Karar Detayı

MAHKEMESİ: Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2013/151 E., 2016/273 K.

KARAR: Davanın kabulüne

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir

Kararın davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmiştir.

Davalı Hazine vekili tarafından verilen kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.1976 yılında yapılan Kadastro sırasında Hatay ili ... ilçesi ... Köyü 544 ve 545 parsel sayılı 2672 ve 5672 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, Ürdün uyruklu ... zilyetliğinde ise de yabancı kişilerin belgesiz zilyetlik yolu ile taşınmaz iktisap edemeyeceği belirtilerek Hazine adına tespit edilmiştir.

2.İtirazı Kadastro Komisyonunca reddedilen ..., tapu kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak çekişmeli taşınmazların adına tescili istemi ile dava açmıştır.

3.Hatay Kadastro Mahkemesinin 27.04.2010 tarihli ve 1987/103 Esas, 2010/8 Karar sayılı kararı ile, tespit tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Bakanlar Kurulunun 05.09.1959 tarihli ve 4/12167 sayılı (... için özel) muafiyet kararnamesi gereğince ...'ın köyde özellikle tapuya dayalı olarak taşınmaz edinebileceği, sonradan ...'ın mal varlığına el konulmasının bu durumu etkilemeyeceği, belki kesinleşen tespitten sonra tasfiyenin düşünülebileceği, ...'ın dayandığı ve tespit sırasında uygulanan 27.01.1967 tarih ve 41 sıra nolu tapu kaydının (ve geldiği kayıtların) dava konusu 544 ve 545 parsel sayılı taşınmaz ile birlikte dava dışı 557 parsel sayılı taşınmazlara ait olduğu gibi, ... adına kayıtlı 125 tahrir nolu vergi kaydının 545 parsele, 124 tahrir nolu vergi kaydının da 544 parsele ait olduğu, 544 ve 545 parsel sayılı taşınmazlar ile dava dışı (kesinleşmiş) 557 parsel evvelce tek parça olarak tespit tarihinden önce kazadırıcı zamanaşımı süresini fazlasıyla geçen bir süre ...'ın malik sıfatıyla zilyetliğinde iken, 557 parsel sayılı taşınmazın tespitten önce ...'e satıldığı, tapusunun da ... adına kayıtlı olduğu, 544 ve 545 parsel sayılı taşınmazların da ... tarafından yine ...'e ancak tespit tarihinden sonra satıldığı, kadastro hakiminin tespit tarihi itibariyle uyuşmazlığı çözmesi gerektiği gerekçesi ile, ...'ın davasının kabulüne, 544 ve 545 parsel sayılı taşınmazların ... adına tesciline, Mikhail İlyan'ın malvarlığına 01.10.1966 tarihli 6/77104 sayılı kararname ve 13.10.1966 tarihli 1395 sayılı genelge gereği el konulduğunun beyanlar hanesinde gösterilmesine karar verilmiş; anılan hüküm, Yargıtay denetiminden geçerek 07.05.2012 tarihinde kesinleşmiştir.

4.Davacı ... vekili 29.03.2013 tarihli dava dilekçesinde, davalı ...'ın dava konusu taşınmazları ölümünden çok önce müvekkiline sattığını, davacının 30 yılı aşkın bir süredir taşınmazları kullandığını, imar ve ihya ederek üzerine ev yaptığını öne sürerek tapu kayıtlarının iptali ile müvekkili adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde, Bakanlar Kurulu'nun 01.01.1966 tarihli ve 6/7104 sayılı kararnamesi ile Suriye uyruklu bütün özel ve tüzel kişilerin Türkiye'de bulunan taşınmaz ve taşınır, zati ve ev eşyası hariç malları ile bütün hak ve menfaatlerine 28.05.1927 tarihli ve 1062 sayılı Kanun hükümleri gereğince Hazine tarafından el konulduğunu, kısıtlamaların ... için de geçerli olduğunu, dava konusu satış işleminin, kısıtlamalara ilişkin Bakanlar Kurulu kararnamelerinden sonraki bir tarihte gerçekleştiğinden hiçbir bağlayıcılığının olmadığını belirterek davanın öncelikle dava şartı yokluğundan aksi halde esastan reddine karar verilmesini savunmuştur.

2.Davalı ... tereke temsilcisi ... ise, davacının dava konusu parsellerle hiç bir ilgisinin bulunmadığını, 1978 yılından bu yana Mikhail'in vekilliğini yürüttüğünü, kendisinin bilgisi olmadan hiçbir resmi gayri resmi işlem yapmadığını, Mikhail'in ölümünden sonra 2007 yılında Hazine'nin taşınmazlara elkoyduğunu öne sürerek bu hususta İdare Mahkemesine açılan davanın sonucunun beklenilmesini, sonrasında ise davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararıyla; Kadastro Mahkemesince yapılan yargılama sırasında yapılan keşif ve toplanan tüm deliller ile mahkemece yapılan keşif, keşif esnasında dinlenen mahalli bilirkişi ve tanık beyanları uyarınca, dava konusu parsellerin, ... köyündeki kadastro tespitinden sonra, ...'ın öldüğü 10.11.1989 tarihinden önce davacıya satıldığı, davacının dava konusu parsellerdeki zilliyetliğinin nizasız, aralıksız, malik sıfatıyla 20 yılı çok aşkın süre devam ettiği, kazandırıcı zaman aşımı zilliyetliği yoluyla edinim şartlarının davacı lehine gerçekleştiği, ...'a ait taşınmazların davalı Hazinenin savunmasına konu genel kararnamenin yürürlüğe girdiği 1966 tarihinden, vefat ettiği 1989 yılına kadar ... tarafından serbestçe kullanıldığı, öldüğü tarihe kadar mameleki hakkında tasarrufta bulunulmasının engellenmediği, dava konusu parseller üzerinde Hazine lehine konulan şerhin davacının 20 yılı aşkın zilliyetlik süresinden sonra konulduğu gerekçesi ile davanın kabulüne, 544 ve 545 parsel sayılı taşınmazların ... adına olan tapu kaydının iptali ile, davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Dairenin 10.12.2020 tarihli ve 2020/3696 Esas, 2020/8128 Karar sayılı ilamıyla; hükmün onanmasına karar verilmiştir.

