Karar Detayı

...

MAHKEMESİ: Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2018/923 E., 2020/472 K.

...

...

KARAR: Davanın kısmen kabulüne

Taraflar arasındaki 4721 ... Türk Medeni Kanunu'nun (4721 ... Kanun) 713 üncü maddesi hükümlerine göre açılmış tapusuz taşınmazın tescili istemli davanın yapılan yargılaması sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonunda Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Davacı vekili dava dilekçesinde; ... Köyünde kain taşınmazın 20 yılından uzun bir süredir malik sıfatıyla müvekkilinin zilyetliğinde bulunduğunu, taşınmazın batısında ve güneyinde ...,...,...'ün müşterek tapusuz taşınmazları, kuzeyinde ... Köyü yerleşim merkezi, doğusunda ise kısmen Başaran soy isimli şahıslara ait taşınmazlar ile kısmen dirini deresinin mevcut olduğunu, taşınmazın kadastral çalışmalar sırasında tespit dışı bırakıldığını, tüm bu nedenlerle taşınmazın müvekkili adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmaza ilişkin Batman 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde Hazine aleyhine tescil davaları açıldığını, dava konusu taşınmazın dilekçede açık belirtilmediğini, yine taşınmaz miktarının da belirtilmediğini, yapılan İdari tahkikat neticesinde belirtilen taşınmaz üzerinde ... çalılıklarının olduğunun tespit edildiğini, dava konusu taşınmazın 4721 ... Kanun'un 715 inci maddesinde belirtilen zilyetlik ile iktisap edilemeyecek, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğunu, dava konusu taşınmaz zilyetlik ile iktisap edilebilecek yerlerden olsa dahi davacı yararına kazanmayı sağlayıcı zilyetlikle iktisap koşullarının oluşmadığını, açılan davanın imar ve ihya suretiyle olağanüstü zamanaşımıyla iktisabı düzenleyen 4721 ... Kanun'un 713 üncü maddesi ile 3402 ... Kadastro Kanunu'nun (3402 ... Kanun) 14 ve 17 nci maddelerine göre değerlendirmesi yapıldığında iktisap koşullarının oluşmadığının açıkça ortada olduğunu, dava konusu taşınmazın tespit dışı bırakılma tarihindeki hukuksal durumu itibariyle kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine müsait olmayan yerlerden olduğunu, dava konusu taşınmazın arazi niteliğinde olmadığını ve davacının bu yerde imar ve ihya ile kazanmayı sağlayacak tarımsal faaliyetinin de bulunmadığını, dava konusu taşınmazın tabi durumu, yapı ve niteliği itibariyle tarıma elverişli olmayan yerlerden olduğunu ve bu nedenle zilyetlikle iktibasının mümkün olmadığını, aynı kadastro çalışma alanı içinde bir kimsenin senetsizden sulu toprakta 40, kuru toprakta 100 dönüm üzerinde taşınmaz iktisabının mümkün olmadığını, bu nedenle davacı adına senetsizden tescil gören taşınmaz miktarının ve niteliğinin Mahkemece araştırılması gerektiğini, davacının taşınmazı tarıma elverişli hale getirdiğine yönelik herhangi bir emek ve masrafının söz konusu olmadığını, davacının davayı ispata yönelik vergi kaydı, tapu kaydı gibi yazılı delillerinin olmadığını, tüm bu nedenlerle açılmış bulunan davanın reddine karar verilmesini ve 4721 ... Kanun'un 713/6 ncı maddesi gereğince dava konusu taşınmazın hazine adına tapuya tesciline karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 27.05.2015 tarihli ve 2011/825 Esas, 2015/268 Karar ... ilamı ile; davanın kısmen kabulüne ve Fen Bilirkişisi ... tarafından düzenlenen 07.06.2013 tarihli rapor ve krokide A (a1, a2, a3, a4) ile gösterilen toplam 21.731,25 m2'lik taşınmazın tarla vasfıyla ... ... Köyünün son parsel numarası verilerek davacı olan ... T.C. Kimlik No.lu ... adına tapuya kayıt ve tesciline, aynı bilirkişi raporunda B (b1, b2) ile gösterilen kısma yönelik davacının davasının reddi ile toplam 69.222,74 m2'lik kısmın ... ... Köyünün son parsel numarası verilerek orman vasfıyla Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davacı vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 