Yargıtay 8. HD 2021/11987 E. 2023/5378 K.

MAHKEMESİ: Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 1994/319 E., 2003/310 K.

KARAR: Davanın açılmamış sayılmasına, davanın reddine, davanınkabulüne

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davacı ... ... yönünden davanın açılmamış sayılmasına, davacı ... yönünden davanın reddine, asli müdahil Orman İdaresi yönünden ise davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı, davacı ... ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. ... ili ... ilçesi ...Köyü çalışma alanında 1991 yılında yapılan kadastro sırasında, 2438 parsel ... 44.800 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, komisyon kararı uyarınca, Nisan 320 tarih ve 8 sıra numaralı tapu kaydına istinaden, tarla vasfıyla,... Baki, ..., ..., ... ve ... adına komisyon kararına istinaden tespit edilmiş ve tespitin itirazsız kesinleşmesi üzerine tapuya tescil edilmiştir.

2. Davacılar dava dilekçelerinde özetle; Eşme ilçesi ... Köyü 2438 parselin, bütün olarak davalılar ve miras bırakanları olan anneleri... adına tespit edildiğini, taşınmazın yarısının babaları ... tarafından 06.04.1955 tarihli muhtar senedi ile satın alındığını ve o tarihten beri de zilyetliğini sürdürdüklerini, babalarının 1981 yılında annelerinin ise 1989 yılında vefat ettiğini, taşınmazın diğer yarısının da anneleri... Baki ile teyzeleri ...'a ait iken ...'ın hissesini ... ve ...'ye sattığından, taşınmazın yarısının anneleri... ile satın alan ... ve ...'ye ait hale geldiğini, kadastro çalışmalarında taşınmazın tamamı dikkate alınarak tespit yapıldığını, babalarının senetle satın aldığı ve kendilerine intikal eden yarı hisselerinin tespit edilmediğini ileri sürerek, tapu kaydının iptali ile taşınmazın 3/4 hisse ile adlarına tesciline karar verilmesini istemişlerdir.

3. Asli müdahil Orman İdaresi temsilcisi 30.06.1999 tarihli müdahale dilekçesiyle; dava konusu taşınmazın üzerinin ... ağaçları ile kaplı olduğunu, arazi meyli ve toprak yapısı itibariyle orman özelliğinin tespit edildiğini, davacı ...'nin 11.05.1999 tarihli dilekçesinde de ilgili parselin orman özelliğinde olduğunun belirtildiğini ileri sürerek, taşınmazın orman vasfıyla Hazine adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar cevaplarında; haksız ve mesnetsiz açılan davanın reddini savunmuşlardır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece (Eşme Asliye Hukuk) Mahkemesinin 07.10.2003 tarihli ve 1994/319 Esas, 2003/310 Karar ... ilamı ile; "Tüm dosya kapsamı göz önüne alındığında; dava konusu taşınmazın davacıların annesi ve davalılar adına veraseten iştirak halinde kayıtlı olduğu, davacıların taşınmazda babalarından kalan yarı hisselerinin bulunduğunu, davalıların ise tespitin doğru olduğunu belirttikleri, davacıların taşınmazda babalarından kalan yarı hisselerinin bulunduğu anlaşılmış ise de, ne miktar yeri ne zamandır kullandıklarını ispat edemediklerini, orman bilirkişi raporuna göre ise taşınmazın evveliyatının orman olduğu ve dava konusu taşınmaz ve çevresinin asli orman ağaçlarından olan ... ağaçları ile kaplı olduğu, bu gibi yerlerde kazandırıcı zamanaşımı hükümlerinin de işlemeyeceği" gerekçeleriyle, davacı ... Rıza Baki'nin davasının müracaata bırakıldığından açılmamış sayılmasına, davacı ...'nin davasının ispatlanamadığından reddine, asli müdahil Orman İdaresinin davasının ise kabulü ile 2438 parsel ... taşınmazın tapusunun iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tesciline karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı, davacı ... ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı ... temyiz dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu, delillerin değerlendirilmesinde hataya düşüldüğünü açıklayarak, hükmün bozulmasını istemiştir.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın yıllardır tapulu arazi olduğunu, orman vasfında olup olmadığının hava fotoğrafları getirtilmeden ve incelenmeden belirlendiğini ve böylelikle eksik araştırma sonucu karar verildiğini açıklayarak, hükmün bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, tapu iptali ve tescil istemine ilişkin olup, taraflar arasındaki uyuşmazlık; dava konusu taşınmazın orman olup olmadığı, orman değilse davacıların babadan kalan paylarının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6831 ... Kanun'un 1, 7 ve 11 inci maddeleri, 3402 ... Kadastro Kanunu'nun (3402 ... Kanun) 13 üncü maddesi,

3. Değerlendirme

4. İlk Derece Mahkemesince, dava konusu yerin orman sayılan yerlerden olduğu kabul edilerek, yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de, yapılan orman araştırmasının karar vermek için yeterli ve usulüne uygun olduğunu söyleyebilme imkanı bulunmamaktadır.

