Karar Detayı

MAHKEMESİ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2019/1264 E., 2019/2962 K.

KARAR: İstinaf başvurusunun esastan reddine

İLK DERECE MAHKEMESİ: ... Anadolu 23. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2015/241 E., 2018/228 K.

Taraflar arasındaki tapu iptal ve tescil olmadığı takdirde tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Kadastro sonucunda; ... ili, ... ilçesi ... Köyü çalışma alanında bulunan kök 460 parsel ... taşınmaz, 7.12.1942 tarihli iskan tapusu uyarınca 24.100 m2 yüz ölçümü ile Tevfik ... adına tespit ve tescil edilmiş, 4.2.1977 tarihinde yapılan satış nedeni ile davacıların murisi ... Kahveci adına tescil edilmiş, Hazine tarafından davacıların murisi aleyhine 18.3.1977 tarihinde açılan dava ile, taşınmazın dayanak kaydının sabit sınırlar ihtiva etmediği, ayrıca rum yerlerinden olup ormandan açıldığı, dayanak kaydın miktar itibarı ile geçerli olduğu öne sürülerek miktar fazlası yönünden tapu iptal ve tescil talebinde bulunulmuş, Kartal 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1977/504 E. 1984/1167 Karar ... kararı ile; dayanak iskan tapusunun haritaya bağlı olup yüz ölçümününün 5.000 m2 olduğu, taşınmazın bulunduğu yerin eski rum köyü olup harita dışında kalan yerin zilyetlikle kazanılamayacağı, ziraat mühendisi bilirkişi raporu uyarınca toprağının orman toprağı olup, ormandan açılan yerlerin zilyetlikle kazanılamayacağı, ayrıca dayanak kaydın kuzey ve güneyinde fundalık niteliğinde olduğu, zilyetlik ile kazanılamayacak Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin bulunduğunu, imar ihyanın da bulunmadığı açıklanarak miktar fazlasına hasren taşınmazın 19.100 m2 lik kısmının tapusunun iptali ile Hazine adına tesciline karar verilmiş, anılan karar Yargıtay denetiminden geçerek 1986 yılında kesinleşmiş, taşınmazın hükmen ifraz edilen 19.100 m2 lik kısmı 1125 parsel numarası ile Hazine adına tarla niteliği ile tescil edilmiş, 2002 yılında 1125 parsel ... taşınmazın 14.552 m2 lik kısmı 1253 parsel numarası ile Arsa Ofisi Genel Müdürlüğüne devredilmiş, bu kısım 2005 yılında tashih sebebi ile TOKİ adına tescil edilmiş, 1125 parsel ... taşınmazın bakiye 4542 m2 lik kısım ise 1254 parsel numarası ve 28.08.2002 tarihli ifraz işlemi ile yol niteliği ile Hazine adına tescil edilmiştir.

2.Davacılar vekili 11.06.2015 tarihili dava dilekçesinde; müvekkillerinin murisi ... Kahveci'nin eski 460 parsel ... taşınmazı önce malikinden satın aldıktan sonra davalı Hazinenin Orman iddiasına dayalı olarak açtığı tapu iptal ve tescil talepli dava uyarınca taşınmazın 19.100 m2 lik kısmının idare adına 1125 parsel olarak tescil edildiğini, 1125 parselin bilahare Orman İdaresine devredildiğini, sonrasında taşınmazın orman vasfını kaybettiği belirtilerek tekrar Hazineye devredildiğini, Hazinenin taşınmazın 14.558 m2 lik kısmını 1253 parsel olarak TOKİ'ye devrettiğini, TOKİ'nin bu kısmı üçüncü kişilere sattığını, bakiye 4.542 m2 lik kısmın ise 1254 parsel olarak Hazinenin uhdesinde bırakıldığını, 30.01.2013 tarihinde taşınmazın 6292 ... Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi İle Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun (6292 ... Kanun) uyarınca bedelsiz iadesi hususunda talepte bulunduklarını, ancak talebin reddedildiğini, murisin tapuya güvenerek satın alan olup zararından Devletin 4721 ... Türk Medeni Kanunu (4721 ... Kanun)

1007 maddesi uyarınca sorumlu olduğunu, ayrıca taşınmazın eylemli orman alanıda kaldığından fiilen el atma olgusunun da gerçekleştiğini açıklayarak ormana ve diğer kurumlara geçen tapunun iptali ile kendileri adına tesciline, olmadığı takdirde kamulaştırmasız el atma bedeli olarak şimdilik 10.000 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek Kanuni faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... İdaresi vekili cevap dilekçesinde, davacılar vekili tarafından açılan terditli davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu, idare aleyhine açılan davanın husumetten reddi gerektiğini, davanın zamanaşımına uğradığını, orman olan taşınmazlar için mülkiyet tesisinin hukuka aykırı olduğunu, anılan aykırılığın açılan tapu iptal davası ile hukuka uygun hale getirildiğini, davacıların bir zarara uğraması ve tazminat istemesinin mümkün olmadığını, tapu kaydının terkin edilmesine İlk Derece Mahkemesince karar verildiğini açıklayarak davanın reddini savunmuştur.

