Yargıtay 8. HD 2021/13589 E. 2023/6203 K.

...

MAHKEMESİ: Kadastro Mahkemesi

SAYISI: 2013/6 E., 2019/16 K.

...

...

...

KARAR: Davacı ...'ın davasının reddine, davacılar ... ve ..., asli müdahiller Hazine ve ...'ın davasının kısmen kabulüne, asli müdahiller ... ve ...'ın davasının kabulüne

Taraflar arasındaki genel mahkemeden aktarılan kadastro tespitine itiraz davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (kapatılan) 16. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davacı ...'ın davasının reddine, davacılar ... ve ..., asli müdahiller Hazine ve ...'ın davasının kısmen kabulüne, asli müdahiller ... ve ...'ın davasının kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacılar ... vekili, ... vekili, ... vekili ve asli müdahil Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda;

Hükmü temyiz yetkisi, temyizde hukuki yararı bulunmak kaydıyla davanın taraflarına ve aleyhine hüküm kurulan üçüncü kişilere aittir. Somut olayda, hükmü temyiz eden davacı ..., aleyhine verilen önceki tarihli hükmü temyiz etmemesi nedeniyle kesinleşmiş olup, kararda aleyhine bir hüküm de kurulmadığından, davacı ... vekilinin temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacılar ... vekili ile ... vekili ve asli müdahil Hazine vekilinin gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Kadastro sırasında ... köyü çalışma alanında bulunan 345, 348, 596, 597, 598 ve 599 parsel ... sırasıyla 13.850,00 , 17.100,00 , 23.450,00 , 8.600,00 , 5.200,00 ve 6.300,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu olduklarından söz edilerek malik haneleri açık bırakılmak suretiyle tespit edilmişler; aynı çalışma alanında bulunan 259 parsel ... 48.050,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ise tapu kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... adına tespit edilmiştir.

2. Davacı ... köyü tüzel kişiliği vekili dava dilekçesinde; sınırları belirtilen dava konusu taşınmazların müvekkili köy tüzel kişiliğinin kullanımında ve orta malı olduğunu ileri sürerek, davalıların tapu kayıtlarının iptali ve müdahalenin önlenmesi istemiyle Asliye Hukuk Mahkemesinde tescil davası açmıştır.

3. İtirazı kadastro komisyonunca reddedilen davacı ... vekili dava dilekçesinde; çekişmeli 259 parsel ... taşınmazın babası ... adına kayıtlı tapu kaydı kapsamında kaldığını ileri sürerek, taşınmazın kadastro tespitinin iptali ve adına tapuya kayıt ve tescilini istemiştir.

4. ... Asliye Hukuk Mahkemesine vermiş olduğu müdahale dilekçesinde; çekişmeli taşınmazın Şubat 305 tarihli ve 264 sıra numaralı tapu kaydı ile babası ... ve amcası ... adına kayıtlı olduğunu ileri sürerek, davaya katılmıştır.

5. ... vekili müdahale dilekçesinde; tapu kaydına dayanarak, çekişmeli 596, 597, 598 ve 599 parsel ... taşınmazların 1/2 pay oranında müvekkili adına tescilini istemiştir.

6. ... ve ... vekili müdahale dilekçesinde; tapu kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, çekişmeli 597 parsel ... taşınmazın müvekkilleri adına tescilini istemiştir.

7. Hazine vekili müdahale dilekçesinde; dava konusu 596, 597, 598 ve 599 parsel ... taşınmazlara uygulanan tapu kaydının gayrisabit sınırlı olup, miktarıyla geçerli olduğunu belirterek, miktar fazlası olan 2.715,00 metrekarelik bölümün tescil harici bırakılmasını istemiştir.

II. CEVAP

Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazlara müvekkillerine ait 21.12.1954 tarihli ve 115 ve 116 sıra numaralı tapu kaydı ile malik olduklarını ve taşınmazlar üzerinde müvekkillerinin mülkiyet hakkından kaynaklı kullanımlarının bulunduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan el atmanın önlenmesi davası, davaya konu olan parseller hakkında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır. Kadastro Mahkemesinde, çekişmeli parsel tutanakları ile aktarılan dava dosyası ve kadastro tespitine itiraz dava dosyası birleştirilerek yapılan yargılama sonunda; İlk Derece Mahkemesinin 10.09.1990 tarihli ve 1974/225 Esas, 1990/3 Karar ... kararı ile; davacı ... köyü tüzel kişiliği, asli müdahiller Hazine ve ...'ın davalarının reddine, diğer asli müdahillerin davalarının kabulüne, çekişmeli 259, 345 ve 599 parsel ... taşınmazların hüküm yerinde gösterilen payları oranında davalı ... mirasçıları ... ve arkadaşları adına; 348 ve 598 parsel ... taşınmazların davalı ... adına; 596 parsel ... taşınmazın hüküm yerinde gösterilen payları oranında asli müdahil ... mirasçıları ... ve arkadaşları adına; 597 parsel ... taşınmazın asli müdahil ... adına tapuya kayıt ve tescillerine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davacı ... Köyü Tüzel Kişiliği vekili ve asli müdahil Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

