Karar Detayı

MAHKEMESİ: Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2020/393 E., 2020/449 K.

KARAR: İstinaf talebinin kabulüne

İLK DERECE MAHKEMESİ: Akçakoca Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2017/258 E., 2019/178 K.

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının davalılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkeme kararının kaldırılmasına ve esas hakkında yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ... İdaresi vekili ve davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Davacı ... İdaresi vekili dava dilekçesinde; tapuda kestane korusu vasfıyla davalılar adına kayıtlı bulunan Düzce ili ... ilçesi ... Köyü 356 parsel sayılı 39.650 m2 yüzölçümündeki taşınmazın, yörede 1975 yılında ilan edilen orman kadastrosu sonucunda kesinleşmiş orman sınırları içerisinde kaldığını ve eylemli orman olduğunu ileri sürerek, tapu kaydının iptali ile taşınmazın orman vasfıyla Hazine adına tesciline ve davalıların el atmasının önlenmesine karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalılar cevap dilekçesinde; davanın reddini savunmuşlardır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davanın kabülüne, dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile tapu kaydındaki tüm şerh, beyan ve irtifaklar kaldırılarak taşınmazın orman vasfıyla Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline ve davalıların müdahalelerinin önlenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararına karşı davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalılar vekili istinaf dilekçesinde; İlk Derece Mahkeme kararının hatalı olduğunu açıklayarak, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, dava konusu taşınmazın 1975 tarihli orman kadastro çalışmasına ilişkin tahdit haritasında doğusundaki az bir kısmımının orman sınırları dışarısında kaldığı, eski tarihli hava fotoğrafları ve memleket haritalarında taşınmazın tamamının orman sayılan yerler içerisinde olduğu, taşınmazın tamamı üzerinde fiili olarak orman ağaçlarının bulunduğu, %40 %80 oranları arasında kapalılık oluşturduğu, taşınmazın 6831 Sayılı Kanuna göre orman sayılan yerlerden olduğuna ilişkin bilirkişi raporları, taşınmazın eskiden beri orman olduğuna ilişkin mahalli bilirkişi beyanları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, mahkemece dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile orman vasfı ile hazine adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, ancak, davanın açıldığı tarihte konusu taşınmazın davalılar adına tapuda kayıtlı olduğu, bu durumda davalıların haksız bir tasarruf ve elatmasından söz edilemeyeceği göz önünde bulundurularak el atmanın önlenmesi talebi yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi isabetsiz olup, anılan bu yanlışlığın giderilmesinin yeniden yargılamayı gerektirmediği açıklanarak, davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile Akçakoca Asliye Hukuk Mahkemesinin 12.03.2019 tarih ve 2017/258 Esas, 2019/178 Karar sayılı kararının kaldırılmasına ve davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine, Düzce ili ... ilçesi ... Köyü 356 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile tapu kaydındaki tüm şerh, beyan ve irtifakların kaldırılarak orman vasfıyla Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline, elatmanın önlenmesine ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı, davacı ... İdaresi vekili ve davalılar vekili tarafından temyiz edilmişti.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı ... İdaresi vekili temyiz dilekçesinde özetle; Meni müdahale talebinin reddine dair kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; hükme esas bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, taşınmazın devletleştirmeye tabi olmadığını ve taşınmazın orman sınırları dışında kalan bölümleri olduğunu belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, kesinleşen orman tahdidine ve eylemli orman iddiasına dayalı tapu iptali tescil ve el atmanın önlenmesi istemlerine ilişkin olup, taraflar arasındaki uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kesinleşen orman sınırları içerisinde kalıp kalmadığı ve orman sayılan yerlerden olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369/1, 370 ve 371 inci maddeleri, 6831 sayılı Orman Kanunu'nun (6831 sayılı Kanun) 1, 7, 11 inci maddeleri,

3. Değerlendirme

4. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçeler usul ve kanuna uygun olup, davalıların çekişmeli taşınmazdaki tapu kaydına dayalı olarak kullanımlarının haksız elatma mahiyetinde olmadığı belirlenerek Orman İdaresinin elatmanın önlenmesi talebinin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığına, 6100 sayılı Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri bulunmadığına göre davacı ... İdaresi tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden, davacı ... İdaresinin, elatmanın önlenmesi talebinin reddine ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

5. Davalılar vekilinin, taşınmazın tapu kaydının iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tesciline ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; Bölge Adliye Mahkemesince, dava konusu taşınmazın tamamının orman sayılan yerlerden olduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiş ise de. verilen karar dosya kapsamına uygun düşmemektedir.