2.Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde, 460 parselden ifrazen Hazine adına tescil edilen davaya konu 1125 Parsel ... 19.100,00 m² yüzölçümlü taşınmazın 6831 ... Orman Kanunu (6831 ... Kanun)

2/B maddesi gereğince Hazine adına orman dışına çıkarılan yerlerden olmadığı gibi davacılar adına olan tapusunun da bu gerekçeyle iptal edilmediğini, 460 parsel ... taşınmazın Toplu Konut İdaresi Başkanlığına bedelsiz devredildiğini ve 1253 parsel numarasını aldığını, kalan 4.542,00 m² lik kısım ise yolda kaldığını açıklayarak davanın reddini savunmuştur.

3.Davalı TOKİ vekili, dava konusu taşınmaz ile ilgili olarak müvekkili idare tarafından gerçekleştirilen kamulaştırma bulunmadığını, dava konusu taşınmazın idareye 28.08.2002 tarihli ve 5795 yevmiye numaralı tapu işlemi ile Hazine tarafından devredildiğini, müvekkili idarenin de 13.09.2006 tarihli satış sözleşmesi ile dava dışı ...'na satmış olduğunu, davanın müvekkili İdareye yöneltilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, dava konusu taşınmazın iadesinin hukuken mümkün olmadığını, davacının tazminat talebinin tamamen haksız ve hukuksal dayanaktan yoksun olduğunu açıklayarak davanın idare yönünden husumet yokluğundan reddine, aksi halde esastan reddine karar verilmesini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, Kartal 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1977/504 Esas 1984/1167 Karar ... kararı ile taşınmazın bir kısmınının tapu kaydının iptal edilmesinin gerekçesinin orman vasfı ile alakalı olmadığı, taşınmazın 6292 ... Kanun uyarınca bedelsiz iade edilebilen taşınmazlardan olmadığı, bu nedenle davacıların tescil, olmadığı takdirde tazminat taleplerinin şartları oluşmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde; müvekkillerinin murisinin dava konusu taşınmazı tapu kaydına güvenerek iyi niyetle ...'den satın aldığını, iyi niyetinin korunması gerektiğini açıklayarak, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 353/(1) b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, tapu iptali ve tescil olmadığı takdirde tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369/1, 370 ve 371 inci maddeleri,

3. Değerlendirme

1.Davacılar vekilinin tapu iptali ve tescil istemine yönelik temyiz itirazları yönünden;

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarındaki gerekçelere, 6100 ... Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

2.Davacılar vekilinin tazminat istemine yönelik temyiz itirazları yönünden;

Dava dilekçesinde ileri sürülen hususların nitelendirilmesi hâkimin görevinde ise de; hâkim, uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabilir, soru sorabilir, delil gösterilmesini isteyebilir. (HMK m. 31)

Somut olayda, tazminat istemi yönünden İlk Derece Mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçe ile yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de, dava dilekçesi içeriğinde taşınmazın davacıların murisi tarafından tapu kaydına güvenilerek satın alındığının, ancak orman kadastrosu içinde kaldığından bahisle kamulaştırmasız olarak el atıldığının, taşınmazın bulunduğu bölgenin orman alanı olarak sınırlandırıldığının, tapu kaydının bu nedenle iptal edildiğinin, Devletin tapu sicilinin tutulmasından doğan zarardan kusursuz sorumlu olduğunun açıklandığı, bunun yanı sıra taşınmazın eylemli orman alanı olarak kullanılan bölümde kaldığından fiilen el atıldığının, kamulaştırmasız el atma olgusunun gerçekleştiğinin de sabit olduğunun da belirtildiği, dava dilekçesinin konu ve talep sonucu bölümlerinde kamulaştırmasız el atma nedeni ile tazminat talep edildiğinin belirtildiği, İlk Derece Mahkemesince ön inceleme duruşmasında taraflar arasındaki uyuşmazlık konuları belirlenirken sadece tapu iptal tescil talebinin değerlendirilip tazminata yer verilmediği, Mahkemece icra edilen keşif neticesinde bilirkişilerce kamulaştırmasız el atma nedeni ile bedel belirlendiği, davacılar vekilinin esas ilişkin ek beyan dilekçesi ile Türk Medeni Kanunu'nun 1007 inci maddesinde düzenlenen tazminat isteminde zamanaşımı süresinin başlangıcına ilişkin Anayasa Mahkemesi kararı ibraz ettiği, son celsede de vekilinin davayı tapu iptal ve tescil olmadığı takdirde de kamulaştırmasız el atma nedeni ile tazminat olarak ıslah etmek üzere süre talep ettiğini beyan ettiği anlaşılmıştır.

Hal böyle olunca; Mahkemece öncelikle, davacıya tazminat istemi yönünden davası açıklattırılmalı, başka bir ifade ile tazminat isteminin dayanağı açıklığa kavuşturulmalı; bundan sonra işin esasına girilerek tüm deliller toplanarak sonucuna göre bir karar verilmelidir. İlk Derece Mahkemesince, bu hususlar gözetilmeksizin, eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulması isabetsiz olup açıklanan sebeplerle hükmün bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

1.Yukarıda (V.C.3.1) nolu bentte yazılı nedenlerle, tapu iptali ve tescil istemi yönünden temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un 370 inci maddesi uyarınca ONANMASINA,

2.Yukarıda (V.C.3.2) nolu bentte yazılı nedenlerle, tazminat istemi yönünden temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3.İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

18.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.