16.10.2018 tarihli ve 2018/4590 Esas, 2018/6457 Karar ... kararıyla; Mahkemece, imar ve ihyanın ne zaman yapılıp bitirildiği hususunda keşifte yeterli araştırma yapılmadığını, alınan orman bilirkişi raporunda çekişmeli taşınmazın dava tarihinden geriye doğru 20 yıl öncesi itibariyle memleket haritası, hava fotoğrafı ve amenajman plan haritasındaki konumunun gösterilmediğini, alınan ziraat bilirkişisi raporunda da çekişmeli taşınmazın zilyetlikle kazanılabilecek kültür arazisi olup olmadığı hususunda yeterince araştırma yapılmadığını, bu hali ile mahkemece yapılan araştırmanın yetersiz olduğunu, hükme dayanak bilirkişi raporlarının denetime elverişli olmadığını, ayrıca zilyetlikle kazanım koşulları yönünden 40 100 dönüm araştırmasının yeterli olmadığı gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın kısmen kabulüne ve fen bilirkişisi ...'ün 03.10.2019 tarihli rapora ekli krokide 3.215,77 m2 olarak gösterilen A3 ve 63.003,45 m2 olarak gösterilen B1 rumuzlu taşınmazların tarla vasfında ... ilçesi ... Köyünün son parsel numarası verilerek davacı ... T.C. Kimlik numaralı ... adına tapuya kayıt ve tesciline, aynı bilirkişi raporunda (A1), (A2), (A4), (B2) harfleri ile gösterilen kısma yönelik davanın reddi ile 24.734,77 m2'lik kısmın ... ... Köyünün son parsel numarası verilerek orman vasfıyla Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesince verilen kararın eksik incelemeye dayalı olduğunu, bilirkişi raporlarına karşı yaptıkları itirazlar dikkate alınmadan bilirkişi raporları dayanak yapılarak verilen kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu, orman bilirkişi raporunda (a1), (a2) ve (a4) ile gösterilen yerlerin orman sayılan yerlerden olduğu kabul edilirken (a3) ile gösterilen alanın içerisinde yer yer ... ağaçları bulunmasına rağmen bu alanla ilgili yapılan orman sayılmayan yerlerden olduğu kanaatine katılmanın mümkün olmadığını, aynı şekilde (b1) ile gösterilen alan yönünden de çekilen fotoğraflardan da görüleceği üzere yer yer ... ağaçlarının mevcut olduğunu ve orman sayılan yerlerle bir bütünlük arz ettiğini, bu sebeplerle (a3) ve (b1) ile gösterilen alanlar yönünden bilirkişi raporuna istinaden verilen kabul kararının açıkça hatalı bir karar olduğunu, bu taşınmazlar yönünden de davanın reddinin gerektiğini, ziraat bilirkişi raporundaki beyanları da kabul etmediklerini, Yargıtayın yerleşmiş içtihatlarında da belirtildiği üzere dava konusu taşınmaz üzerinde kaç yıldır tarım yapıldığının ölçülebilmesi için taşınmazdan toprak numuneleri alınarak labaratuvar ortamında incelenmesi gerektiğini, dosya da verilen 16.10.2018 tarihli ve 2018/4590 Esas, 2018/6457 Karar ... Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesi bozma ilamında da bu hususun belirtildiğini ancak bozma ilamına uyulmasına ve toprak örneği alınmasına rağmen dosyaya toprak analiz sonucunun sunulmadığını, bu şekilde bilimsellikten ve objektiflikten uzak ve denetime elverişsiz bir şekilde düzenlenen ziraat bilirkişi raporu ile imar ve ihyanın tamamlandığına kanaat getirilmesinin açıkça hukuka aykırı olduğunu, değinilen nedenlerle, Mahkeme kararının (a3) ve (b1) ile ilgili kısımlar yönünden bozulmasına diğer taşınmazlar yönünden usul ve Kanuna uygun olan mahkeme kararının onanmasına karar verilmesini beyan ederek hükmün bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, 4721 ... Kanun'un 713 üncü maddesi hükümlerine göre açılan davada 3402 ... Kanun'un 14 ve 17 nci maddeleri gereğince imar ihya ve zilyetlik yoluyla taşınmaz edinme koşullarının oluşup oluşmadığı, dava konusu yerin orman sayılan yerlerden olup olmadığı, orman vasfıyla Hazine adına tescil koşullarının bulunup bulunmadığı hususlarına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 4721 ... Kanun'un 713 üncü maddesi, 3402 ... Kanun'un 14 ve 17 nci maddeleri.

