Yargıtay 8. HD 2022/269 E. 2023/2605 K.

MAHKEMESİ: Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2020/230 E., 2021/296 K.

KARAR: Davanın kabulüne

Taraflar arasındaki orman kadastrosuna itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen karar, yapılan temyiz incelemesi sonunda Yargıtay (Kapatılan) 20.Hukuk Dairesince bozulmuştur.

İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... İdaresi vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Davacı ... Tic. Ltd. Şti. vekili dava dilekçesinde; yörede yapılan orman kadastrosu sırasında, tapuda müvekkili olan davacı şirket adına tavukçuluk entegre tesisi ve müştemilatı vasfı ile kayıtlı bulunan Sinop ili Dikmen ilçesi ... Köyü 683 parsel (yeni 211 ada 1 parsel) ... 49.160,30 metrekare yüzölçümündeki taşınmazın bir kısmının orman sınırları içerisine alındığını, ancak taşınmazın orman sayılan yerlerden olmadığını ileri sürerek, orman kadastrosu tespitinin iptalini

2. Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde 1982 yılında arazi kadastrosu, 6831 ... Orman Kanun'u (6831 ... Kanun) hükümlerine göre yapılıp 13.02.2008 tarihinde altı ay süreyle ilan edilip 13.08.2008 tarihinde kesinleşen orman kadastrosu ve 2/B madde uygulaması, 2011 yılında 4999 ... Orman Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (4999 ... Kanun) uyarınca yapılan fenni hataların düzeltilmesi ve 2017 yılında 3402 ... Kadastro Kanunu'nun (3402 ... Kanun) 22/2 a maddesi uyarınca yapılan yenileme kadastrosu çalışmaları bulunmaktadır.

II. CEVAP

Davalı ... İdaresi vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazın orman kadastrosu sırasında orman olarak sınırlandırılan kısımlarının orman ve orman toprağı sayılan yerlerden olduğunu, orman kadastro komisyonunca yapılan çalışmanın doğru olduğunu ileri sürerek, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 07.03.2016 tarihli ve 2013/71 Esas, 2016/114 Karar ... önceki kararı ile, "bilirkişi raporları doğrultusunda davanın kısmen kabulüne, 683 parselin fen bilirkişisi ... ...'ün 06/07/2015 havale tarihli rapor ve ekli krokisinde B1 ile işaretli 470,84 m²'lik kısmının, B3 ile işaretli 984,73 m² kısmının orman ve orman sayılan yerlerden olmadığı anlaşılmakla kesinleşen orman kadastro tutanağının iptaline, 683 parselin fen bilirkişisi ... ...'ün 06/07/2015 havale tarihli rapor ve ekli krokisinde A1 ile işaretli 2.293,95 m² lik kısmının, A3 ile işaretli 19.137,63 m² kısmının orman ve orman sayılan yerlerden olduğu anlaşıldığından bu kısımlar yönünden sübut bulmayan davanın reddine" karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen 07.03.2016 tarih ve 2013/71 Esas, 2016/114 Karar ... önceki kararı, davacı vekili ile davalı ... İdaresi vekili tarafından temyiz edilmiştir.

