Karar Detayı

MAHKEMESİ: Kadastro Mahkemesi

DAVA TÜRÜ: Kadastro Tespitine İtiraz

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonucunda Mahkemece verilen davanın reddine ilişkin hükmün davalı Hazine vekili ile dahili davalı ... Belediye Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 8. Hukuk Dairesi'nin 29.03.2022 tarih ve 2021/9452 Esas, 2022/3031 Karar sayılı ilamıyla onanmasına karar verilmiş olup, davalı ... Belediye Başkanlığı vekili tarafından süresinde kararın düzeltilmesi istenmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Mahkemenin vermiş olduğu önceki karar Yargıtay tarafından bozulmuş olup, bozma ilamında özetle; "yapılan araştırma ve incelemenin hüküm vermeye yeterli olmadığı, Mahkemece yapılan 07.06.2013 tarihli keşif sonunda uzman bilirkişi ...ve arkadaşları tarafından hazırlanan raporda taşınmazların kesinleşen orman sınırları dışında kaldığı ve 1958 tarihli memleket haritasında da orman sayılmayan yerlerden olduğu açıklanmışsa da yörede yapılan orman kadastro haritası ile irtibatlı kroki hazırlattırılmadığı, çekişmeli taşınmazlar vergi kayıtlarına dayanılarak tesbit edildiği halde tesbite esas alınan kayıtların getirtilip uygulanmadığı, bu kayıtların sahipleri lehine olduğu kadar aleyhe de delil olabileceğinin düşünülmediği, kayıtların taşınmazlara uyup uymadığı, kapsamları, kayıt miktar fazlası bulunup bulunmadığı ve miktar fazlası varsa zilyedlikle kazanılıp kazanılamayacağı hususlarının araştırılmadığı, Orman İdaresinin kanuni hasım olması nedeniyle davaya dahil edilmesine rağmen karar başlığında gösterilmediği belirtilerek, taşınmazların orman sayılmayan yer olması halinde imar ihya ve zilyetlik araştırmasının yapılması, mirasçılar arasında taksim edilip edilmediğinin araştırılması, ortak miras bırakandan kalan yerlerde mirasçılar arasında hisse satışı sözkonusu ise bunun tesbit gününden önce olmak kaydıyla 3402 sayılı Kanun'un 15. maddesine göre geçerli olacağının ancak böyle bir devir söz konusu değilse bir mirasçı tarafından sürdürülen zilyedliğin tüm tereke adına sürdürüldüğünün kabulü gerektiğinin düşünülmesi ve bundan sonra elde edilecek delillere göre bir karar verilmesi" gereğine değinilmiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, davaların reddi ile dava konusu Bursa ili Mudanya ilçesi ....., Mahallesi 102 ada 31 parselin iki pay kabul edilerek, 1 payın ...ve... kızı ..., 1 payın ...ve... kızı ... adlarına tespit ve tescillerine, dava konusu Bursa ili .....,ilçesi ....., Mahallesi 113 ada 2 parselin ... oğlu ... adına tespit ve tesciline karar verilmiş; hükmün, davalı Hazine vekili ve dahili davalı ... Belediye Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 29.03.2022 tarihli ve 2021/9452 2022/3031 sayılı ilamı ile onanmasına karar verilmiş olup, davalı ... Belediye Başkanlığı vekili tarafından süresinde kararın düzeltilmesi istenilmiştir.

Mahkemece, adına tescil hükmü kurulan kişiler yararına zilyetlike kazanma koşullarının oluştuğu gerekçesiyle yazılı şekilde karar verilmiş ise de, bozma sonrası yapılan yargılama sırasında mahallinde icra edilen keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporlarında taşınmazların imar ihya edilmediği ve eski tarihli belgelerde kısmen açık kısmen koyu alanda kaldıkları belirtilmesine rağmen, söz konusu raporlara neden itibar edilmediği açıklığa kavuşturulmamış, taşınmazların orman kadastrosuna göre konumlarının duraksamaya yer vermeyecek şekilde bilirkişi raporuna aktarılması sağlanmamış ve böylelikle eksik araştırma ve inceleme sonucu hüküm kurulmuştur.

Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için Mahkemece, öncelikle yöreye ait en eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğraflarının tamamı ile varsa amenajman planı ve komşu parsellere ait kadastro tutanakları, tutanaklar kesinleşmiş ise tapu kayıt örnekleri ve tapu kayıtları mahkeme kararı sonucu oluşmuş ise mahkeme karar örnekleri ilgili yerlerden getirtilmeli, dava konusu taşınmazın bulunduğu yerde imar planı yapılıp yapılmadığı, imar planı yapılmış olması halinde ne zaman yapıldığı ve kesinleşip kesinleşmediği ve dava konusu taşınmazın imar planında ne şekilde tespit gördüğü araştırılarak, alınacak cevabi yazılar ile araştırılan hususlara ait belge ve tutanaklar ile haritaları temin edilerek dosya içerisine konulmalı; yine çekişmeli taşınmazların bulunduğu yörede yapıldığı anlaşılan orman tahdidine ilişkin işe başlama, çalışma, işi bitirme ve sonuçlarının askı ilan tutanakları ile taşınmazın bulunduğu yeri orman tahdit sınır noktalarıyla birlikte gösterir onaylı orman tahdit harita örneği dosyaya getirtilerek dosya ikmal edildikten sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan aynı köyde ve komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek ayrı ayrı 3’er kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman mühendisleri arasından seçilecek üç orman mühendisi bilirkişisi, üç ziraat mühendisi bilirkişisi, bir fen elemanı ve bir jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı ve bu keşifte, orman sınır noktaları tutanak ve haritalarda yazılı mevki, yer, kişi isimleri ile açı ve mesafelere göre, orman kadastrosu tutanak ve haritalarının düzenlenmesinde kullanılan hava fotoğrafları ve memleket haritalarından yararlanılarak, değişik açı ve uzaklıklardaki en az 6 7 adet orman sınır noktası bulunup röperlenmeli, orman kadastrosu ile ilgili sınır noktaları aynı ölçeğe çevrilerek, çekişmeli taşınmazların orman kadastro haritasına göre konumları genel kadastro paftası üzerinde ve aynı ya da yakın orman sınır hatlarında dava konusu edilen parseller varsa, bunların tümü birleşik harita üzerinde gösterilmeli; tutanaklardaki anlatımlar değerlendirilmeli; tutanaklarla tahdit haritası arasında çelişki bulunup bulunmadığı belirlenerek, çelişki bulunmakta ise tahdit tutanakları ile haritalar arasındaki çelişki çekişmeli parsel yönünden tahdit tutanaklarına değer verilmek suretiyle giderilmeli; yine getirtilen eski tarihli belgeler çekişmeli taşınmazlarla birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazların öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği tespit edilmeli; 3116, 4785 ve 5658 sayılı Kanunlar karşısındaki durumu saptanmalı; zilyetlikle veya hukuki değeri kalmamış olan tapu kayıtlarıyla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; hakim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip onaylanarak dosyaya eklenmeli; yukarıda değinilen diğer belgeler fen, jeodezi ve fotogrametri ile uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp orijinal renkli (renkli fotokopi) hava fotoğrafları ve memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de hava fotoğrafları ve memleket haritası ölçeğine (Net Cad veya benzeri programlar kullanılarak) denetime elverişli olacak şekilde çevrildikten sonra komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle çekişmeli taşınmaz, çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmeli; taşınmazın gerçek eğimi, klizimetre aletiyle ölçülerek memleket haritalarındaki münhanilerden (yükseklik eğrilerinden) de faydalanılmak suretiyle belirlenmeli; hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle üç boyutlu incelemesi yapılarak, temyize konu taşınmazların nitelikleri ve kullanım durumları ile tasarruf sınırlarının belirgin olarak görünüp görünmediği tespit edilmeli; taşınmazın üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranı ile taşınmazın imar ihyaya konu olup olmadığını, olmuş ise imar ihyaya en erken ne zaman başlanıldığını, imar ihyanın hangi tarihte tamamlandığını, taşınmazın ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığını, dava konusu taşınmazın 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 17/2. maddesinde belirtilen orman içi açıklık vasfında olup olmadığını ve taşınmazın imar planına göre durumunu belirten müşterek imzalı, tereddüte mahal bırakmayacak şekilde, yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli ve dosyadaki belgeler ile karşılaştırıldığında denetime elverişli rapor alınmalı; ayrıca, keşifte dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklardan, taşınmazların öncesinin ne olduğu, kim veya kimler tarafından, hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldıkları, imar ihya gerektiren yerlerden olup olmadıkları, böyle yerlerden iseler imar ihyaya konu edilip edilmedikleri ve edilmişlerse imar ihyasının hangi tarihte tamamlandığı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, komşu parsellerin tutanak ve dayanakları uygulanmak suretiyle dava konusu taşınmazları sınır olarak nasıl nitelendirdikleri araştırılmalı ve bu yolla yerel bilirkişi ve tanık sözleri denetlenmeli: yerel bilirkişiler ve tanıkların beyanları arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak giderilmeye çalışılmalı; ziraatçi bilirkişi kurulundan, taşınmazların evveliyatını, toprak yapısını, niteliğini ve zilyetlikle mülk edinilebilecek yerlerden olup olmadığını, komşu taşınmazlarla karşılaştırmalı şekilde açıklayan, bilimsel esaslara ve somut verilere dayalı, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; fen bilirkişisinden ise, keşfi takibe ve denetlemeye olanak verir rapor ve kroki düzenlemesi istenilme: tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli; 3402 sayılı Kanun'un 14. maddesi uyarınca, adına tescil kararı verilecek kişi ya da kişiler ile diğer mirasçılar ve onların miras bırakanları adına aynı çalışma alanı içerisinde kayıtsız ve belgesizden başkaca taşınmaz mal tesbit ya da tescil edilip edilmediği ilgili tapu müdürlüğü ve Kadastro Müdürlüğü ile Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Müdürlüğünden sorulup, aynı Kanun'un 03.07.2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile değiştirilen 14/2. maddesi hükmü gözetilerek sulu ve susuz olarak kazanılmış toprak miktarı belirlenerek, Kanun'un getirdiği sınırlamanın aşılıp aşılmadığı saptanmalı ve bundan sonra, toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirilerek ulaşılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece, bu hususlar gözetilmeksizin eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verilmesi isabetsiz olduğundan, hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı ... Belediye Başkanlığının karar düzeltme itirazları yerinde görüldüğünden kabulü ile Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin maddi hataya dayanan 29.03.2022 tarih ve 2021/9452 Esas, 2022/3031 Karar sayılı onama ilamının KALDIRILMASINA ve Bursa Kadastro Mahkemesinin 24.04.2018 tarihli ve 2014/159 Esas, 2018/33 Karar sayılı kararının BOZULMASINA, istek halinde peşin harcın temyiz eden Mudanya Belediye Başkanlığına iadesine, 06.12.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.