Karar Detayı

MAHKEMESİ: Kadastro Mahkemesi

SAYISI: 2013/39 E., 2018/6 K.

KARAR: Asıl dava yönünden kabul, birleşen dava yönünden reddine

Taraflar arasında görülen aktarılan kadastro tespitine itiraz davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl davanın kabulüne birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Hazine vekili ve davacı ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Kadastro sırasında ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 145 ada 43 parsel, 151 ada 1 parsel ile 164 ada 2 parsel sayılı ve sırasıyla 4.003,64 , 7.100 ve 50.545,67 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, toprak tevzi tapu kayıtlarına dayalı olarak Hazine adına tespit ve tescil edilmişlerdir.

2. Asıl davada davacı ... dava dilekçesinde; ... köyünde yapılan toprak tevzi çalışmalarında Hazine adına tescil edilen iki parça taşınmazın irsen intikal suretiyle zilyetliğinde olduğunu belirterek, Hazine adına oluşturulan tapunun iptali ile adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

3. Birleşen davada davacı ... vekili dava dilekçesinde; ... köyündeki 145 ada 43 parsel, 151 ada 1 parsel ile 164 ada 2 parselin yıllar önce köyde yapılan toprak tevzi çalışmalarında 359 ve 942 parsel olarak Hazine adına tescil edildiğini ve babası ...'ın açtığı dava neticesi Hazine tapularının iptali ile babası ... adına tescile karar verildiğini ancak bu karardan haberdar olmadığını, kararı ibraz edememesi sebebiyle 1995 yılında yapılan kadastro çalışmalarında taşınmazların toprak tevzi tapuları uygulanarak Hazine adına tespit ve tescil edildiklerini, esasen taşınmazların kendi tasarrufunda bulunduğunu ve babası ...'ın ölümü sonrası mirasçıları arasındaki taksim neticesi kendisine kaldıklarını açıklayarak, Hazine tapularının iptali ile adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı Hazine cevabında; taşınmazların mera vasfında olduğunu, davacı taraf lehine kazandırıcı zamanaşımı koşullarının da oluşmadığını ileri sürerek, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

1. Asıl dosyada, Bünyan Asliye Hukuk Mahkemesinin 24.02.1982 tarihli ve 1974/343 Esas, 1982/58 Karar sayılı kararı ile taşınmazların irsen intikal suretiyle 50 yılı aşkın zamandır zilyetliğinde ve kültür arazi vasfında olduğu açıklanarak, 942 parsel ile 359 parselin 18.06.1981 tarihli fen bilirkişi raporunda B harfi ile gösterilen kısmının davacı adına tesciline dair kısmen kabul kararı verilmiştir.

2. Birleşen dosyada, Bünyan Asliye Hukuk Mahkemesinin 13.06.2001 tarihli ve 1999/292 Esas, 2001/127 Karar sayılı kararı ile taşınmazların irsen intikal suretiyle 50 yılı aşkın zamandır zilyetliğinde ve kültür arazi vasfında olduğu 1973/343 Esas sayılı dosyasında da ... adına tesciline karar verildiği belirterek, ... mirasçıları adına tesciline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Asıl dosyadaki Bünyan Asliye Hukuk Mahkemesinin 24.02.1982 tarihli ve 1974/343 Esas, 1982/58 Karar sayılı kararına karşı, davalı Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 25.04.2011 tarihli ve 2011/1932 Esas, 2011/2421 Karar sayılı kararıyla, çekişmeli 359 ve 942 numaralı toprak tevzi parsellerine yönelik yörede gerçekleştirilen kadastro çalışmaları sonucunda 145 ada 43 parsel, 151 ada 1 parsel ve 164 ada 2 parsel numaraları ile kadastro tutanakları düzenlendiğinden 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 27/1 inci maddesi gereğince dava dosyasının kadastro mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği açıklanarak, İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.

3. Birleşen dosyadaki Bünyan Asliye Hukuk Mahkemesinin 13.06.2001 tarihli ve 1999/292 Esas, 2001/127 Karar sayılı kararına karşı ise davalı Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

4. Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 19.12.2013 tarihli ve 2013/18230 Esas, 2013/19433 Karar sayılı kararıyla çekişmeli 145 ada 43 parsel, 151 ada 1 parsel ve 164 ada 2 parsel numaraları taşınmazlara ilişkin kadastro tutanakları düzenlendiğinden 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nu 27/1 nci maddesi gereğince dava dosyasının kadastro mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği açıklanarak, bu karar da bozulmuştur.

