Karar Detayı

MAHKEMESİ: Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2022/648 E., 2022/1483 K.

KARAR: Davanın kısmen kabulü

İLK DERECE MAHKEMESİ: Kandıra Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2017/552 E., 2021/272 K.

Taraflar arasındaki olağanüstü zamanaşımına dayalı tapu iptal ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın, bir kısım davalılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı bir kısım davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; Kocaeli ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 185 ada 3, 5 ve 7 parsel sayılı taşınmazların davalıların kök murisi ... adına tapuya kayıtlı olduğunu, davalıların kök murisinin 26.04.1961 yılında vefat ettiğini, dava konusu taşınmazların davalıların kök murisi ... tarafından müvekkillerinin murisi ...'a haricen satıldığını, 1984 1985 yıllarında davacıların murisi ... tarafından ikinci kez davalı tarafa para ödendiğini ancak her nedense tapuda devir yapılmadığını belirterek; dava konusu taşınmazların tapu kaydının Türk Medeni Kanunu'nun 713 üncü maddesi gereğince kazandırıcı zamanaşımı nedenine dayalı olarak iptal edilerek davacılar adına muris ...'dan gelen miras hisseleri oranında tapuya kayıt ve tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalılar... mirasçıları vekili; kök murisleri ... 'ın 1961 yılında vefat ettiğini, taşınmazlarla ilgili olarak mirasçılardan ... tarafından Kandıra Sulh Hukuk Hakimliğinin 1966/92 Esas sayılı dosyası ile ortaklığın giderilmesi davası açıldığını ve davanın kabulü ile satış suretiyle ortaklığın giderilmesine karar verildiğini, 1967/3 Satış sayılı dosya ile taşınmazların satışa çıkarıldığını, satışın mirasçılar arasında gerçekleştiğini ve davaya konu taşınmazların 22.11.1967 tarihli ihaleye katılan mirasçılardan... tarafından toplam 5.705,00 TL bedel mukabilinde satın alındığını,...'ın da 04.11.2012 tarihinde vefat etmesi ile mirasın davacılara intikal ettiğini, muris... tarafından izâlei şüyu satış dosyasından satın alınmış bulunan taşınmazların tapuya tescillerinin bu güne kadar yapılmamış olması nedeniyle, dava konusu parsellere ait tapu kayıtlarının iptali ile müvekilleri adına tescillerinin yapılması için Kandıra Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/194 Esas sayılı dosyası ile tapu iptali ve tescil davası açılmış olup davanın halen derdest olduğunu, müvekilleri aleyhine açılmış bulunan işbu davanın hukuki dayanaktan yoksun, tamamen kötü niyete dayalı olarak açılmış olduğunu belirterek; davanın reddini savunmuştur.

2. Dahili davalılar Nevriye mirasçıları vekili; huzurdaki davanın davalılarından ... mirasçılarını gösterir veraseti ekte ibraz ettiklerini, öncelikle mirasçılar olarak müvekkillerinin davaya dahil edilmesini talep ettiklerini, dava konusu taşınmaz hakkında Kandıra Sulh Hukuk Mahkemesinin 1966/92 Esas 1966/181 Karar sayılı kararıyla ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verildiğini, bu karara istinaden Kandıra Satış Memurluğunun 1967/3 satış sayılı dosyası ile taşınmazın satılarak satış bedelinin hissedarlar arasında paylaştırılmış olduğunu, ancak taşınmazları satın alan... tescil işlemlerini yaptırmadığı için tapuda halen eski maliklerin isimlerinin görünmekte olduğunu, ortaklığın giderilmesi davası sonucu ihaleyle satın alınan taşınmazın mülkiyetinin tescilden önce geçeceği ve yolsuz tescile konu bir taşınmazın zilyetlikle iktisabının mümkün olmadığının açıkça ifade edilmiş olduğunu belirterek; davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıların kullanımının davasız ve aralıksız olarak sürdürüldüğü gerekçesiyle davanın kabulüne, mütevaffa davalı ... mirasçıları dahili davalılar ... ile ... yönünden mirası reddetmiş olmaları nedeniyle pasif husumet ehliyeti yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde bir kısım davalılar vekili (Selahattin mirasçıları) istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Bir kısım davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince davanın kabulüne dair verilen kararın eksik ve hatalı olduğunu, yeterli inceleme yapılmaksızın yalnızca tanık beyanlarına göre karar verildiğini, dinlenen mahalli tanıkların ifadelerinin bizzat görgüye dayanmadığını, davanın kabulü için gereken şartların oluşmadığını, tapulu taşınmazlarının satışının ancak resmi şekilde yapılabileceğini oysa davacıların iddiasının sözlü harici satışa dayandığını, dava konusu taşınmazların ortaklığın giderilmesi davası sonucundaki ihale ile tescilden önce kazanıldığı ve buna göre taşınmazların malikinin istinaf talebinde bulunan davalıların murisi... olduğunun gözetilmediğini, taşınmazlara ait emlak vergilerinin de bugüne kadar bir kısım davalılar murisi... tarafından ödendiğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf talebinin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne, bir kısım davalılar yönünden ise pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde bir kısım davalılar (Selahattin mirasçıları) vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Bir kısım davalılar vekili istinaf dilekçesinde ileri sürülen nedenlerle temyiz isteminde bulunarak kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, 4721 saylı Kanun'un 713/2 inci fıkrasında yer alan “... maliki 20 yıl önce ölmüş…” hukuki sebebine dayalı olarak açılan tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

4721 sayılı Türk Medeni Kanun'unun 705 inci maddesi ve 713/2 inci maddesi.

3. Değerlendirme

4. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 705 inci maddesi gereğince, taşınmazın mülkiyetinin kazanılması tescille olur. Ancak "miras", "mahkeme kararı", "cebri icra" ve "kamulaştırma" halleri ile kanunda öngörülen diğer hallerde mülkiyet, tescilden önce kazanılır.

5. Somut olayda; dava konusu taşınmazların kayıt maliki ... 'ın 1961 tarihinde öldüğü, ... 'dan kalan taşınmazlar için Kandıra Sulh Hukuk Hakimliğinin 1966/92 Esas sayılı dosyası ile ortaklığın giderilmesi davası açıldığı ve taşınmazlardaki ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verildiği, 1967/3 Esas sayılı dosya ile satışa çıkarılan taşınmazların mirasçılar arasında gerçekleşen ihale sonucu 22.11.1967 tarihinde mirasçılardan ... tarafından satın alındığı, böylelikle ... lehine 4721 sayılı Kanun'un 705 inci maddesinde belirtilen tescilsiz kazanma halinin gerçekleştiği anlaşılmaktadır.

6. Nitekim, ... mirasçıları tarafından Kandıra Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/194 Esas sayılı dosyası ile açılan tapu iptali ve tescil davası sonunda; ortaklığın giderilmesi kararı sonucu taşınmazların ihale ile ...'a geçtiği benimsenerek davanın kabul edildiği ve hükmün kesinleştiği görülmektedir. Böyle bir durumda ...'ın ihale yolu ile tescilsiz kazanımından ve kesinleşmiş mahkeme kararından dolayı mülkiyet hakları bulunmayan tapu kaydında ... mirasçılarına intikal yapılmış olmasının sonuca bir etkisi yoktur.

7. Hal böyle olunca; TMK'nın 713/2 inci maddesi gereğince olağanüstü zamanaşımı nedeniyle iktisap şartlarının gerçekleştiği kabul edilemeyeceğinden mahkemece davanın reddi karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

12.02.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.