Karar Detayı

MAHKEMESİ: Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2020/26 E., 2022/62 K.

KARAR: Davanın kabulüne

Taraflar arasındaki uygulama kadastrosuna itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonunda Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... tarafından duruşmalı istemli olarak temyiz edilmiş olmakla, davanın niteliği gereği duruşma talebi reddedilerek; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Uygulama kadastrosu sırasında, ... ili Merkez ilçesi ... Köyü çalışma alanında ve davacı ... ve arkadaşları ile davalı ... ... adına tapuda kayıtlı bulunan eski 195 parsel ... 6.600.00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 151 ada 8 parsel numarasıyla ve 7.677,48 metrekare yüzölçümlü olarak tespit edilmiştir.

2. Davacılar ... ve arkadaşları, uygulama kadastrosu sırasında taşınmazın zemininin kaydığı iddiasına dayanarak, davalının malik olduğu 151 ada 76 parsel ... taşınmazın bir kısmı ve tescil harıci bırakılan taşınmazın bir bölümü hakkında tapu iptali ve tescili istemiyle dava açmışlar; bozma kararı sonrasındaki yargılama sırasında ... adına tapuda kayıtlı komşu 151 ada 77 parsel ... taşınmaz ile maliki davaya dahil edilmişlerdir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; ... Merkez ... Köyü ... mevkiinde bulunan tapunun yeni 151 ada 8 parseldeki 7677,16 metrekare eski tapu kaydı pafta 4, parsel 195'de 6600 metrekare bulunan gayrimenkülde kendisinin ve davacıların hissedar olduklarını, dava konusu taşınmazı kendisinin ve davacılara intikalen gelen ve kendi hissesine düşeni diğer mirasçılardan satın alarak hissedarı bulunduğunu, taşınmazın tamamının kendi üzerinde olmadığından açılan davanın tapunun iptali ve davacılar adına tescilinin olamıyacağını, açılan davanın yanlış olduğunu, gayrimenkulün verasetten intikalen gelmesi nedeni ile davacıların olduğu kadar kendisinin de verasette hissesi ile satın aldığı hisseler dahilinde hissedar olduğunu, yenileme kadastrosu nedeniyle dava konusu taşınmazda değişiklik olduğunu, tapunun iptali değil de gayrimenkulün sınırlarında ve konum itibariyle yerinde değişiklik varsa bunun düzeltilmesini gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 24.03.2016 tarihli ve 2014/1334 Esas, 2016/242 Karar ... kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 14.10.2019 tarihli ve 2016/12050 Esas, 2019/6337 Karar ... kararıyla; "İlk Derece Mahkemesince açıklanan ilke ve esaslar çerçevesinde inceleme ve araştırma yapılmadığı, çekişmeli taşınmazların tesis ve uygulama kadastrosuna ait ölçü krokileri, ölçü cetvelleri, ifraz haritaları, tesis kadastrosunun yapıldığı tarihe en yakın tarihli hava fotoğrafları, temin edilebilen en eski ve güncel ortofoto ve uydu fotoğraflarının getirtilmediği, harita mühendisi bilirkişilerinden uyuşmazlığı çözecek nitelikte rapor alınmadığı, alınan bilirkişi raporunda ise, çekişmeli taşınmazların arasında sabit sınır bulunup bulunmadığının açıklanmadığı, tesis kadastrosu sonucu oluşan sınır ile uygulama kadastrosu sonucu oluşan sınırın çakıştırılmadığı, İlk Derece Mahkemesince, mahalli bilirkişilerin beyanları esas alınarak fiili duruma göre hazırlanan, denetime elverişsiz rapor doğrultusunda hüküm kurulmasının isabetsiz olduğu açıklanarak; belirtilen eksik belgeler ilgili yerlerden getirtilerek dosya içerisine alınması, bundan sonra harita mühendisi sıfatına sahip üç kişilik uzman bilirkişi kurulu eliyle belirtilen şekilde inceleme ve araştırma yapılmak suretiyle, toplanan ve toplanacak deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi" gereğine değinilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "... ili, Merkez ilçesi, ... Köyü 151 ada 8 nolu parselin fiili durum üzerinde yapılan ölçümler,hava fotoğrafları,orto foto ,uydu fotoğrafları ve ilk tesis kadastrosunun üst üste çakıştırılarak yapılan inceleme ve hesaplamalar sonucunda; 2012 yılında tescillenen 3402 ... Kadastro Kanunu'nun (3402 ... Kanun) 22 nci maddesinin a bendi hükümlerine göre yapılan yenileme uygulamasında ilk tesis kadastro bilgi ve belgelerinin kullanımında hata yapıldığı, tesis kadastrosu sırasındaki arazi kullanımını yansıtmadığı ve uygulama kadastrosunun hatalı yapıldığı kabul edilerek davanın kabulüne, bilirkişi raporu doğrultusunda 151 ada 8 parsel ... taşınmazın ve davalılara ait ... ili, Merkez ilçesi, ... Köyü 151 ada 76 parsel ve ... ili, Merkez ilçesi, ... Köyü 151 ada 77 parsel ... taşınmazların sınırında 3402 ... Kanun'un 22/a maddesi gereğince yapılan yenileme çalışmaları ile oluşturulan tapuların iptali ile;

