının zorunluluk arzettiğini, müvekkil şirket yönünden ise davanın husumet yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, bu taleplerinin kabul görmemesi durumunda ise dava konusu taşınmazların mülkiyetlerinin TEDAŞ'a ait olması sebebi ile davanın TEDAŞ'a ihbar edilmesi gerektiğini, tüm bu taleplerinin kabul edilmemesi halinde ise davanın reddini savunmuştur.

2. Davalı ...Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmaz üzerinde kurumlarına ait tesisler olması halinde irtifak alanı için müvekkili kurum lehine tapuya şerh düşürülmesine ve pilon yerleri için tapu iptal ve müvekkili kurum adına tescil yapılmasına karar verilmesi taleplerinin bulunduğunu, elektrik dağıtım hizmetlerinin üstün nitelikte kamusal hizmet olduğunu ve gerçekleştirilen eylemlerin hukuka aykırılık içermediğini, davacı tarafın taleplerinin zamanaşımına uğradığını, müvekkili kurum ve ... arasında imzalanan 24.07.2006 tarihli İşletme Hakkı Devir Sözleşmesinin 7.5 ve 7.7 numaralı maddeleri gereğince davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, dava konusu taşınmaz üzerinde tesislerin bulunması ve dava sonucunda müdahalenin meni kararı verilmesi halinde kararın ... Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından uygulanacağını, İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi hükümleri gereğince sorumluluğun anılan Şirket ...'a ait olduğunu, izah edilen nedenlerle davanın müvekkil kurum adına husumetten reddi gerektiğini, dava konusu taşınmaz üzerinde irtifak hakkı kurulmuş olduğundan, meni müdahale ve kal taleplerinin reddi gerektiğini, arz ve izah edilen nedenlerle; meni müdahale talebinin reddine, davanın husumetten reddine, davanın zamanaşımından reddine, davanın esastan reddine, aksi halde irtifak alanı için müvekkil Kurum lehine tapuya şerh düşürülmesine ve pilon yerleri için tapu iptal edilerek müvekkili Kurum adına tescilini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 22.11.2011 tarihli ve 2011/578 Esas, 2011/744 Karar sayılı kararı ile; taşınmazın mülkiyetinin Türkiye Elektrik Kurumuna ait olduğu ve davanın ...aleyhine açılması gerektiği gerekçesiyle, davanın husumet yönünden reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davacı ... İdaresi vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 01.07.2014 tarihli ve 2014/3500 Esas, 2014/7029 Karar sayılı ilamıyla; davacının dava dilekçesinde davalı olarak ... Elektrik Dağıtım A.Ş.'yi göstermesinin maddi hata niteliğinde olduğu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 124/4 üncü maddesinde belirtildiği üzere yargılama sırasında maddi hatanın düzeltilmesinin mümkün bulunduğu, davacı İdareye maddi hatayı düzelterek doğru kişiye husumeti yöneltmesi için süre verilip, yargılamaya devam olunarak işin esası hakkında hüküm kurulması gerekirken, aksi yönde hüküm kurulmasının isabetsiz olduğu gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Birinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 10.09.2015 tarihli ve 2014/383 Esas, 2015/494 Karar sayılı ilamı ile; dava konusu taşınmazların tamamının kesinleşen tahdit sınırları içerisinde kaldığı gerekçesiyle davanın kabulüne ve çekişmeli 133 ada 7 parsel ile 127 ada 3 parsel sayılı taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davalı ...Genel Müdürlüğü vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 13.12.2017 tarihli ve 2017/8879 Esas, 2017/10509 Karar sayılı ilamıyla; uzman orman bilirkişi tarafından kesinleşmiş orman tahdit haritasına dayalı olarak yöntemine uygun biçimde yapılan uygulama ve araştırmada çekişmeli taşınmazların orman tahdidi içinde kalan yerlerden olduğu ve Mahkemece yazılı şekilde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davalı ...Genel Müdürlüğünün bu yöne ilişkin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün onanmasına, çekişmeli taşınmazların tahdit içinde kalan kısımlarına yönelik müdahalenin men’i ile kal talebi bulunmasına rağmen Mahkemece bu talepler hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmemesinin doğru görülmediği gerekçesiyle hükmün bu yönden bozulmasına karar verilmiştir.