2. Temyiz incelemesi neticesinde, Yargıtay (Kapatılan) (20). Hukuk Dairesinin 18.06.2020 tarih ve 2020/855 Esas, 2020/1968 Karar ... ilamıyla; "Davalı ... Yönetiminin dava konusu 211 ada 1 parsel ... taşınmazın (eski 683 parsel), (B1) ve (B3) ile gösterilen bölümlerine ilişkin temyiz itirazlarının reddi ile anılan bölümler yönünden İlk Derece Mahkemesi kararının onanmasına, davacı şirket vekilinin çekişmeli 211 ada 1 parsel ... taşınmazın (eski 683 parsel) (A1) ve (A3) ile gösterilen bölümlerine ilişkin temyiz itirazları yönünden; dava dosyasının incelenmesinde çekişmeli eski 683 parsel ... taşınmazın 530 ve 531 ... parsellerin tevhidinden oluştuğu, 530 parselin tapulama tutanağına göre 16 hektar 6939 m2 yüzölçümlü, 25.03.1977 tarih, 95 sıra, 3 cilt 25 sayfa numaralı tapu kaydı ve zilyetliğe dayalı olarak dava dışı kişi adına 25.08.1982 tarihinde tespit ve tescil edildiği; 531 parselin de aynı tapu kaydına dayalı olarak yine aynı dava dışı kişi adına tespit edildiği ancak Orman Yönetiminin 531 parselin tespitinin iptaline ilişkin Gerze Tapulama Mahkemesinde dava açtığı davanın mahkemenin 30.10.1984 tarih, 1984/346 E. 1984/492 K. ... kararı ile "531 parselin kadastro tespitinin iptali ile taşınmazın tapulama dışı bırakılmasına" karar verildiği, ancak dosyada bulunan karar örneğine ilişkin krokinin dosya arasında bulunmadığı, mahkemece yapılan keşifte Gerze Tapulama Mahkemesinin 30.10.1984 tarih, 1984/346 E. 1984/492 K. ... ilamına esas kroki temin edilerek, çekişmeli taşınmazın (A3) ile gösterilen kısmının 531 ... parselin çapı içinde, (A1) ile gösterilen kısmının 530 parsel çapı içinde kalıp kalmadığının tespiti yönünde fen bilirkişiden denetime elverişli rapor alınmadan hüküm kurulduğu açıklanarak, Gerze Tapulama Mahkemesinin 30.10.1984 tarih, 1984/346 E. 1984/492 K. ... dava dosyası ve mahkeme kararına esas kroki bulunduğu yerden getirtilerek dosya arasına alınması, önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman mühendisleri arasından seçilecek bir orman mühendisi ve bir fen elemanı aracılığıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, Gerze Tapulama Mahkemesinin 30.10.1984 tarih, 1984/346 E. 1984/492 K. ... kararına dayanak oluşturan ve fen bilirkişisi tarafından düzenlenen krokinin ölçeğinin kadastro paftasının ve orman kadastro haritasının ölçeğine, kadastro paftasının ve orman kadastro haritasının ölçeğinin de tescil dosyasında bulunan krokinin ölçeğine bilgisayar ortamında (Net Cad veya benzeri programlar kullanılarak) çevrildikten sonra, komşu ve yakın komşu parselleri de gösterecek şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle her üç ölçekli kroki üzerinde taşınmazın yerini gösterir müşterek imzalı ve açıklamalı rapor alınması, çekişmeli taşınmaz bölümlerinin Gerze Tapulama Mahkemesi kararı kapsamında kaldığının anlaşılması halinde söz konusu mahkeme kararının taraflar arasında kesin hüküm oluşturacağı da göz önüne alınarak toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi" gereğine değinilerek, İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozma ilamına Uyularak Verilen Karar

Bozma ilamı uyarınca yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, "Bilirkişi raporuna göre 211 ada 1 parselin (eski 683 parsel) A1 ile işaretli 2.134,70 m² kısmının, A3 ile işaretli 18.968,34 m² kısmının orman ve orman sayılan yerlerden olmadığı ve bu haliyle de Gerze Tapulama Mahkemesinin 30.10.1984 tarih, 1984/346 E. 1984/492 K. ... kararı kapsamında kaldığının anlaşılmasına göre söz konusu mahkeme kararının taraflar arasında kesin hüküm oluşturduğu kanaatiyle" davanın kabulüne; 211 ada 1 parselin (eski 683 parsel) harita mühendisi ... ...'un 08.03.2021 tarihli raporu ve 07.10.2021 havale tarihli koordinatları gösterir beyan krokisinde A1 ile işaretli 2.134,70 m² kısmının, A3 ile işaretli 18.968,34 m² kısmının orman ve orman sayılan yerlerden olmadığı anlaşılmakla kesinleşen orman kadastro tutanağının iptaline, 211 ada 1 parselin (eski 683 parsel) fen bilirkişisi ... ...'ün 06/07/2015 havale tarihli rapor ve ekli krokisinde B1 ve B3 ile işaretli kısımların Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleştiği göz önüne alınarak bu kısımlar hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı. davalı ... İdaresi vekili tarafından temyiz edilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... İdaresi vekili temyiz dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesinin hükme esas aldığı raporun denetime elverişsiz bir rapor olduğunu, raporda A3 ile gösterilen yerin bir kısmının 530, bir kısmının ise 531 ... parsel içerisinde kaldığının belirtilmekle yetinilip anılan yerlerin toprak yapısı, bitki örtüsü gibi hususların araştırılmadığını açıklayarak, ilk derece mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, orman kadastrosu tespitine itiraza ilişkin olup, taraflar arasındaki uyuşmazlık, orman kadastrosu sırasında orman sınırları içerisine alınan ve bilirkişi raporlarında A1 ve A3 olarak gösterilen dava ve temyize konu taşınmazların öncesinin orman sayılan yerlerden olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6831 ... Kanun'un 1, 7 ve 11 inci maddeleri,