3. Değerlendirme

İlk Derece Mahkemesince temyize konu olan fen bilirkişi tarafından (a3) ve (b1) harfleri ile belirtilen çekişmeli taşınmaz bölümlerinin, davacı yararına kazandırıcı zamanaşımı şartlarının gerçekleştiği gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiş ise de yapılan inceleme ve araştırma hüküm kurmaya yeterli bulunmamaktadır. Çekişmeli (a3) ve (b1) harfleri ile belirtilen bölümlerin orman ve mera parseli ile çevrili bulunduğu halde, yöntemince mera ve orman araştırması yapılmamış, mera parselinin kadim ya da tahsisli mera olup olmadığı, mera ve orman bütünlüğünün bozulup bozulmadığı araştırılmamış, bilirkişi raporunda 3402 ... Kanun'un Ek 5 inci maddesi gereğince yapıldığı belirtilen orman kadastrosu ve Geçici 8 inci maddesi gereğince yapıldığı belirtilen kadastro çalışmasına ait tutanaklar ve komşu parsellere ilişkin kadastro tutanakları getirtilmemiş ve keşifte uygulanmamıştır.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için 2016 yılında 3402 ... Kanun'un Ek 5 inci maddesi gereğince yapıldığı anlaşılan çalışmalara ilişkin işe başlama, çalışma, işi bitirme ve sonuçlarının askı ilan tutanakları ile taşınmazın bulunduğu yeri orman tahdit sınır noktalarıyla birlikte gösterir onaylı orman tahdit harita örneğinin, Geçici 8 inci maddesi gereğince yapıldığı belirtilen kadastro çalışmasına ait tutanakların, çekişmeli taşınmazlara sınırı olan 101 ada 1 ... orman parseli, 103 ada 4 ... mera parseli ile 217 ve 218 parsellerin onaylı kadastro tesbit tutanakları ve dayanağı olan belgelerin, hükmen kesinleşenler varsa dava dosyalarının, taşınmazın bulunduğu yerde varsa mera tahsis kararı ekleri ve haritalarının getirtilip dosya ikmal edildikten sonra; yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan aynı köyde ve komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek ayrı ayrı üçer kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman yüksek mühendisleri arasından seçilecek üç mühendis, bir harita kadastro (jeodezi ve fotogrametri) mühendisi ve üç ziraat mühendisi aracılığıyla mahallinde yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşifte getirtilen belgeler çekişmeli taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; 3116 ... Orman Kanunu (3116 ... Kanun), 4785 ... Orman Kanununa Bazı Hükümler Eklenmesine ve Bu Kanunun Birinci Maddesinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (4785 ... Kanun) ve 5658 ... Orman Kanunu'nun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine Ve Bu Kanuna Bazı Maddeler Eklenmesine Dair Kanunlar (5658 ... Kanun) karşısındaki durumu saptanmalı; zilyetlikle veya hukuki değeri kalmamış olan tapu kayıtlarıyla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yok edilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; keşifte, hakim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli; yukarıda değinilen diğer belgeler, jeodezi ve fotogrametri ile uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; orijinal renkli (renkli fotokopi) hava fotoğrafları ve memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de hava fotoğrafları ve memleket haritası ölçeğine (Net Cad veya benzeri programlar kullanılarak) denetime elverişli olacak şekilde çevrildikten sonra komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle çekişmeli taşınmaz, çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmeli; taşınmazın gerçek eğimi klizimetre aletiyle ölçülerek memleket haritalarındaki münhanilerden (yükseklik eğrilerinden) de faydalanılmak suretiyle belirlenmeli; stereoskopik hava fotoğraflarının stereoskop vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak, temyize konu taşınmazın niteliği ve kullanım durumu ile tasarruf sınırlarını belirgin olarak görünüp görünmediği belirlenmeli, taşınmazın üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranı ile taşınmazın kamu orta malı mera niteliğinde olup olmadığı, taşınmazın imar ihyaya konu olup olmadığı, olmuş ise imar ihyaya en erken ne zaman başlanıldığı ve imar ihyanın hangi tarihte tamamlandığı, taşınmazın ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığı ve dava konusu taşınmazın 6831 ... Orman Kanunu'nun (6831 ... Kanun) 17/2 nci maddesinde belirtilen orman içi açıklık vasfında olup olmadığı hususlarını içeren, önceki raporları da irdeleyen ayrıntılı, müşterek imzalı, tereddüte mahal bırakmayacak şekilde, yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli ve dosyadaki belgeler ile karşılaştırıldığında denetime elverişli rapor alınmalıdır.