V. KARAR DÜZELTME

A. Karar Düzeltme Yoluna Başvuran

Dairenin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı Hazine vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

B. Karar Düzeltme Sebepleri

Davalı Hazine vekili karar düzeltme dilekçesinde özetle; davaya konu taşınmazların zilyetlikle iktisabının mümkün olmadığını, dosyaya celbedilen evrakların yetersiz, bilirkişi raporunun ise hatalı olduğunu, eksik araştırma ile hatalı olarak hüküm kurulduğunu beyanla onama kararının kaldırılmasını İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, kadastro tespiti sonrası fakat kesinleşme öncesi satın alma ve eklemeli kazanmayı sağlayan zilyetliğe dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 440 ıncı maddesi, 3402 sayılı Kadastro Kanunu (3402 sayılı Kanun), 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (4721 sayılı Kanun).

3. Değerlendirme

Kural olarak tapu iptal ve tescil davalarında husumet tapu kaydında taşınmazın maliki olarak gözüken kişiye, bu kişi ölmüş ise mirasçılarına yöneltilmelidir.

Somut olayda, dava konusu 544 ve 545 parsel sayılı taşınmazların ... adına tescilli oldukları, ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 1990/864 Esas sayılı veraset ilamına göre ...'ın 10.11.1989 tarihinde vefat ettiği, geriye kızkardeşi ...'nin çocukları .... ile ...'nin kaldığı, davalı Hazine vekilinin Hatay Kadastro Mahkemesinin 27.04.2010 1987/103 Esas sayılı dosyasına ibraz ettiği beyan dilekçesinde, ... Sulh Hukuk Mahkemesince verilen veraset ilamının iptali için dava açıldığını, ancak sonuçlanmadığını beyan ettiği, dilekçe ekindeki 22.08.1999 tarihli Halep Şeri yargıcı tarafından verilen veraset ilamı örneğine göre ise ...'ın hiçbir mirasçısı bulunmadığından mirasının Maliye Bakanlığı Genel Borç Fonuna aktarıldığı, Hatay Sulh Hukuk Mahkemesinin 16.05.1992 tarihli kararı uyarınca münhasıran Hatay Kadastro Mahkemelerinde görülen davalar için davalı ... terekesine temsilci olarak atanan Avukat ...’in eldeki temyize konu dava bakımından da davalı ... terekesine temsilci olarak atandığına ilişkin dosya içerisinde bilgi ve belge bulunmadığı, buna rağmen eldeki temyize konu davanın Hazinenin yanı sıra "... Terekesi Temsilcisi ..." aleyhine görülüp sonuçlandırıldığı anlaşılmıştır.

O halde mahkemece, öncelikle ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 1990/864 Esas sayılı veraset ilamının iptali için Hazine tarafından açıldığı beyan edilen davanın akıbeti araştırılarak, veraset ilamı iptal edilmemiş ise kayıt malikinin hasımlı (hasım Hazine olmak üzere) veraset belgesinin alınması için davacıya süre ve imkan tanınması, sağ mirasçıları varsa davanın bu mirasçılara karşı yöneltilmesi, taraf teşkilinin bu suretle sağlanması, ondan sonra işin esasına girilerek ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir hüküm kurulması gerekir. Taraf teşkili kamu düzenine ilişkin olup, Mahkemece kendiliğinden gözönünde tutulur. Bu nedenlerle, taraf teşkili sağlanmaksızın işin esası hakkında hüküm kurulması doğru olmamıştır.

Kabule göre de davacı açısından 3402 sayılı Kanun'un 13/B b maddesi koşullarının oluşup oluşmadığının değerlendirilmemesi doğru görülmemiştir.

Hükmün temyiz incelemesi sonucunda Dairenin 10.12.2020 tarihli ve 2020/3696 Esas, 2020/8128 Karar sayılı kararıyla onanmasına karar verilmiş ise de yazılı sebeple bozulması gerekirken maddi hata nedeniyle onandığı bu kez yapılan inceleme ile anlaşıldığından, davalı Hazine vekilinin karar düzeltme talebinin kabulü ile Dairenin onama kararı kaldırılarak yukarıda belirtilen gerekçe ile hükmün bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı Hazine vekilinin karar düzeltme talebinin kabulü ile, Dairenin 10.12.2020 tarihli ve 2020/3696 Esas, 2020/8128 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un Geçici 3 üncü maddesi yollaması ile 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA,

Bozma neden ve şekline göre sair karar düzeltme istemlerinin incelenmesine yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,08.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.