... ili, Merkez ilçesi, ... Köyü 151 ada 8 parsel ... taşınmazın sınırının 28/01/2021 tarihli Fen bilirkişisi raporunda ekli kroki 3 te mavi renk ile dış sınırları gösterilen A, B ve C harfleri ile adlandırılan alanlardan oluşmak üzere; alan ve sınırının tespit edilerek; 7.677,16 m² yüzölçümü ile tescil edilmesine ve tapunun bu şekilde oluşturulmasına,

... ili, Merkez ilçesi, ... Köyü 151 ada 76 parsel ... taşınmazın; 28.01.2021 tarihli Fen bilirkişisi raporunda ekli kroki 3'te ... renk ile gösterilen D ve E harfleri ile adlandırılan alanlardan oluşmak üzere; iki yeni parsel oluşacak şekilde alan ve sınırının tespit edilerek; D harfi ile gösterilen kısmın 1.760,41 m² ve E harfi ile gösterilen kısmın 57,83 m2 yüz ölçümü ile tescil edilmesine ve tapunun bu şekilde oluşturulmasına,

... ili, Merkez ilçesi, ... Köyü 151 ada 77 parsel ... taşınmazın; 28.01.2021 tarihli fen bilirkişisi raporunda ekli kroki 3 te mavi renk ile gösterilen F harfi ile adlandırılan alandan oluşmak üzere; alan ve sınırının tespit edilerek; 6.064,45 m² yüz ölçümü ile tescil edilmesine ve tapunun bu şekilde oluşturulmasına" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı ... Çıttır temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı temyiz dilekçesinde özetle; çekişmeli 151 ada 76 parsel ... taşınmazın Hazineden iyi niyetle satın alındığını ve Mahkeme kararıyla yüzölçümünün azaldığını, eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulduğunu İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, 3402 ... Kanun'un 22/2 a maddesine göre yapılan uygulama kadastrosunun usul ve kanun hükümlerine uygun olarak yapılıp yapılmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 3402 ... Kanun'un 22/2 a maddesi