2. Yargıtay (kapatılan) 16. Hukuk Hukuk Dairesinin 25.12.1992 tarihli ve 1991/18985 Esas, 1992/15533 Karar ... kararıyla; "yapılan araştırma, inceleme ve uygulamanın hüküm vermeye yeterli bulunmadığı belirtilerek; çekişmeli taşınmazlara komşu tüm taşınmazların tutanak ve dayanağını oluşturan belgeler getirtildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, komşu köylerde ikamet edip davada yararı bulunmayan şahıslar arasında seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıklarının katılımıyla yapılacak keşifte, aktarılan davanın kapsamının belirlenmesi, Hazine ve köy tüzel kişiliğinin tespite itiraz davasında taraf olmadığı 259 parsel ... taşınmazı kapsayıp kapsamadığının tespit edilmesi, dayanılan tapu ve vergi kayıtlarının uygulanıp kapsamlarının belirlenmesi, yerel bilirkişiler ve tanıklardan, taşınmazların geçmişte ne durumda bulunduğu, kamu orta malı niteliğinde mera olup olmadığı, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı açıklattırılması; teknik bilirkişiye, dava dilekçesinin, tapu ve vergi kayıtlarının kapsamını belirtir ve keşfi takibe imkan verir krokinin düzenlettirilmesi; bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi" gereğine değinilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "davacı ... Köyü tüzel kişiliğinin dayandığı tapu ve vergi kayıtları ile davacı ...'ın dayandığı Şubat 305 tarihli ve 265 sıra numaralı tapu kaydının çekişmeli 259 parsel ... taşınmaza uymadığı ve taşınmaz üzerinde ...'ın zilyetliğinin de bulunmadığı,

taşınmaza revizyon gören 27.01.1955 tarihli ve 122 ve 125 sıra numaralı tapu kayıtlarının taşınmaza uyduğu ve taşınmaz üzerinde ... lehine zilyetlikle iktisap koşullarının oluştuğu; davacı ...'ın dayandığı Şubat 305 tarihli ve 264 sıra numaralı tapu kaydının çekişmeli 345 ve 348 parsel ... taşınmazlara uymadığı, davacı ... Köyü tüzel kişiliğinin dayandığı 1933 tarihli ve 113 tahrir numaralı vergi kaydının ve taşınmazların tespitlerine esas olan 21.12.1954 tarihli ve 115 sıra numaralı tapu kaydının taşınmazlara uyduğu, yapılan taksimle dava konusu 345 parsel ... taşınmazın ...'a, 348 parsel ... taşınmazın ise ...'a isabet ettiği ve bu kişilerin tespit tarihine kadar 20 yıldan fazla süredir malik sıfatıyla zilyetliklerinde olduğu, taşınmazların mera olmadığı; davacı ... Köyü tüzel kişiliğinin dayandığı tapu ve vergi kayıtlarının çekişmeli 596, 597, 598 ve 599 parsel ... taşınmazlara uymadığı, asli müdahil ...'ın dayandığı 05.07.1958 tarihli ve 10 sıra numaralı tapu kaydının bu taşınmazlara uyduğu, 597 parsel ... taşınmazın tespitine esas olan 16.08.1961 tarihli ve 118 sıra numaralı tapu kaydının bu taşınmaza uyduğu, taşınmazların zilyetleri arasında yapılan taksimle dava konusu 596 parsel ... taşınmazın ..., 597 parsel ... taşınmazın ... ..., 598 parsel ... taşınmazın ... ve 599 parsel ... taşınmazın ise ...'a isabet ettiği ve bu kişilerin uzun yıllardan beri malik sıfatıyla zilyet oldukları, 597 parsel ... taşınmazda asli müdahil ...'ın ... lehine kabul beyanı bulunduğu, dava konusu 596 parsel ... taşınmazın teknik bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen bölümünün mera olduğu" gerekçesiyle davacı ...'ın davasının reddine, davacılar ... ve ..., asli müdahiller Hazine ve ...'ın davasının kısmen kabulüne, asli müdahiller ... ve ...'ın davasının kabulüne, çekişmeli 259, 345 ve 599 parsel ... taşınmazların hüküm yerinde gösterilen payları oranında davalı ... mirasçıları ... ve arkadaşları adına; 348 ve 598 parsel ... taşınmazların hüküm yerinde gösterilen payları oranında davalı ... mirasçıları ... ve arkadaşları adına; 596 parsel ... taşınmazın 14.09.2018 tarihli bilirkişi raporuna ekli krokide (A) harfi ile gösterilen 2.715,00 metrekarelik bölümünün mera niteliği ile sınırlandırılarak mera özel siciline yazılmasına, bu bölüme yönelik müdahalenin menine, taşınmazın kalan 20.735,00 metrekarelik bölümünün 596 parsel numarası altında hüküm yerinde gösterilen payları oranında asli müdahil ... mirasçıları ... ve arkadaşları adına; 597 parsel ... taşınmazın hüküm yerinde gösterilen payları oranında ... mirasçıları ... ve arkadaşları adına tapuya kayıt ve tescillerine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davacılar ... vekili, ... vekili, ... vekili ve asli müdahil Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı ... vekili temyiz dilekçesinde; kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu, müvekkilinin murisi ...'ın dava konusu 259, 345 ve 348 parsel ... taşınmazlar hakkında dayanmış olduğu tapu kayıtlarının uygulaması sırasında bilirkişiler tarafından geçmiş kayıtlar incelenmeden eksik ve hatalı değerlendirme yapıldığını ve bilirkişi raporlarına yapılan itirazlarının mahkemece dikkate alınmadığını belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

