Karar Detayı

MAHKEMESİ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2020/18 E., 2020/745 K.

KARAR: İstinaf başvurularının kabulüne

İLK DERECE MAHKEMESİ: Milas 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2017/906 E., 2019/1466 K.

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının, davacı Hazine vekili ile fer'i müdahil vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurularının kabulüyle, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve esas hakkında hüküm yeniden kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Davacı Hazine vekili dava dilekçesinde özetle; tapuda davalı adına kayıtlı bulunan ... ili Milas ilçesi Meşelik Mahallesi 216 ada 116 ve 117 parsel ... taşınmazların, 6831 ... Orman Kanunu'nun (6831 ... Kanun) 2/B maddesi gereğince orman sınırları dışına çıkarılarak Hazine adına tapuya tescil edildiğini, sonrasında 6292 ... Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi ile Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun (6292 ... Kanun) gereğince satışının yapıldığını, ancak taşınmazların Sırtlandağı (Halep Çamı) Tabiatı Koruma Alanında kaldığını, bu nedenle satışa konu edilemeyecek yerlerden olduğunu, bu alanda yapılan 6831 ... Kanun' un 2/B maddesi uygulamasının da hatalı olduğunu ileri sürerek, 6292 ... Kanun'un 11/4 üncü maddesi uyarınca 216 ada 116 ve 117 parsel ... taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini istemiştir.

2. Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede 11.12.1965 tarihinde ilan edilerek kesinleşen Güllük serisi orman kadastrosu, 1980 yılında ilân edilerek kesinleşen 6831 ... Kanun'un 1744 ... Kanun'la değişik 2 inci madde uygulaması, 1988 yılında tabiat koruma alanına ayırma işlemi, 23.09.1993 tarihinde ilân edilerek kesinleşen 6831 ... Kanun'un 3302 ... Kanunla değişik 2/B madde uygulaması, 01.07.2010 tarihinde ilân edilerek kesinleşen 3402 ... Kadastro Kanunu'nun (3402 ... Kanun) Ek 4 üncü maddesi uyarınca yapılan kullanım kadastrosu ve 2015 yılında ise aynı Kanun'un 22/2 a maddesi gereğince yapılan uygulama kadastrosu çalışmaları bulunmaktadır.

3. Dava konusu taşınmazlar, Hazine tarafından 2014 yılında 6292 ... Kanun uyarınca yapılan satış sonucu dava dışı Menderes Alperen'e intikal etmiş, anılan kişi tarafından da 09.01.2017 tarihinde davalıya satılmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevabında; haksız ve mesnetsiz davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece (Milas 1 inci Asliye Hukuk) Mahkemesinin 17.09.2019 tarih ve 2017/906 Esas, 2019/1466 Karar ... kararıyla; "Dava konusu 216 ada 116 ve 117 parsel ... taşınmazların ... adına kayıtlı iken Milas Tapu Müdürlüğünün 09/01/2017 tarih 371 yevmiye nolu işlem ile vekil ... ... aracılığıyla ...'ye satıldığı, taşınmazların davalı ... adına tapuya kayıtlı olduğu, Medeni Kanun'un 3. Maddesi uyarınca asıl olanın iyiniyetin varlığının olduğu, dosya kapsamında davalının kötüniyetli olarak bu taşınmazı satın almış olduğunun ispatlanamadığı, Mahkemece yapılan keşif sonucunda düzenlenen 05/11/2018 havale tarihli bilirkişi raporunda, dava konusu taşınmazlar içerisinde Halepçamı ağacının bulunmadığının da tespit edildiği anlaşılmakla iyi niyetli davalının dava konusu taşınmazdaki edindiği hakkın TMK madde 1023 hükmü gereği korunması gerektiği" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararına karşı, davacı Hazine vekili ile fer'i müdahil ... vekili istinaf başvurunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı Hazine vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; çekişmeli taşınmazların 2873 ... Kanun'un 2/d maddesi gereğince tabiatı koruma alanı sınırları içinde kaldığını, her türlü satış işleminin geçersiz olduğunu, 6831 ... Orman Kanunu (6831 ... Kanun) 2/B maddesinin 4 üncü fıkrasına göre bu yerin orman olarak tescilinin gerektiğini, 6292 ... Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi İle Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun (6292 ... Kanun) gereğince yapılan satışın Milli Parklar Kanunu'nun 2/1 d maddesine göre hatalı yapıldığını, hükme esas alınamayacak nitelikte olan raporlara göre karar verildiğini belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılıp davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

