Karar Detayı

MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2020/2244 E., 2022/2633 K.

KARAR: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: İstanbul 27. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2019/435 E., 2020/169 K.

Taraflar arasındaki haciz şerhinin kaldırılması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin İstanbul ili, Sarıyer ilçesi, 339 ada 16 parsel sayılı taşınmazda yer alan zemin kat l numaralı bağımsız bölümü, davalının haciz tatbik ettiği tarihten önce ve 11.02.2014 tarihli gayrimenkul satış vaadi sözleşmesiyle satın aldığını, düzenleme şeklinde Noter'de yapılan satış vaadi sözleşmesini hacizden önce tapuya şerh ettirdiğini, satış vaadi borçlusunun taşınmazı müvekkiline devretmemesi nedeniyle İstanbul 12. Asliye Hukuk Mahkemesinde 2015/551 Esas sayılı davanın açıldığını, bu davanın mahkemece kabul edilerek kararın 21.06.2016 tarihinde kesinleştiğini, taşınmazın mahkeme kararı ile müvekkili adına tescil edildiğini, bu hususların tapu kayıtları ve mahkeme kararıyla sabit olduğunu belirterek, dava konusu bağımsız bölüm üzerindeki haciz şerhlerinin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2. Dava konusu taşınmaz dava açıldıktan sonra 25.03.2019 tarihli satış işlemi ile davacı ... tarafından dava dışı ...'e devredilmiş; HMK'nın 125/2 nci maddesi gereği tercih hakkını kullanan ... davacı yerine geçmiş ve davaya devam edilmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın miras yolu ile müvekkiline paylı olarak intikal ettiğini, müvekkilinin kardeşi ve taşınmazda pay sahibi olan dava dışı ... 'dan alacağı için 24.02.2014 tarihinde icra takibine girişildiğini, satış işleminden önce elbirliği mülkiyetinden paylı mülkiyete dönüştürme işleminin yapıldığını, üç yıl boyunca davalı tarafından hiçbir işlem yapılmadığını, yapılan satış vaadi sözleşmesinin taşınmaz üzerindeki hacizleri engellemeyeceğini belirterek, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 16.07.2020 tarihli ve 2019/435 Esas, 2020/169 Karar sayılı kararı ile "...taşınmaz satış vaadi şerhi korumasından yararlanılabilmesi için şerhten itibaren 5 yıl içinde davanın açılıp tapuda tescilin sağlanmasının gerektiği, davacı ... 'in şerhten (17.02.2014) itibaren 5 yıl içerisinde dava açıp (30.12.2015) taşınmazı adına tescil işlemini (18.07.2016) sağladığı, satış vaadi şerhinden sonra konulan haczin, lehine şerh konulan kişiye karşı ileri sürülemeyeceği..." gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda (III) numaralı bentte belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; satış vaadi sözleşmesinin taşınmaz üzerindeki hacizleri engellemeyeceğini, satış vaadi sözleşmelerinin mülkiyet hakkı gibi ayni bir hak oluşturmadığını, müvekkil adına konulan hacizlerin ve müvekkilin alacak hakkının korunması gerektiğini belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 09.11.2022 tarihli ve 2020/2244 Esas, 2022/2633 Karar sayılı kararı ile "...İlk Derece Mahkemesince tüm delillerin toplandığı, değerlendirilip tartışıldığı, kabul ve reddediliş sebeplerinin gerekçeleriyle açıklandığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu, kamu düzenine aykırılık teşkil eden bir hususa da rastlanmadığı..." gerekçeleriyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda (IV.C) bendinde belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrarlayarak kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, tapu kaydındaki haciz şerhlerinin terkini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

3. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

4. Haciz, kesinleşmiş icra takibinin konusu olan bir alacağın ödenmesini teminen borçluya ait ve haczi kabil bulunan mallara bir bakıma takibi yapan İcra Müdürlüğü'nün el koyması işlemidir.

5. İcra İflas Kanunu'nun 91 inci maddesi hükmü gereğince gayrimenkulün haczi ile takip konusu borç ve eşya arasında ilişki kurulur ve tasarruf yetkisi Türk Medeni Kanunu'nun 1010 uncu maddesi anlamında kısıtlanmış olur. Bu tür kişisel haklar tapu kütüğüne şerh verilmekle hak sahibine eşya üzerinde dolaylı da olsa hâkimiyet kurma hakkı sağlamaz ise de tasarruf yetkisinin dar anlamda kısıtlanması sonucunu doğurduğundan taşınmaz üzerinde sonradan bu hakla bağdaşmayan hak kazanan kişilere karşı da ileri sürülebilir hâle gelir.

6. Haciz şerhinin usulsüz konulduğunun saptanması veya lehtarın talebi üzerine kaldırılması mümkün olduğu gibi Türk Medeni Kanunu'nun 1010 uncu maddesi uyarınca borcun ödenmesi, icra takibinin düşmesi ya da herhangi bir sebeple sona ermesi hâlinde de taşınmaz kaydının terkini mümkündür.

7. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 02.11.2016 tarihli ve 2015/14 12 Esas, 2016/1005 Karar sayılı kararının gerekçesinde ayrıntılı olarak açıklandığı üzere; taşınmaz satış vaadi sözleşmesinden doğan kişisel haklar gibi bazı kişisel hakların, tapu siciline şerh edilmesi olanaklıdır. Nitekim “kişisel hakların şerhi” başlıklı TMK’nın 1009 uncu maddesinde arsa payı karşılığı inşaat, taşınmaz satış vaadi, kira, alım, ön alım, gerialım sözleşmelerinden doğan haklar ile şerh edilebileceği kanunlarda açıkça öngörülen diğer hakların tapu kütüğüne şerh edilebileceği hükme bağlanmıştır.

8. Vaad alacaklısına kişisel bir hak sağlayan satış vaadi sözleşmelerinin TMK’nın 1009. ve Tapu Kanun'un 26 ncı maddeleri uyarınca tapu kütüğüne şerh edildiği tarihten sonra taşınmazda ayni hak kazanan kişilere karşı ileri sürülebilme olanağı kazanmaktadır.

9. Değerlendirme

10. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

11. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

19.02.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.