3. Değerlendirme

4. İlk Derece Mahkemesince; bilirkişi raporuna göre 211 ada 1 parselin (eski 683 parsel) A1 ile işaretli 2.134,70 m² kısmı ile A3 ile işaretli 18.968,34 m² kısmının orman ve orman sayılan yerlerden olmadığı ve bu haliyle de Gerze Tapulama Mahkemesinin 30.10.1984 tarih ve 1984/346 Esas, 1984/492 Karar ... kararı kapsamında kaldığının anlaşılmasına göre söz konusu mahkeme kararının taraflar arasında kesin hüküm oluşturduğu gerekçesiyle, 683 parselin orman kadastrosunda orman sınırları içine alınan A1 ve A3 ile gösterilen kısımlarına ilişkin orman kadastrosunun iptaline karar verilmiş ise de, ulaşılan sonuç dosya kapsamıyla uyuşmamaktadır.

Şöyle ki, dosya kapsamından, 683 (yeni 211 ada 1) parsel ... taşınmazın, 1992 yılında 530 ve 531 parsellerin tevhidi sonucu oluştuğu, 1982 yılında yapılan arazi kadastrosu sırasında, 530 parselin, 1977 tarih ve 95 sıra numaralı tapu kaydına istinaden 34.973 m2 yüzölçümlü olarak tarla vasfıyla dava dışı ... Rasim Serdengeçti adına tespit gördüğü, tespite karşı şahıslarca yapılan itirazın komisyon tarafından karara bağlandığı ve komisyon kararı sonucu anılan parselin tespit maliki adına tapuya tescil edildiği; 531 parselin ise, aynı tapu kaydına dayalı olarak ve dava dışı aynı kişi adına 14.173 m2 yüzölçümlü olarak tespit edildiği, Orman İdaresince tespite itiraz edilmesi üzerine, komisyonca yetkisizlik kararı verilerek dosyanın Tapulama Mahkemesine gönderildiği ve yapılan yargılama sonucu Gerze Tapulama Mahkemesinin 1984/346 Esas, 1984/492 Karar ... ilamıyla, 531 parselin orman sayılan yerlerden olduğundan bahisle davanın kabulüne karar verilerek, taşınmazın, tespit ve komisyon kararının iptali ile tapulama dışı bırakılmasına karar verildiği, bu kararın davalı tespit maliki tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 1985/2214 1722 Esas, Karar ... ilamıyla, Tapulama Mahkemesi kararının onanmasına karar verildiği ve davalı tespit malikinin istemine istinaden yapılan karar düzeltme incelemesi sonucunda, aynı Dairenin 1985/9028 10504 Esas, Karar ... ilamıyla, 6831 ... Kanun'un 1/F bendi uyarınca orman araştırması yapılması gerektiği belirtilerek, onama kararının kaldırılmasına ve Tapulama Mahkemesi kararının bozulmasına karar verildiği, bozma ilamı sonrası Tapulama Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, 1985/284 Esas ve 1986/70 Karar ... kararla, taşınmazın orman sayılmayan yerlerden olduğunun tespit edildiği ve sabit sınırlı mülkiyet belgesi bulunduğu gerekçesiyle, davacı ... İdaresinin subut bulmayan davasının reddine, 531 parselin tespit ve komisyon kararı gibi tamamının davalı adına tapuya tesciline karar verildiği, kararın taraflarca temyiz edilmeyerek 15.08.1986 tarihinde kesinleştiği, 530 parselin 1990 yılında, 531 parselin ise 1991 yılında tespit maliki ... Rasim Serdengeçti tarafından dava dışı bir şirkete satıldığı, bilahare 1992 yılında her iki parselin tevhit edildiği, 2005 yılında ise satış yoluyla davacı Şirkete geçtiği, 2017 yılında da 683 parsel olarak 49.146 metrekare iken 3402 ... Kanun'un 22/2 a maddesi uyarınca yapılan yenileme kadastrosu sonucunda 211 ada 1 parsel numarasıyla 49.160,30 metrekare olarak 26.04.2017 tarihinde tapuya tescil edildiği anlaşılmaktadır.

