Karar Detayı

MAHKEMESİ: Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2015/6 E., 2016/163 K.

KARAR: Davanın kısmen kabulüne

Taraflar arasındaki mera tahdidinin iptali ile tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.

Hüküm davacı ... İdaresi vekili ve davalı Tarım ve Orman Bakanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Dava konusu; ... ili ... ilçesi ... Mahallesi ... mevkii 101 ada 702 parsel 17.162,40 m2 ham toprak vasfıyla, 101 ada 704 parsel 200.450,50 m2 ham toprak vasfıyla, 101 ada 705 parsel 23.879,10 m2 ham toprak vasfıyla, 101 ada 706 parsel 36.163,00 m2 ham toprak vasfıyla ve 101 ada 712 parsel 22.279,10 m2 ham toprak vasfıyla 01.09.1998 tarihinde tesis kadastrosu yoluyla tam hisse ile ayrı ayrı Hazine adına kayıtlı taşınmazlara ilişkindir.

2. Davacı ... İdaresi vekili dava dilekçesinde; yukarıda bahsi geçen dava konusu taşınmazların 4342 ... Mera Kanunu'nu (4342 ... Kanun) gereğince komisyon marifetiyle 27.08.2014 tarihinde tahdit tutanağı ile mera olarak tanzim edildiğini ve askıya çıkarılarak ilan edildiğini, bu yerlerin yapılan inceleme neticesinde kısmen orman olduklarının tespit edildiklerini, taşınmazların kesinleşmiş orman sınırı içerisinde kaldıklarını, bu nedenle mera olarak tespitlerinin iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... Mahalle Muhtarlığı temsilcisi cevap dilekçesinde; taşınmazların kesinleşmiş orman sınırları içerisinde olmadığını, buranın yıllardır hayvancılıkla uğraşan vatandaşlar tarafından kullanıldığını, davanın reddini savunmuştur.

2.Davalı ... Valiliği (İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü) vekili; dava konusu taşınmazların kesinleşmiş orman tahdit sınırları içerisinde kalmadığını, taşınmazların tapuda Hazine adına ham toprak vasfıyla kayıtlı olduğunu, kadimden beri mera olarak kullanıldığını, komisyonca yasal mevzuata uygun işlem yapıldığını, komisyon kararı ve tespit evraklarında Orman Bölge Müdürlüğü üyelerinin bu yerlerin orman sınırları içerisinde kaldığına dair şerhlerinin bulunmadığını, işlemlerin orman kadastrosu dikkate alınarak yapıldığını davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesince mahallinde uzman bilirkişiler eşliğinde keşif yapıldığı, dava konusu 101 da 702, 704, 705, 706 ve 712 parsellere ait kayıtlar uygulanarak dava konusu yeri ne şekilde okuduğu çevre taşınmazlarla toprak yapısı kıyaslanarak uyuşmazlığa konu yer ve niteliğinin saptandığı, bilirkişilerce hazırlanan 04.01.2016 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda dava konusu 101 ada 706 parselin A harfi ile gösterilen 3615,34 m2 sinin, ve 101 ada 702 parselin A harfi ile gösterilen 16254,28 m2 sinin ve 101 ada 704 parselin A harfi ile gösterilen 135788,59 m2 sinin orman olduğunun belirlendiği diğer dava konusu kısımlar yönünden orman bütünlüğü ile ilgisinin bulunmadığı, mera vasfında oldukları, ilgili mevzuat çerçevesinde orman vasfı olarak sınırlandırılmayı ve korunmayı gerektirir bir durum olduğunun ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine; ... Valiliği İl Mera Komisyonun 27.08.2014 tarihli tahdit tutanağının aşağıda belirtilen ada ve parseller yönünden kısmen iptaline , mera olarak tespit edilen dava konusu olan 04.01.2016 tarihli bilirkişi raporunda belirtilen ... ili ... ilçesi ... Köyü 101 ada 706 parselde "A" harfi ile gösterilen 3615,34 m2lik, 101 ada 702 parselde "A" harfi ile gösterilen 16254,28 m2 lik, 101ada 704 parselde "A" harfi ile gösterilen 135788,59 m2 lik bölümünün davalı adına olan kaydının iptali ile orman vasfı ile Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline, bilirkişi raporu ve ekli krokinin kararın eki sayılmasına, ... Valiliği İl Mera Komisyonunun 27.08.2014 tarihli tahdit tutanağına karşı diğer hususlar yönünden davanın kısmen reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı ... İdaresi vekili ve davalı Tarım ve Orman Bakanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı ... İdaresi vekili temyiz dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesince reddedilen parseller yönünden verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu dava konusu tüm parsellerin orman vasfında olduğunu bu nedenle kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı Tarım ve Orman Bakanlığı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Bakanlığa karşı husumetin söz konusu olamayacağını, talebin kabul görmemesi halinde davanın esası yönünden ise bilirkişilerce orman olduğu belirtilen kısımlara ilişkin İlk Derece Mahkemesince verilen kabul kararının doğru olmadığını bu yerlerin kadimden beri mera yaylak olarak kullanıldığı taşınmazların 1997 yılında yapılan orman kadastrosu esnasında da orman sınırları dışında bırakıldığını, mera komisyonunca Kanunca belirlenen yükümlülüğün yerine getirildiğini, komisyon kararı ve tespit evraklarından Orman Bölge Müdürlüğü üyelerinin bu yerlerin orman sınırları içerisinde olduğuna dair şerhleri olmadığını, tespitin orman kadastrosu dikkate alınarak yapıldığını bu nedenlerle kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, mera tahdidinin iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası

3. Değerlendirme

6100 ... Kanun'un 50 inci maddesinde medenî haklardan yararlanma ehliyetine sahip olanın davada taraf ehliyetine de sahip olacağı, 51 inci maddesinde dava ehliyetinin medenî hakları kullanma ehliyetine göre belirleneceği, 114/d maddesinde ise taraf ve dava ehliyetinin dava şartlarından olduğu ve 115 inci madde uyarınca da mahkemenin dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştıracağı belirtilmektedir.

İlk olarak bu tür davalarda dava Tarım ve Orman Bakanlığına yöneltilemez bu nedenle Mahkemece, davalı Tarım ve Orman Bakanlığı aleyhine açılmış davanın, davalının pasif husumet ehliyeti bulunmaması nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken bu hususta olumlu veya olumsuz bir karar verilmemesi doğru görülmemiştir.

Yine dava konusu taşınmazların tapu kaydı incelendiğinde tapuda çıplak mülkiyetin Hazineye ait olduğu görülmüş olup davanın Hazineye yöneltilmesi gerekirken İlk Derece Mahkemesince taraf teşkili sağlanmadan karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Son olarak; 4721 ... Türk Medeni Kanunu'nun (4721 ... Kanun) 47, 48, 49 ve 50 inci maddelerinde de tüzel kişiliğin kazanılması, hak ehliyeti ile fiil ehliyeti ve bunun kullanılmasına ilişkin hükümler yer almaktadır.

442 ... Köy Kanunu’nun (442 ... Kanun) 37/7 inci maddesi uyarınca da köy tüzel kişiliği adına dava açmak ve açılan davayı takip yetkisi köy muhtarına aittir. Köy muhtarının hukukî bir engelinin çıkması durumunda bu yetki aynı Kanun'un 33/b maddesine göre köy derneğinin seçeceği temsilciye tanınmıştır.

Ancak, On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair 6360 ... On Üç İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Altı İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun (6360 ... Kanun) 1 inci maddesi gereğince;

1. ..., ..., ..., Hatay, ..., ..., Kahramanmaraş, ..., ..., ..., Tekirdağ, Trabzon, ... ve Van illerinde, sınırları il mülki sınırları olmak üzere aynı adla büyükşehir belediyesi kurulmuş ve bu illerin il belediyeleri büyükşehir belediyesine dönüştürülmüştür.

2. ..., ..., ..., Bursa, Diyarbakır, ..., Erzurum, ..., ..., ..., Konya, ..., Sakarya ve Samsun Büyükşehir Belediyelerinin sınırları il mülkî sınırlarıdır.

3. Birinci ve ikinci fıkrada sayılan illere bağlı ilçelerin mülkî sınırları içerisinde yer alan köy ve belde belediyelerinin tüzel kişiliği kaldırılmış, köyler mahalle olarak, belediyeler ise belde ismiyle tek mahalle olarak bağlı bulundukları ilçenin belediyesine katılmıştır.

Aynı Kanun'un geçici 1 inci maddesinin onüçüncü fıkrasında; "1inci maddeye göre tüzel kişiliği kaldırılan belediye ve köylerin mahkemelerde süren davalarında katıldıkları ilçe belediyesi taraf olur" hükmü yer almaktadır.

Bu hüküm Kanunun "Yürürlük" başlıklı 36 ncı maddesi uyarınca ilk mahalli idareler genel seçiminin yapıldığı 30.03.2014 tarihinde yürürlüğe girmiş bulunmaktadır.

O halde; davalı ... Mahalle Muhtarlığı, 6360 ... Kanun'un yukarıda belirtilen hükümleri gereğince tüzel kişiliğe sahip olmadığına göre mahkemece taşınmazların bağlı olduğu ilçe belediyesi ile aynı Kanunla büyükşehir belediyesi sınırları il mülkî sınırları olarak belirlendiğinden ... Büyükşehir Belediyesinin davada taraf olarak katılımı sağlanması gerekirken İlk Derece Mahkemesince bu yönden de taraf teşkili sağlanmadan karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.

Kabule göre de; İlk Derece Mahkemesince keşif yapılmak suretiyle alınan bilirkişi raporları da hüküm kurmak için yeterli değildir. Varsa taşınmazların bulunduğu yerdeki orman tahdit ve kadastro çalışmalarına ilişkin tüm belgeler getirilerek keşif yapılması ve rapor alınması gerekmektedir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle ;

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi hükmünün 6100 ... Kanun'un Geçici 3 üncü maddesi yollaması ile 1086 ... Kanun'un 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA,

1086 ... Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesi'ne gönderilmesine

06.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.