Yargıtay 8. HD 2022/6783 E. 2023/3318 K.

MAHKEMESİ: Kadastro Mahkemesi

SAYISI: 2014/53 E., 2016/9 K.

KARAR: Davanın reddine

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı ... ve diğerleri vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Kadastro sırasında; ... ili ... ilçesi ... Köyü çalışma alanında bulunan 318 319 320 322 parsel ... 14,250,00; 29,000; 18,813 ve 29,250 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar komşu 321 parsel ... taşınmazın kayıt miktar fazlası olmaları nedeniyle ham toprak vasfıyla Hazine adına tespit edilmiştir.

2. İtirazı Kadastro komisyonunca reddedilen davacı ... ..., ... ... ve ... tapu ve vergi kayıtları ile miras yoluyla gelen hak ve zilyetliğe dayanarak çekişmeli tüm taşınmazlara dava açmış, yargılama sırasında Kazım ...; ... ve ...'lar ile ... ve müşterekleri ... yanında aynı nedene dayanarak davaya katılmıştır.

3. Davacı ... kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak 318 ve 322 parsel ... taşınmazlara; ... aynı nedene dayanarak 319 ve 320 parsel ... taşınmazlara dava açmıştır.

II. CEVAP

Davalı Hazine vekili/temsilcisi, aşamalardaki beyanlarında çekişmeli taşınmazların devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduklarını ileri sürerek, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 22.01.2016 tarihli ve 2014/53 Esas, 2016/9 Karar ... kararıyla; Davacılar ... ve müştereklerinin dayandıkları tapu kaydının revizyon görmesi sebebiyle sadece zilyetlik iddialarının dinlenebilir olduğu, dava konusu taşınmazların; davacılar ... ve müştereklerinin murisi olup 1969 yılında ölen ... ...'ın; ölümünden sonra ise davacı olan mirasçılarının zilyet ve tasarrufunda bulunduğu ancak; ... ...'ın ölümü ile kadastro tespit tarihi arasında 20 yıllık sürenin dolmaması nedeniyle ... ... mirasçıları için tek başlarına zilyetlik hükümlerine göre taşınmaz edinme koşullarının oluşamayacağı; bu nedenle ... ... (ve mirasçıları) adına belgesizden zilyetlik araştırması yapılması gerektiği; yapılan bu araştırmada ... ... mirasçıları ..., ..., ... adlarına, belgesizden zilyetlik yoluyla edinilen taşınmazların toplam miktarının dahi ...'un diğer mirasçıları için zilyetlik araştırmasına yer bırakmayacak şekilde Kadastro Kanununun öngörmüş olduğu miktar sınırlamasını aşması nedeniyle davalarının reddine, çekişmeli taşınmazların tespit gibi tescillerine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davacı ... müşterekleri ile asli müdahil ... ve müşterekleri vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı ... ve asli müdahiller ... ve müşterekleri vekili temyiz dilekçelerinde özetle; dayandıkları tapu kaydının çekişmeli taşınmaza uyduğunu, mahkemenin bunun aksini içeren gerekçesinin doğru olmadığı gibi çekişmeli taşınmazların mera da olmadığını, zirai bilirkişi raporundaki vasıf tespitinin güncel duruma göre yapıldığını, oysa ki tespit tarihi sırasındaki vasfının değerlendirilmesi gerektiğini, zilyetlikten tespit edilen taşınmaz araştırmasının usulüne uygun şekilde yapılmadığını, eksik yapıldığını, aynı tapu kaydına dayandıkları dava dosyalarının birleştirilmesi gerekirken tefrik edilmesinin de hatalı olup kararın gerekçe içermediğini öne sürerek, hükmün bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, kadastro tespitine itiraz istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 3402 ... Kanun'un 13, 14, 15, 16, 17, 18 ve 20 nci maddeleri

3. Değerlendirme

İlk Derece Mahkemesinin, uyuşmazlığın zilyetlik hükümlerine göre çözülmesi gerektiğine ilişkin kabulünde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Ancak taşınmazların vasfı, tespit tarihi itibariyle zilyetlikle kazanılabilecek yerlerden olup olmadığı hususunda yapılan araştırma ve inceleme ile alınan zirai bilirkişi raporu soyut ve yetersiz olup hüküm vermeye elverişli değildir.