5. Asıl dosyada Bünyan Asliye Hukuk Mahkemesince bozmaya uyularak 19.10.2011 tarihli ve 2011/166 Esas, 2011/199 Karar sayılı kararıyla kadastro mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş, dosya Kadastro Mahkemesinin 2013/39 Esasına kaydedilmiştir.

6. Birleşen dosyada Bünyan Asliye Hukuk Mahkemesince bozmaya uyularak 19.10.2016 tarihli ve 2016/213 Esas, 2016/194 Karar sayılı kararıyla kadastro mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş, dosya ... Kadastro Mahkemesinin 2017/5 Esasına kaydedildikten sonra, 22.06.2017 tarihli ve 2017/4 Karar sayılı kararıyla dava dosyasının Mahkemenin 2013/39 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile çekişmeli taşınmazların mera vasfında olmadığı ve asıl dosya davacısı ...'nın irsen intikal suretiyle kültür arazisi olarak keşif tarihi olan 1981 yılı itibariyle 45 50 yılı aşkın zilyetliğinin olduğu, öte yandan birleşen dosya davacısı ...'nın taksim iddiasını da ispat edemediği, taşınmazların Hazine adına tescil edildiğinden Belediyelerin husumet ehliyetleri olmadığı gerekçesiyle, asıl davanın kabulüne ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davalı Hazine vekili ve birleşen dosya davacısı ... temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde; Taşınmazların ham toprak vasfında olduğunu, zilyetlikle iktisap şartlarının gerçekleşmediğini, öte yandan vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre belirlenmediğini ileri sürerek, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

2. Birleşen dosya davacısı ... temyiz dilekçesinde; taşınmazın babasından kendisine kaldığını, ecrimisil ödemesi de yaptığını açıklayarak, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 46/1 inci maddesi uyarınca gerçek kişi davacılar lehine zilyetlikle kazanım koşullarının oluşup oluşmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 46/1 inci maddesi

3. Değerlendirme

4. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi kararında belirtilen gerekçelere, 6100 sayılı Kanun’un Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun’un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de bulunmadığına göre, birleşen dosya davacısı ...'nın temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

5. Davalı Hazine vekili yönünden yapılan temyiz incelenmesinde; İlk Derece Mahkemesince (IV.B) no.lu bentte yazılı gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiş ise de yapılan inceleme ve araştırma hüküm kurmaya elverişli bulunmamaktadır.

Belirtmek gerekir ki, çekişmeli taşınmazların sınırlarında mera parselinin bulunmasına ve belirtmelik tutanağında dava konusu taşınmazların evvelce orta malı olup bilahare ... tarafından işgal edildiği belirtilmiş olmasına rağmen, usulünce mera araştırması yapılmamış, ziraat bilirkişisi raporunda ayırıcı unsurlardan bahsedildiği halde bu tespitin ekli fotoğraflarla uyumlu olmadığı anlaşılmıştır. Öte yandan dinlenen komşu köy bilirkişilerinin yaşları toprak tevzi tespit tarihi öncesini bilebilecek yaşta olmadığı gibi bir arazinin niteliğinin, imar ihyaya muhtaç yerlerden ise imar ihyanın tamamlandığı tarihin, üzerinde sürdürülen zilyetliğin süresinin ve sürdürülüş biçiminin belirlenmesinde ve bu konulara ilişkin yerel bilirkişi ve tanık sözlerinin doğruluğunu denetlemenin en etkili yöntemi hava fotoğraflarının incelenmesi olduğu halde, hava fotoğraflarından da yararlanılmamıştır. Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verilemez.