2. Davacı ... vekili temyiz dilekçesinde; bilirkişi raporunun afaki değerlendirmeler neticesinde tanzim edildiğini, davacı tarafın taşınmazları kullandığına dair somut delilin bulunmadığını, mahalli bilirkişi beyanlarının çelişkili olduğunu, taşınmazların imar ihya edilmediğini ve zilyetlikle iktisap koşullarının oluşmadığını belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

3. Davacı ... vekili temyiz dilekçesinde; kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu, bilirkişi raporunun hükme esas alınamayacağını, bilirkişi raporuna karşı yapmış oldukları itirazlarının mahkemece değerlendirilmediğini, yeterli araştırma ve incelemenin yapılmadığını, lehine tescil kararı verilen şahısların taşınmazlar üzerinde zilyetlikle iktisap koşullarının oluşmadığını ve ayrıca dava konusu taşınmazların zilyetlik yoluyla kazanmaya elverişli yerlerden olmadığını, taşınmazların orta malı niteliğinde olduğunu belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

4. Asli müdahil Hazine vekili temyiz dilekçesinde; kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu, yeterli inceleme ve araştırma yapılmaksızın, eksik ve çelişkili bilirkişi raporlarına ve mahalli bilirkişilerin yanlı beyanlarına dayanılarak karar verildiğini, dayanılan kayıtların taşınmazlara uymadığını, taşınmazların tamamının Hazine adına tesciline karar verilmesi gerektiğini, taşınmazların devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğunu, mera vasfında olduklarını ve zilyetlikle kazanılamayacağını belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, tarafların dayandıkları tapu ve vergi kayıtları ile taşınmazların tespitlerine esas olan tapu kayıtlarının çekişmeli taşınmazları kapsayıp kapsamadıkları, tapu kayıt miktar fazlasının bulunup bulunmadığı, taşınmazların mera niteliğinde olup olmadıkları, çekişmeli taşınmazlar üzerinde zilyetlikle iktisap koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 3402 ... Kadastro Kanunu'nun 14, 17 ve 20 nci maddeleri.

3. Değerlendirme

4. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılarak, mevcut deliller takdir edilerek karar verildiğine, uygulanması gereken hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığına, bozmaya uyulmakla taraflar lehine ve aleyhine kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkan olmadığı gibi 6100 ... Kanun’un Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Kanun’un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de var olmadığına göre, İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup, dava konusu 259, 345, 348, 596 ve 597 parsel ... taşınmazlar yönünden davacılar ... vekili, ... vekili ve asli müdahil Hazine vekilinin temyiz dilekçelerinde ileri sürdükleri nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden, temyiz itirazlarının reddi ile İlk Derece Mahkemesi kararının bu parseller yönünden onanmasına karar vermek gerekir.