D. İlk Derece Mahkemesince İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; 10.09.2015 tarihli ve 2014/383 Esas, 2015/494 Karar sayılı ilam ile dava konusu taşınmazların davalı İdare adına tapusunun iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tapuya tesciline karar verildiği, Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 13.12.2017 tarihli ve 2017/8879 Esas, 2017/10509 Karar sayılı ilamıyla tapu iptali ve tescil yönünden açılan davanın onandığı gerekçesiyle, dava konusu Sinop ili ...ilçesi ... Köyü 133 ada 7 parsel ile 127 ada 3 parsel (eski 610 parsel) sayılı taşınmazların tapu iptal ve tescil talepleri yönünden karar verilmesine yer olmadığına, bilirkişilerce düzenlenen raporda dava konusu taşınmazlara müdahale edildiğinin açıkça görüldüğü gerekçesiyle, dava konusu Sinop ili ...ilçesi ... Köyü 133 ada 7 parsel ile 127 ada 3 parsel (eski 610 parsel) sayılı taşınmazlara vaki meni müdahale ve kal taleplerinin kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davalı ...Genel Müdürlüğü vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ...Genel Müdürlüğü vekili temyiz dilekçesinde; men'i müdahale ve kal talepleri yönünden davanın kabulü yönünde verilen kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu, dava konusu parsellere ilişkin 30.12.1974 tarihli kamu yararı kararının mevcut olduğunu, 743 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (743 sayılı Kanun) yürürlükte olduğu zamanda kurulan tesisler bakımından aynı Kanun'un 653/son maddesi uyarınca kamu yararı kararı alınmamış olsa bile irtifakın kurulmuş sayılacağını, müdahalenin önlenmesinin istenilemeyeceğini, sadece trafo yerinin bedelinin talep edilebileceğini, men'i müdahale ve kal taleplerinin kabulü yönünde verilen kararın kamu zararına yol açacağını, müvekkil Kurum ile ... Elektrik Dağıtım A.Ş. (...) arasında da imzalanan 24.07.2006 tarihli İşletme Hakkı Devir Sözleşmesinin 7.5 numaralı maddesi ve 7.7 numaralı maddeleri ve 30.03.2013 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu (6446 sayılı Kanun) hükümleri uyarınca davacının meni müdahale talebinden sorumlu olan tarafın ... olduğunu, bu nedenle davanın esasa girilmeksizin müvekkili Kurum yönünden husumetten reddi gerektiğini açıklayarak hükmün bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, kesinleşen orman tahdidine dayalı tapu iptali ve tescil ile men'i müdahale ve kal istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Kanun'un Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 Sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6831 sayılı Orman Kanunu (6831 sayılı Kanun).

3. Değerlendirme

İlk Derece Mahkemesince, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, tapu iptali ve tescile ilişkin daha önce Mahkemece verilen karar Yargıtayca onanmış olduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, müdahalenin men'i ve kal'e ilişkin talebin ise kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince dava konusu 133 ada 7 ve 127 ada 3 parsel sayılı taşınmazların kesinleşmiş orman tahdidi içinde kalan bölümlerinin tapu kaydı iptal edildikten sonra bu bölüme davalının müdahalesinin önlenmesine ve kal’ine karar verilmiş ise de, ulaşılan sonuç doğru olmamıştır. Şöyle ki; her dava açıldığı tarihteki şartlara göre değerlendirilir. Dava açıldığı tarihte dava konusu taşınmazlar davalı adına tapuda kayıtlı olup tapu kaydı iptal edilene kadar müdahalenin haksız olduğundan söz edilemeyeceğinden, müdahalenin önlenmesine ve kal’e yönelik talebin reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi usûl ve kanuna aykırı olduğundan hükmün bu yönüyle bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un Geçici 3 üncü maddesi yollaması ile 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA,

1086 sayılı Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,

İstek halinde peşin harcın temyiz eden davalı TEDAŞ'a iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

02.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.