Bu doğrultuda, önceki bozma ilamı sonrası alınan 08.03.2021 tarihli fen ve orman bilirkişilerinin ortak raporlarında, "Gerze Tapulama Mahkemesinin 1984/346 Esas ve 1984/492 Karar ... kararına esas kroki ile 683 parselin (yeni 211 ada 1 parsel) kadastro paftasının çakıştırılması sonucu, fen bilirkişisi tarafından 22.06.2015 tarihinde düzenlenen krokideki A1'in tamamının 530 parselin çapı içinde kaldığının, mevcut kadastral durumdaki yüzölçümünün 2.134,70 m2 olduğunun, aynı rapordaki krokide A3 olarak gösterilen yerin 14.130,50 metrekaresinin 531 parsel, 4.837,84 metrekaresinin ise 530 parsel çapı içinde kaldığının" belirtildiği anlaşılmakta olup, bilirkişi tarafından yapılan bu tespitler ve yukarıda anlatılanlar karşısında; taraflar açısından kesin hüküm teşkil eden orman olmadığı Gerze Tapulama Mahkemesinin 1985/284 Esas ve 1986/70 Karar ... ilamıyla kesinleşen, A3 ile gösterilen yerin, 531 parselin çapı içinde kalan 14.130,50 metrekarelik kısmı olduğu, zira Gerze Tapulama Mahkemesinin anılan kararında dava konusu parselin 531 parsel olduğu, 530 parselin bu davanın konusu olmadığı, bunun sonucu olarak; A3 ile gösterilen ve 530 parsel içinde kalan 4.837,84 metrekarelik kısım ile 530 parsel içinde kalan ve A1 ile gösterilen kısma ilişkin olarak, İlk Derece Mahkemesince, öncesinin orman olup olmadığının, en eski tarihli hava fotoğrafları ve memleket haritaları üzerinde inceleme yaptırılarak belirlenmesi gerekirken, bu yönde bir araştırma yapılmaksızın, A3 olarak gösterilen yerin 530 parselin çapı içinde kalan 4.837,84 metrekarelik kısmı ile A1 ile gösterilen kısmının da Gerze Tapulama Mahkemesinin anılan kararı kapsamında kaldığının kabulü ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.

2. Hal böyle olunca; İlk Derece Mahkemesince, 07.10.2021 havale tarihli koordinatları gösterir ... ... tarafından düzenlenen beyan krokisinde A3 ile gösterilen ve 531 parselin çapı içinde kalan 14.130,50 metrekarelik kısma ilişkin olarak taraflar arasındaki kesin hüküm nedeniyle kabul kararı verilerek bu kısmın orman sınırları dışına çıkarılmasına karar verilmeli; aynı krokide A3 ile gösterilen yerin 530 parselin çapı içinde kalan 4.837,84 metrekarelik kısmıyla, yine 530 parsel çapı içinde yer alan ve A1 ile gösterilen kısma ilişkin olarak, dosya kapsamında bulunan en eski tarihli hava fotoğrafları, memleket haritası ve amenajman planı ile birlikte önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ile bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman yüksek mühendisleri arasından seçilecek üç orman mühendisi ile hava fotoğrafları üzerinde stereoskopik inceleme yapacak jeodezi ve fotogrametri uzmanı harita mühendisi ve bir fen elemanı yardımıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, dosya kapsamında yer alan harita ve fotoğraflar, çekişmeli taşınmazlarla birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazların öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; 3116, 4785 ve 5658 ... Kanunlar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyetlikle ormandan toprak kazanma olanağı sağlayan 3402 ... Kanunun 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 1.6.1988 tarihli ve 31/13 E. K.; 14.3.1989 tarihli ve 35/13 E. K. ve 13.6.1989 tarihli ve 7/25 E. K. ... kararlarıyla iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03.03.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5304 ... Kadastro Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un (5304 ... Kanun) 14 üncü maddesiyle yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; klizimetre (eğimölçer) aletiyle ölçülmek ve memleket haritasındaki münhaniler de yararlanılmak suretiyle, dava konusu taşınmazların kesin ve gerçek eğimi belirlenmeli; hâkim gözetiminde, taşınmazların dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli; orman kadastrosu kesinleşmediğine göre, fen ve uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulanacak kesinleşmemiş tahdit haritasıyla irtibatlı, taşınmazların konumunu gösteren orijinal renkli (renkli fotokopi) memleket haritası ölçeğinin kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazların konumunu çevre parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri ayrı renklerle işaretli ve bilirkişilerin onayını taşıyan, duraksamaya yer vermeyecek nitelikte kroki düzenlettirilmeli, hava fotoğraflarının stereoskop aleti vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak taşınmazlar üzerindeki bitki örtüsünü oluşturan unsurlar tek tek sayı olarak tarif edilmeli, ağaçların cinsi, ortalama yaşı, kapalılık oranı, hakim ağaç türü ve kullanım şekli detaylı olarak incelenmeli, bundan sonra toplanan delillerin tümü birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

3. İlk Derece Mahkemesince, bu hususlar gözetilmeksizin, eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmadığından, hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un Geçici 3 üncü maddesi yollaması ile 1086 ... Kanun'un 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA,

1086 ... Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

02.05.2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.