Ayrıca keşifte dinlenecek yerel bilirkişi, komşu köy bilirkişileri ve tanıklardan, taşınmazın öncesinin ne olduğu, kim veya kimler tarafından, hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldığı, öncesinin mera olup olmadığı, meradan elde edilip edilmediği, imar ihya gerektiren yerlerden olup olmadığı, böyle yerlerden ise imar ihyaya konu edilip edilmediği ve edilmiş ise imar ihyasının hangi tarihte tamamlandığı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, komşu parsellerin tutanak ve dayanakları uygulanmalı; dava konusu taşınmazları sınır olarak nasıl nitelendirdikleri araştırılmalı; yerel bilirkişiler ve tanıkların sözleri arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak giderilmeye çalışılmalı; ziraat bilirkişisinden, dava konusu yerin, kamu orta malı mera vasfında olup olmadığı, meradan açılıp açılmadığı ve mera bütünlüğünü bozup bozmadığı hususlarını belirten, nizalı bölüm ile mera parseli arasında doğal ya da yapay ayırıcı bir unsur bulunup bulunmadığı ve üzerindeki zilyetliğin sürdürülüş şekli ve süresini duraksamasız şekilde ortaya koyan, komşu parsellerle karşılaştırmalı biçimde toprak yapısını, eğimini ve bitki desenini, imar ihyaya muhtaç yerden olması halinde imar ihya edilip edilmediğini, edilmiş ise imar ihyanın hangi tarihte tamamlandığını açıklayan, somut verilere ve bilimsel esaslara dayanan, ayrıntılı, gerekçeli, önceki raporları da irdeleyen rapor alınmalı, keşifte taşınmaz ile çevresinin yakın plan ve panaromik fotoğrafları çektirilip, üzerine taşınmaz bölümünün sınırlarının (özellikle mera parseli ile olan sınırının) işaretlenilmesi istenilmeli; Mahkeme hakiminin, taşınmazın konumuna, niteliğine ve çevre parsellerle karşılaştırılmalı olarak fiziksel özelliklerine ilişkin gözlemi keşif tutanağına aynen yansıtılmalı; harita kadastro (jeodezi ve fotogrametri) bilirkişisinden ise, keşfi takibe ve denetlemeye olanak verir rapor ve kroki alınmalı, tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli 3402 ... Kanun'un 03.07.2005 tarihli ve 5403 ... Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile Değiştirilen (5403 ... Kanun) 14/2 nci maddesi hükmü gözetilerek sulu ve susuz olarak kazanılmış toprak miktarı belirlenip, Kanun'un getirdiği sınırlamanın aşılıp aşılmadığı saptanarak, toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip, ulaşılacak sonuca göre bir hüküm kurulmalıdır.

Açıklanan hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme ile yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve Kanuna aykırı olduğundan İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un Geçici 3 üncü maddesi yollaması ile 1086 ... Kanun'un 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA,

1086 ... Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

28.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

...