2. Fer'i müdahil ... istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazların 2873 ... Kanun'a tabi olduğunu, bu kanuna tabi yerlerde bulunan 6831 ... Kanun' un 2/B maddesi kapsamındaki taşınmazların satışa konu edilmeyerek, bu alanlarda Devlet mülkiyetinin korunması ve Hazine tarafından açılan davanın kabulü gerektiğini belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılıp davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "Çekişmeli taşınmazların, idarece 17/08/1988 tarihinde oluşturulan, 760 hektar yüzölçümlü "Sırtlandağı Halep Çamı Tabiat Koruma Alanı" içinde kaldığı, orman kadastro komisyonunca 1993 yılında yapılan 2/B madde uygulaması ile çekişmeli taşınmazların orman sınırları dışına çıkarılması ve sonrasında 3402 ... Yasa'ya göre Ek 4 kullanım kadastrosu ile tutanağa bağlanarak Hazine adına tapu kaydı oluşturulup, tapunun 6292 ... Yasa'ya göre üçüncü kişiye satışının yapılmasının, Anayasa'nın 169. maddesi, 2873 ... Yasa'nın 2/1 d maddesi ve 6831 ... Yasa'nın m.2/B 4 fıkrasına açıkça aykırılık oluşturduğu, kaldı ki; konuya ilişkin emsal Yargıtay kararlarında açıklandığı üzere; Milli Park ve Muhafaza Ormanı olarak ayrılma işleminin, başlı başına orman rejimi ve ayırma olarak kabul edilmesi gerekmekte olup, tapuda kaydı bulunmayan taşınmazların kesinleşen orman sınırı dışında bırakılmış olmaları hâlinde dahi ve 6831 ... Orman Kanununun 1. maddesine göre orman sayılan yerlerdeki; yanan orman alanları, muhafaza ormanları, milli park alanları, tabiat parkları, tabiatı koruma alanları ile izin ve irtifak hakkı tesis edilen ormanlar, orman olarak kamulaştırılan ve orman rejimi içine alınan yerler, ilgili mevzuat gereğince, orman sayılan yerlerden olma özelliğini koruduğundan, çekişmeli taşınmazlarla ilgili olarak yapılan; 2/B madde gereğince orman sınırları dışına çıkarma işlemi, ek 4 maddeye göre yapılan kullanım kadastrosu ve 6292 ... Kanun'a göre yapılan satış işlemlerinin geçerli olmadığı, dolayısıyla Ek 4 maddeye göre Hazine adına ve yapılan satış sonucunda davalı adına oluşturulan tapu kayıtlarının TMK m.1025 gereğince baştan beri yolsuz tescil niteliğinde olduğu ve olayda TMK m.1023'ün uygulanma olanağının da bulunmadığı,tüm bu nedenlerle, mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, reddine karar verilmesinin doğru görülmediği" gerekçeleriyle, davacı Hazine vekili ve feri müdahil ... vekilinin istinaf talebinin kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle; davanın kabulüne, dava konusu ... İli, Milas İlçesi, Meşelik Köyü'nde bulunan 216 ada 116 ve 117 parsel ... taşınmazların tapu kaydının iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazların 6292 ... Kanun uyarınca satışının yapıldığını, davacı Hazinenin uzun yıllara dayalı ve sıralı bir çok işlemin arkasından ve doğrudan kendisinin belirlediği koşullarda yapılan işlemlerden sonra bu davayı açmasının devlete güven ilkesi, idari istikrar ilkesi ile sicile güven ilkesine ve mülkiyet hakkına aykırı olduğunu açıklayarak, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, tapu iptali ve tescil istemine ilişkin olup, taraflar arasındaki uyuşmazlık; 6292 ... Kanun uyarınca Hazine tarafından satılan taşınmazın, tabiatı koruma alanı içinde kaldığı gerekçesiyle tapusunun iptal edilerek orman vasfıyla tescil edilip edilemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369/1, 370 ve 371 inci maddeleri, 6831 ... Orman Kanunu'nun (6831 ... Kanun) 2/B maddesi, 6292 ... Kanun'un 6 ve 11 inci maddeleri, 6100 ... Kanun'un 114 ve 115 inci maddeleri,

3. Değerlendirme

4. Bölge Adliye Mahkemesince, dava konusu taşınmazların tabiatı koruma alanı içinde kaldıkları ve bu nedenle oluşan tapu kayıtlarının yolsuz tescil niteliğinde olduğu gerekçesiyle, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması suretiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de, dava konusu 216 ada 116 ve 117 parsel ... taşınmazlar üzerinde bulunan ipotek şerhi sahibi Türk Ekonomi Bankası A.Ş ile 216 ada 117 parsel üzerinde bulunan enerji nakil hattı şerhi lehtarının davada taraf olarak yer almadığı ve bu haliyle yöntemince taraf teşkili sağlanmadan işin esasına girilip hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.

5. Bilindiği üzere, taraf teşkilinin sağlanması dava şartlarından olup bu koşul yerine getirilmeden işin esasına girilmesi hukuken mümkün bulunmamaktadır. Kamu düzenine ilişkin bu hususun, yargılamanın her safhasında mahkemelerce re'sen gözetilmesi gerekir.

6. Hâl böyle olunca; Bölge Adliye Mahkemesince, davacı Hazineye, davasını davada taraf olarak yer alması gereken yukarıda belirtilen şerh sahiplerine yöneltmesi için süre ve imkan tanınarak taraf koşulu sağlanmalı, bu şekilde taraf teşkilinin sağlanması halinde, dava dilekçesi ve duruşma günü şerh sahiplerine yöntemince tebliğ edilmeli, varsa savunma ve delilleri sorulup, bildirmeleri halinde delilleri toplanmalı ve bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

7. Bölge Adliye Mahkemesince, bu husus gözden kaçırılarak, yöntemince taraf teşkili sağlanmadan işin esasına girilip yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmadığından, hükmün bozulmasına ve bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

3402 ... Kanun'un 36/A maddesi gereğince harç alınmasına mahal olmadığına,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

23.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.