Şöyle ki; yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre, davacı ... İdaresinin, yalnızca 1975 tarihinde ilan edilen Orman Kadastrosu sonucu kesinleşen orman sınırları içerisinde kalan taşınmaz bölümüne yönelik tapu iptali ve tescil talep edebileceği, kesinleşmiş orman sınırları dışarısında kalan bölüm yönünden, orman kadastrosunun ilan edilmesinden ve Orman İdaresi yönünden hak düşürücü sürelerin geçmesinden sonra, davacı ... İdaresinin, taşınmazın evveliyatı itibariyle orman sayılan yerlerden olduğu veya taşınmazın eylemli durumunun orman vasfında bulunduğu iddiasıyla dava açma hakkı bulunmadığı kabul edilmektedir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede 1975 tarihinde yapılan orman kadastrosu sırasında dava konusu taşınmaz, orman sınırları dışarısında bırakılmış ise Orman İdaresince hak düşürücü süre içerisinde orman kadastrosuna itiraz edilerek taşınmazın orman sınırları içerisine alınmasının talep edilmesi gerekmekte olup, bu süreler geçtikten sonra Orman İdaresi yönünden bağlayıcı olan orman kadastrosu sonucu oluşan orman sınırları kesinleşeceğinden, Orman İdaresinin, dava konusu taşınmazın evveliyatı itibariyle orman sayılan yerlerden olduğuna veya orman kadastrosu kesinleştikten sonra eylemli orman haline dönüştüğüne dair iddialarla dava açma hakkı bulunmamaktadır.

3. Hal böyle olunca; Bölge Adliye Mahkemesinci doğru sonuca ulaşılabilmesi için öncelikle, çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede yapıldığı anlaşılan orman tahdidine ilişkin işe başlama, çalışma, işi bitirme ve sonuçlarının askı ilan tutanakları ile taşınmazın bulunduğu yeri orman tahdit sınır noktalarıyla birlikte gösterir onaylı orman tahdit harita örneği dosyaya getirtilerek dosya ikmal edildikten sonra mahallinde, önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman mühendisleri arasından seçilecek üç orman mühendisi bilirkişisi ve bir fen elemanının katılımıyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak bu keşifte; orman sınır noktaları tutanak ve haritalarda yazılı mevki, yer, kişi isimleri ile açı ve mesafelere göre, orman kadastrosu tutanak ve haritalarının düzenlenmesinde kullanılan hava fotoğrafları ve memleket haritalarından yararlanılarak, değişik açı ve uzaklıklardaki en az 6 7 adet orman sınır noktası bulunup röperlenmeli, orman kadastrosu ile ilgili sınır noktaları aynı ölçeğe çevrilerek, çekişmeli taşınmazın orman kadastro haritasına göre konumu genel kadastro paftası üzerinde ve aynı ya da yakın orman sınır hatlarında dava konusu edilen parseller varsa, bunların tümü birleşik harita üzerinde gösterilmeli; tutanaklardaki anlatımlar değerlendirilmeli, tutanaklarla tahdit haritası arasında çelişki bulunup bulunmadığı tespit edilerek çelişki bulunmakta ise, çekişmeli parsel yönünden, tahdit tutanakları ile haritalar arasındaki çelişki tahdit tutanaklarına değer verilmek suretiyle giderilecek şekilde, müşterek imzalı, tereddüte mahal bırakmayacak, açıklamalı, krokili rapor alınmalı ve böylelikle, dava konusu taşınmazın kesinleşmiş orman sınırları içerisinde kalan bölümleri belirlenerek bu bölümler yönünden davanın kabulüne, dava konusu taşınmazın kesinleşmiş orman sınırları dışında kalan bölümleri yönünden ise davacı ... İdaresinin davasının reddine karar verilmelidir.

4. Bölge Adliye Mahkemesince, bu hususlar gözetilmeksizin, hatalı değerlendirme sonucu, eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak, taşınmazın tamamının orman vasfıyla Hazine adına tesciline karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmadığından, hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı ... İdaresi vekilinin temyiz itirazlarının REDDİNE,

Davalılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Harçtan muaf olduğundan davacı ... İdaresinden harç alınmasına yer olmadığına,

Peşin harcın istek halinde temyiz eden davalılara iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,07.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.