5. Dava konusu 598 ve 599 parsel ... taşınmazlara ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

a. Davacı ... köyü tüzel kişiliği vekilinin dayandığı 25.12.1952 tarihli ve 152 ve 153 sıra numaralı tapu kayıtları ile 933/119 ve 836/22 tahrir numaralı vergi kayıtlarının çekişmeli 598 ve 599 parsel ... taşınmazları kapsamadığı mahkemece yapılan keşif ve uygulama ile belirlendiği gibi, taşınmazlar üzerinde davacı ... lehine zilyetlikle iktisap koşullarının da oluşmadığı anlaşılmakta olup, davacılar ... vekili ve ... vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

b. Asli müdahil Hazine vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; İlk Derece Mahkemesince yukarıda (IV.B) numaralı paragrafta belirtildiği şekilde asli müdahil ...'ın dayandığı 05.07.1958 tarihli ve 10 sıra numaralı tapu kaydının dava konusu 596, 597, 598 ve 599 parsel ... taşınmazlara uyduğu, 597 parsel ... taşınmazın tespitine esas olan 16.08.1961 tarihli ve 118 sıra numaralı tapu kaydının bu taşınmaza uyduğu, taşınmazların zilyetleri arasında yapılan taksimle dava konusu 596 parsel ... taşınmazın ..., 597 parsel ... taşınmazın ... ..., 598 parsel ... taşınmazın ... ve 599 parsel ... taşınmazın ise ...'a isabet ettiği ve bu kişilerin uzun yıllardan beri malik sıfatıyla zilyet oldukları, dava konusu 596 parsel ... taşınmazın teknik bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen bölümünün mera olduğu gerekçesiyle yazılı olduğu şekilde karar verilmiş ise de, dayanak 05.07.1958 tarihli ve 10 sıra numaralı tapu kaydının dava konusu 596, 597, 598 ve 599 parsel ... taşınmazları kapsadığı ve taşınmazlar üzerinde zilyetlikle iktisap koşullarının oluştuğuna yönelik değerlendirme ve varılan sonuç dosya kapsamına uygun bulunmamaktadır. Şöyle ki; asli müdahil ...'ın dayandığı 05.07.1958 tarihli ve 10 sıra numaralı tapu kaydı ..., ... ve buzağılık sınırlarını ihtiva ettiği, buzağılık sınırı itibariyle gayri sabit sınırlı ve miktarıyla geçerli olup, miktarı itibariyle de dava konusu 596 parsel ... taşınmazı kapsadığı anlaşılmaktadır. Öte yandan, dava konusu 597 parsel ... taşınmazın tespitine esas olan ve asli müdahiller ... ve ...'ın dayandıkları 16.08.1961 tarih ve 118 sıra numaralı tapu kaydının ise 597 parsel ... taşınmazı kapsadığı mahkemece yapılan keşif ve uygulama ile belirlenmiştir. Ne var ki, dayanılan tapu kaydının gayrisabit sınırlı olması nedeniyle miktarıyla geçerli olduğu ve çekişmeli 598 ve 599 parsel ... taşınmazları kapsamadığı, bu taşınmazlar üzerinde de aktarılan dava tarihi olan 1955 itibariyle de davalılar ... ve ... lehine zilyetlikle iktisap koşullarının da oluşmadığı dinlenen yerel bilirkişi ve tanık beyanlarıyla sabittir.

Hal böyle olunca; İlk Derece Mahkemesince, dayanak tapu kayıtlarının dava konusu 598 ve 599 parsel ... taşınmazları kapsamadığı, taşınmazlar üzerinde davalılar ... ve ... lehine zilyetlikle iktisap koşullarının da oluşmadığı dikkate alınarak, taşınmazların Hazine adına tapuya kayıt ve tescillerine karar verilmesi gerekirken, dosya kapsamına uygun olmayan gerekçelerle yazılı şekilde karar verilmiş olması isabetsiz olup, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davacı ... vekilinin temyiz hakkı bulunmadığından temyiz dilekçesinin REDDİNE,

2. Dava konusu 259, 345, 348, 596 ve 597 parsel ... taşınmazlara ilişkin temyiz itirazlarının (V.C.3.1) no.lu bentte açıklanan nedenlerle reddi ile bu parseller yönünden İlk Derece Mahkemesi kararının ONANMASINA,

3. Dava konusu 598 ve 599 parsel ... taşınmazlara ilişkin davacılar ... vekili ve ... vekilinin temyiz itirazlarının (V.C.3.2/a) no.lu bentte açıklanan nedenlerle REDDİNE,

4. Dava konusu 598 ve 599 parsel ... taşınmazlara ilişkin asli müdahil Hazine vekilinin temyiz itirazlarının (V.C.3.2/b) no.lu bentte açıklanan nedenlerle kabulü ile 6100 ... Kanun'un Geçici 3 üncü maddesi yollaması ile 1086 ... Kanun'un 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA,

İstek halinde peşin harcın temyiz eden davacı ...'a iadesine,

44,40 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 225,45 TL'nin temyiz eden ... Büyükşehir Belediye Başkanlığından ve ... Belediye Başkanlığından ayrı ayrı alınmasına,

1086 ... Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

28.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

...