3. Değerlendirme

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyulduğu halde bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir. Bozmaya uyulmakla taraflar yararına usuli müktesep hak oluşur. Bu hakkın zedelenmemesi için bozmada işaret edilen hususların eksiksiz olarak yerine getirilmesi gerekir. İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda, çekişmeli taşınmazlarda yapılan uygulama kadastrosununun doğru olduğu kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma ve inceleme karar için yeterli bulunmamaktadır. Yargıtay bozma ilamında; tesis kadastrosuna esas alınan ölçü krokisi, tesis kadastrosu tarihlerine yakın hava fotoğrafları, temin edilebilen en eski uydu fotoğrafları tesis kadastrosu haritası, varsa bu haritalarda değişiklik yapan ifraz haritaları, mahkeme ilamları ile eki olan haritalar, varsa uygulama kadastrosu sırasında yararlanılan diğer haritalar gibi bilgi ve belgelerin toplandıktan sonra mahallinde, yerel bilirkişiler, taraf tanıkları ve harita mühendisi fen bilirkişisinin katılımı ile keşif yapılması gereği üzerinde durulmasına rağmen, hükme esas alınan bilirkişi raporunda tesis kadastrosu ile uygulama kadastrosu arasındaki farklılığın sebebi bilimsel olarak açıklanmamış, çekişmeli taşınmazın tesis kadastrosundaki konumu tam olarak belirlenmemiş, bu doğrultuda yine tesis kadastrosu sırasında varsa sabit sınırlar belirlenmemiş, ayrıca 6100 ... Kanun'un 297 nci maddesi uyarınca tarafların kararda doğru ve eksiksiz şekilde gösterilmelerinin ve infazı kabil hüküm kurulmasının zorunlu olduğu açıklandığı halde bu hükme aykırı olacak şekilde, uygulama kadastrosu sırasında çekişmeli taşınmaza ait belirlenen geometrik şekil iptal edilmeksizin hüküm kurulmuş, böylece İlk Derece Mahkemesince kabul edilen yeni şekil ile uygulama kadastrosu sırasında oluşan geometrik şekil iç içe girmiştir.

Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile karar verilemez. Hal böyle olunca mahkemece, önceki bozma ilamında da belirtildiği üzere, denetime veri teşkil edecek ortofoto, tesis kadastrosuna ait orijinal ölçü krokisi, tesis kadastrosunun yapıldığı tarihlere en yakın hava fotoğrafları, uydu fotoğrafları, tesis kadastrosu haritası, varsa bu haritalarda değişiklik yapan ifraz haritaları, mahkeme ilamları ile eki olan haritalar, varsa uygulama kadastrosu sırasında yararlanılan diğer haritalar gibi bilgi ve belgelerin toplanması gerekmektedir. Bundan sonra mahallinde, yerel bilirkişiler, taraf tanıkları ve önceki bilirkişiler dışında harita mühendisi fen bilirkişisinin katılımı ile keşif yapılmalı; keşif sırasında yerel bilirkişi ve tanıklardan tesis kadastrosu sırasında da zeminde mevcut olan sabit sınır ya da yapılar bulunup bulunmadığı sorularak varsa yerleri fen bilirkişisine işaretlettirilmeli, fotoğrafları çekilmeli, fen bilirkişisinden uygulama kadastrosuna esas teşkil eden bilgi ve belgeler, hava fotoğrafları, uydu fotoğrafları ve memleket haritaları ile bilirkişi ve tanık anlatımlarından yararlanarak uygulama kadastrosunu denetlemesi istenmelidir. Fen bilirkişi raporunda, tesis kadastrosunun hangi yöntem ve tekniklerle yapıldığı, uygulanan yöntemlerin hata paylarının ne olduğu, üretilen haritaların yüzölçümleri ya da sınırları itibariyle zeminle uyumsuz bulunması halinde farklılığın nereden ve hangi sebeplerden kaynaklandığı, uygulama kadastrosu sonucu tespit edilen yeni sınırların yönetmelik hükümlerine uygun olarak tespit edilip edilmediği, uygulama kadastrosunda hata yapılmış ise doğru sınır ve haritanın nasıl olması gerektiği gibi hususlar bilimsel yöntemlerle açıklanmalı; raporda, "ada raporu" ile "uygulama tutanağı ve haritasını" irdeler şekilde, teknik ve bilimsel verilere dayalı ayrıntılara yer verilmelidir. Ayrıca fen bilirkişisinden, birincisi "ada bazında", ikincisi, "çekişmeli taşınmazlar ile komşularını daha büyük ölçekle kapsar bazda" ve üçüncüsü ise "çekişmeli taşınmazı daha yakın planda gösterecek bazda" "ortofoto üzerinde tesis kadastrosuna ait harita ile uygulama haritasını" çakıştırır tarzda en az üç adet harita düzenlenmesi ve uygulama haritasında yanlışlık varsa, doğru sınırları göstermesi istenmelidir. Bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. İlk Derece Mahkemesince bu yön göz ardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un Geçici 3 üncü maddesi yollamasıyla 1086 ... Kanun'un 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA,

Peşin harcın istek halinde temyiz eden ...'a iadesine,

1086 ... Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

03.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.