Öte yandan Mahkeme gerekçesinin incelenmesinde; davacılar ... ve müşterekleri yönünden; aynı çalışma alanı içerisinde zilyetlikle edinilebilecek miktar sınırlamasını aşar şekilde taşınmaz edindikleri gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de bu hususta yapılan araştırma ve inceleme de hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Şöyle ki; davacılar ... ve müşterekleri ile murisleri ... ... adına belgesiz zilyetlikten edinilen taşınmaz mallar yönüyle araştırma yapılmış ise de; dosya arasına sadece “belgesizden tespit ve tescil edilen taşınmaz listesi” konulmakla yetinilmiş (... Tapu Müdürlüğü’nün 18.11.2015; 24.03.2017; 18.04.2017 tarihli yazı cevabının eki listeler) olup, bu listeler incelendiğinde bir kısım taşınmazların hükmen tescil edildiği bir kısım taşınmazların ise kadastro tespiti sonucu itirazsız kesinleşerek tespit ve tescil edildiği yazılı olduğu halde; bildirilen parsellerin kadastro tespit tutanakları getirtilmediğinden belgesizden tespit edilip edilmedikleri, tutanak içeriklerine göre muris ... ...’dan intikal edip etmedikleri denetlenmemiş; yine hükmen tescile esas bu hükme tescile esas dava dosyaları getirtilip hangi nedene ( belgesiz zilyetliğe mi, yahut tapu ya da vergi kaydına mı?) dayalı olarak tespit ve tescil edildikleri de denetlenmediğinden belgesiz zilyetlik yoluyla yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmadığı gibi; bir taşınmazın niteliğinin ve üzerindeki zilyetliğin başlangıç ve sürdürülüş biçiminin kesin olarak belirlenmesini sağlayan hava fotoğrafı incelemesi yapılmamıştır.

Hal böyle olunca; 3402 ... Kanun'un 14 üncü maddesinde öngörülen koşulların gerçekleştiği yönünden usulünce zilyetlik araştırması yapılmalı ve bu bağlamda aynı kişiler tarafından, belgesiz zilyetliğe dayalı olarak aynı çalışma alanı içerisinde Hazine’ ye karşı açılan açılan ve hala derdest olan davalar bulunması halinde, sağlıklı denetim yapılabilmesi için bu dosyaların birleştirilmesi gerektiği göz önüne alınmalı; ayrıca davacılar adına aynı çalışma alanında belgesiz zilyetlik yoluyla tespit edilen taşınmazların miktarları Tapu Müdürlüğü, Kadastro Müdürlüğü ve Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünden ayrı ayrı sorularak miktar sınırlaması yönünden araştırma yapılmalı, bildirilen taşınmazlara ait tutanakların onaylı örnekleri ile mahkeme ilamlarının kesinleşme şerhli onaylı örnekleri dosya arasına konulmalı; tespit tarihinden geriye doğru 15 20 25 yıl önceki tarihlerde çekilen hava fotoğrafları da tarihleri açıkça yazılmak suretiyle Harita Genel Komutanlığı'ndan istenerek dosya arasına konulmalı; bundan sonra mahallinde yerel bilirkişiler, taraf tanıkları ve fen bilirkişi ve üç kişilik zirai bilirkişi katılımıyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Taşınmazların başında yapılacak keşif sırasında, dava konusu taşınmazların ilk olarak kime ait oldukları, kimden nasıl intikal ettikleri, kim tarafından ne zamandan beri ve ne suretle kullanıldıkları hususlarında somut olgu ve olaylara dayanan ayrıntılı bilgi alınmalı, jeodezi ya da harita mühendisi bilirkişiye hava fotoğrafları ve uydu fotoğrafları üzerinde stereoskopik inceleme yaptırılarak, çekişmeli taşınmazların imar ihyaya tabi taşınmazlardan olup olmadığı; imar ihyaya tabi taşınmazlardan oldukları saptandığı takdirde imar ihyanın tamamlandığı tarih ile tarımsal amaçlı zilyetliğin başlangıç tarihi ayrı ayrı belirlenmeli ve buna göre tespit tarihine kadar 20 yıllık kazanma süresinin dolup dolmadığı hesaplanmalı; ziraat mühendisleri kurulundan, çekişmeli taşınmazların niteliği, eğimi, toprak yapısı, bitki örtüsü itibariyle özel mülke konu olup olamayacağını belirtir şekilde ve ne suretle kullanıma konu olduklarını açıklayan, taşınmaz bölümlerinin ve çevresinin işaretlendiği, değişik yönlerden çekilmiş ve taşınmazları geniş açıdan gösteren fotoğrafları ile desteklenmiş, somut verilere ve bilimsel esaslara dayanan ayrıntılı ve önceki zirai raporu da irdeler tarzda gerekçeli rapor alınmalı, bunun sonucunda çekişmeli taşınmazların tespit günü itibariyle zilyetlikle edinilebilecek yerlerden olduğunun anlaşılması halinde; belgesizden tespit ve tescil edildiği bildirilen tutanak içerikleri ve hükmen tescile esas mahkeme ilamları üzerinde gerekirse uzman bilirkişiye inceleme yaptırılarak belgesizden tespit gören taşınmaz miktarı tereddütsüz olarak tespit edilmeli; bundan sonra tarafların ileri sürüp toplanmış ve toplanacak olan tüm deliller ile kadastro tespitine itiraza ilişkin tüm taleplerin bir arada birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulmuş olması isabetsiz olduğu gibi kabule göre de davacılar doğru şekilde tespit maliki olan Hazine aleyhine dava açtıkları halde; Hazine'nin ve 319 ve 320 parsellere dava açan birleşen dosya davacısı ...'un gerekçeli karar başlığında taraf olarak gösterilmemesi ve davası hakkında olumlu olumsuz bir karar verilmemesi dahi isabetsiz olup temyiz itirazlarının açıklanan bu nedenlerle kabulüne karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un Geçici 3 üncü maddesi yollaması ile 1086 ... Kanun'un 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

1086 ... Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

30.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.