Şöyle ki; dosya kapsamından, çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde orman kadastrosu yapılıp yapılmadığı tereddütsüz olarak anlaşılamamaktadır. Bilindiği üzere, bir yerde 4785 ... Kanun'un yürürlüğe girdiği 13.07.1945 tarihinden sonra orman kadastrosu yapılmış ise, o yerin orman olup olmadığı, kesinleşmiş tahdit haritasının ve tutanaklarının uygulanmasıyla; yörede kesinleşmiş bir orman kadastrosu yok ise, bu defa, çekişmeli yerin orman olup olmadığı hususu, en eski tarihli hava fotoğrafının ve memleket haritasının incelenmesi suretiyle saptanacaktır. Ne var ki, İlk Derece Mahkemesince bu hususlarda yeterli araştırma yapılmamış ve böylelikle eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verilmiştir.

2. Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için İlk Derece Mahkemesince öncelikle, dava konusu taşınmazın bulunduğu yörede kesinleşmiş orman kadastrosu bulunup bulunmadığı belirlenerek, eğer varsa, orman tahdidine ilişkin işe başlama, çalışma, işi bitirme ve sonuçlarının askı ilan tutanakları ile taşınmazın bulunduğu yeri orman tahdit sınır noktalarıyla birlikte gösterir onaylı orman tahdit harita örneği dosyaya getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde, önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ile bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman mühendisleri arasından seçilecek üç orman mühendisi bilirkişisi ve bir fen elemanının katılımıyla yeniden keşif yapılmalı ve bu keşifte, orman sınır noktaları tutanak ve haritalarda yazılı mevki, yer, kişi isimleri ile açı ve mesafelere göre, orman kadastrosu tutanak ve haritalarının düzenlenmesinde kullanılan hava fotoğrafları ve memleket haritalarından yararlanılarak, değişik açı ve uzaklıklardaki en az 6 7 adet orman sınır noktası bulunup röperlenmeli, orman kadastrosu ile ilgili sınır noktaları aynı ölçeğe çevrilerek, çekişmeli taşınmazın orman kadastro haritasına göre konumu genel kadastro paftası üzerinde ve aynı ya da yakın orman sınır hatlarında dava konusu edilen parseller varsa, bunların tümü birleşik harita üzerinde gösterilmeli; tutanaklardaki anlatımlar değerlendirilmeli; tutanaklarla tahdit haritası arasında çelişki bulunup bulunmadığı belirlenmeli; çelişki bulunmakta ise çekişmeli parsel yönünden tahdit tutanakları ile haritalar arasındaki çelişki tahdit tutanaklarına değer verilmek suretiyle giderilecek şekilde müşterek imzalı, tereddüte mahal bırakmayacak, açıklamalı, krokili rapor alınmalıdır.

Dava konusu bulunduğu yörede kesinleşmiş bir orman kadastrosu bulunmadığının veya orman kadastrosu 1945 tarihinden önce yapılmış ve dava konusu yerin tahdit dışında kaldığının anlaşılması durumunda ise, bu defa İlk Derece Mahkemesince, yöreye ait en eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğrafları ile amenajman planı ve komşu parsellere ait kadastro tutanakları, tutanaklar kesinleşmiş ise tapu kayıt örnekleri ve tapu kayıtları hükmen oluşmuş ise mahkeme karar örnekleri ve varsa Yargıtay ilamlarının örnekleri ilgili yerlerden getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan, aynı köyde ve komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek ayrı ayrı 3’er kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ile bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman mühendisleri arasından seçilecek üç orman mühendisi bilirkişi, bir fen elemanı ve bir jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı ve yapılacak bu keşifte, getirtilen belgeler çekişmeli taşınmazla birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle, taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; 3116, 4785 ve 5658 ... Kanunlar karşısındaki durumu saptanmalı; zilyetlikle veya hukuki değeri kalmamış olan tapu kayıtlarıyla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; hakim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip onaylanarak dosyaya eklenmeli; yukarıda değinilen diğer belgeler fen, jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişileri ile orman bilirkişi eliyle yerine uygulattırılıp, orijinal renkli (renkli fotokopi) hava fotoğrafları ve memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de hava fotoğrafları ve memleket haritası ölçeğine (Net Cad veya benzeri programlar kullanılarak) denetime elverişli olacak şekilde çevrildikten sonra komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmaz çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmeli; taşınmazın gerçek eğimi, klizimetre aletiyle ölçülerek memleket haritalarındaki münhanilerden (yükseklik eğrilerinden) de faydalanılmak suretiyle tespit edilmeli; hava fotoğraflarının stereoskop vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak temyize konu taşınmazın niteliği, üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranının açıklandığı, müşterek imzalı şekilde, yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli ve dosyadaki belgeler ile karşılaştırıldığında denetime elverişli rapor alınmalı ve çekişmeli taşınmazın orman sayılan yerlerden olup olmadığı tereddüte mahal bırakmayacak şekilde belirlenmelidir.

3. Bu şekilde yapılan araştırma ve inceleme neticesinde, dava konusu taşınmazın orman olduğunun belirlenmesi durumunda, taşınmazın tapu kaydı iptal edilerek orman vasfıyla Hazine adına tescil edilmeli; orman olmadığının anlaşılması durumunda ise, davacı gerçek kişilerin talepleri doğrultusunda araştırma yapılıp, delilleri toplanarak oluşacak sonuca göre karar verilmelidir.

4. İlk Derece Mahkemesince, bu hususlar gözetilmeksizin, eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verilmesi usul ve kanuna uygun bulunmadığından, hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un Geçici 3 üncü maddesi yollaması ile 1086 ... Kanun'un 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

1086 ... Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

23.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.