Hal böyle olunca; doğru sonuca varabilmek için Mahkemece öncelikle, çekişmeli parseller yönünden Harita Genel Müdürlüğü web sitesinin hava fotoğrafı sorgulama sayfasına girilmek suretiyle taşınmazın bulunduğu köyü/mahalleyi kapsayacak şekilde hangi yıllara ait hava fotoğrafı olduğu araştırılıp belirlenmek ve (denetimin sağlanması bakımından) ilgili sayfanın çıktısı dosya içerisine konulmak suretiyle buradan elde edilen verilere göre çekişmeli taşınmazların dayanak tapu kayıtlarının oluşum tarihinden 15 20 25 yıl öncesine (bulunmadığı takdirde bu tarihlere en yakın tarihlere) ait farklı dönemlerde çekilmiş en az üç adet stereoskopik hava fotoğrafı tarihleri açıkça yazılmak suretiyle Harita Genel Müdürlüğünden getirtilen stereoskopik hava fotoğrafları getirtilmeli, komşu taşınmazların kesinleşme durumunu da gösterir tespit tutanakları varsa dayanakları kayıtlar Kadastro Müdürlüğü ve Tapu Sicil Müdürlüğünden getirtilerek dosya ikmal edilmeli, bundan sonra mahallinde toprak tevzi öncesi durumu bilebilecek yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan, taşınmazların bulunduğu köyde ve komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek 3’er kişilik yerel bilirkişi kurulunun ve aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları ile hayatta iseler belirtmelik tutanağında imzaları bulunan bilirkişilerin, fen bilirkişi, jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişi ve 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulunun katılımıyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte dinlenilecek yerel bilirkişi ve tanıklardan, çekişmeli taşınmazların öncesinin ne olduğu, mera vasfında olup olmadıkları ya da mera niteliğindeki taşınmazdan kazanılıp kazanılmadıkları, mera vasfında değil iseler veya komşu mera parselinden kazanılmamış iseler kime ait bulundukları, kimden kime nasıl intikal ettikleri, kim ya da kimler tarafından, hangi tarihten itibaren ve ne şekilde kullanıldıkları, Hazine adına tapu kaydının oluştuğu tarihten geriye doğru davacı taraf ve maliki evvellerinin 20 yılı aşkın zilyetliklerinin bulunup bulunmadığı hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, beyanlar arasındaki çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeye çalışılmalı; fen bilirkişisinden, keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli, kadastro paftası ile toprak tevzii paftasının ölçekleri çakıştırılmak sureti ile hazırlanmış ayrıntılı kroki ve rapor alınmalı; 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulundan, dava konusu taşınmazların öncesinin geleneksel biçimde kullanılan kadim mera olup olmadıklarını, toprak yapıları, eğimleri, bitki desenleri ve diğer yönlerden mera parselinden nasıl ayrıldıklarını, aralarında doğal ya da yapay ayırt edici bir sınır bulunup bulunmadığını, meradan açılan bir yer olup olmadıklarını, meranın devamı niteliğinde olup olmadıklarını, üzerlerinde sürdürülen ekonomik amaca uygun zilyetlik bulunup bulunmadığını ve ekonomik amaca uygun zilyetlik varsa hangi tarihten beri ve hangi tasarruflar ile sürdürüldüğünü açıklayıp, tarımsal niteliklerini belirten, taşınmazların değişik yönlerden çekilmiş fotoğrafları ile desteklenmiş bilimsel esaslara ve somut verilere dayalı ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş hava fotoğrafları jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiye tevdi edilerek stereoskop aletiyle incelenmeleri neticesinde, taşınmazların sınırlarını ve niteliğini, öncesinin ne olduğunu, imar ihyaya konu edilip edilmediğini, imar ihya tamamlanmış ise tamamlandığı tarih ile sürdürülen zilyetliğin başlangıcını, şeklini ve süresini belirtir şekilde rapor alınmalı, belirtilen şekilde yapılan uygulama sonunda davacı taraf yararına 3402 sayılı Kanun’un 46/1 inci maddesinde öngörülen edinme koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği belirlenmek suretiyle, toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece bu yönler göz ardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olduğu gibi, kabule göre de; mera savunması yanında, toprak tevzi sonunda Hazine adına tapu kaydı oluşmuş ise de Yargıtay bozma ilamları ile İlk Derece Mahkemelerinin görevsizlik kararlarındaki gerekçelere göre asıl dosya derdest iken yapılan kadastro çalışmaları neticesinde kadastro mahkemesine asıl dosyanın gönderilmesi gerektiği, diğer birleşen dosyada da dava konusu taşınmazların benzer şekilde görevsizlik kararı neticesi kadastro mahkemesine geldiği gözetildiğinde, Belediyeler yönünden husumetten red kararı verilemeyeceği halde, Belediyeler yönünden husumetten red kararı verilmesi isabetsiz olup, kararın açıklanan nedenlerle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Yukarıda (V.C.3.1) no.lu bentte açıklanan nedenlerle birleşen dosya davacısı ...'nın temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Yukarıda (V.C.3.2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA

35,90 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 99,20 TL'nin temyiz eden davacıdan alınmasına,

Harçtan muaf olduğundan Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,06.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.