Yargıtay 7. HD 2022/6431 E. 2024/65 K.

MAHKEMESİ: Adana Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2022/78 E., 2022/1807 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ: Kırıkhan 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2020/524 E., 2021/556 K.

Taraflar arasındaki ön alım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle Kırıkhan 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 15.11.2021 tarih ve 2020/524 Esas, 2021/556 Karar sayılı ek kararının kaldırılmasına, davalının 27.10.2021 tarihli tamamlama talebinin reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; dava konusu taşınmazda paydaş olup 491/1512 pay taşınmazın diğer paydaşlarından olan ... tarafından 29.11.2019 tarihinde 12369 yevmiye numarasıyla 700.000,00 TL bedelle davalı ...'e satıldığını, yasal ön alım hakkı tanınarak davalı üzerindeki taşınmaz hissesinin müvekkili adına tapuya kaydedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmaz üzerinde rizai taksim yapıldığını ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile feragat nedeniyle davanın reddine 2.040,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine karar vermiştir.

2. Davalı vekili 27.10.2021 tarihli tamamlama dilekçesi ile hükmedilen vekâlet ücretinin nisbi olarak hükmedilmesi gerektiğinden vekâlet ücretinin 700.000,00 TL değer üzerinden hesaplanarak hükmedilmesini talep etmiş, İlk Derece Mahkemesi 15.11.2021 tarihli ek kararı ile davalı tarafın tamamlama talebinin kabulü ile 22.10.2021 tarih ve 2020/524 Esas, 2021/556 Karar sayılı kararın 5 No.lu bendindeki vekâlet ücreti hükmünün çıkarılarak yerine davalı lehine 52.050,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine şeklinde karar vermiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili; henüz hüküm verilmeden önce, davadan feragat etmiş olması, arazide gelinen aşamalar ve toplulaştırma süreci ile tapu iptali ve tescil davalarında maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiği gözetilmeden, vekâlet ücretinin tam ve nispi olarak hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesince 22.10.2021 tarih ve 2020/524 Esas, 2021/556 Karar sayılı kararı ile davalı lehine vekâlet ücreti takdir edildiğini, 6100 sayılı Kanun'un 305 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince hüküm fıkrasında taraflara tanınan haklar ve yüklenen borçların tavzih yolu ile sınırlandırılamayacağı, genişletilemeyeceği ve değiştirilemeyeceğinden davalı tarafın 27.10.2021 tarihli tamamlama dilekçesindeki talebin reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle davacı tarafın istinaf başvurusunun kabulüne İlk Derece Mahkemesinin 15.11.2021 tarihli ek kararının kaldırılmasına ve davalının 27.10.2021 tarihli tamamlama talebinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; Mahkeme tarafından maddi hata sonucu eksik olarak takdir edilmiş olan vekâlet ücretinin ek karar ile düzeltildiğini, 25.10.2021 tarihli kararı için istinaf kanun yoluna başvuru süresi sona ermeden 15.11.2021 tarihli ek kararı ile tamamlandığını, ek kararın istinaf kanun yoluna başvuru süremiz içerisinde verildiğini, ek kararın bozulması veya ortadan kaldırılması durumunda ilgili tarafa asıl kararın tebliğ edilerek temyiz imkanı verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, ön alım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 305/A maddesi.

3. Değerlendirme

4. Ön alım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil davasının yargılaması sırasında davacı davadan feragat etmiş, feragat nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir. Davacının davadan feragati nedeniyle dava değeri olan satış bedeli esas alınarak kendini vekille temsil ettiren davalı lehine nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken maktu vekâlet ücretine hükmedilmiştir.

5. Davalı kararın verildiği 22.10.2022 tarihinden sonra yasada öngörülen bir ay içinde 27.10.2022 tarihinde hükmün tamamlanmasını talep etmiştir. Yargılama giderleri kapsamında bulunan avukatlık ücreti 6100 sayılı Kanunu'nun 332 nci maddesi gereği mahkemece re'sen hüküm altına alınması gerekir.

6. Mahkemenin 15.11.2021 tarihli ek kararında 6100 sayılı Kanunu'nun 305/A maddesi gereğince mahkemece kendiliğinden hükme geçirilmesi zorunlu olan vekâlet ücretinin kısmen hüküm altına alınması nedeniyle ek karar verilmesini talep etmek ve mahkemenin bu hususta karar vermesi zorunludur. Adana Bölge Adliye Mahkemesi 02.06.2022 tarihli kararıyla ek kararın kaldırılarak tamamlama isteminin reddine karar verilmesi doğru olmayıp hükmün bu nedenle bozulmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

09.01.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.

K A R Ş I O Y

Dava ön alım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil istemidir.

Davacı davasından yargılama aşamasından feragat etmiştir. Feragatle hüküm sonuçlandırılmış ve davalı yararına 2.040.00 TL üzerinden maktu vekalet ücreti hüküm altına alınmıştır.

Davalı, vekalet ücreti yönünden HMK 305/A maddesi gereği hükmün tamamlanmasını talep etmiş olmakla, mahkemece talep yerinde görülerek davalı yararına taşınmaz değeri üzerinden nisbi vekalet ücreti takdir edilerek 52.050,00 TL vekalet ücreti EK KARAR ile hüküm altına alınmıştır.

Ek karar istinaf edilmekle, Bölge Adliye Mahkemesince; talebin hükmün tamamlanması kapsamında olmadığı, HMK 305/2 madde hükmünün buna engel teşkil edeceği gerekçesi ile talebin kabulüne karar verilmesi doğru görülmeyerek 15.11.2021 tarihli ek kararın kaldırılmasına yeniden verilen karar ile talebin reddine karar verilmiştir.

Bu kez davalı vekili Bölge Adliye Mahkemesinin bu ek kararını temyiz etmiştir.

6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeler Kanunu'nun hükmün tavzihi başlıklı 305 madde 1. fıkra; hüküm yeterince açık değilse veya icrasında tereddüt uyandırıyor yahut birbirine aykırı fıkralar içeriyorsa icrası tamamlanıncaya kadar taraflardan herbiri hükmün açıklanmasını veya tereddüt yada aykırılığın giderilmesini isteyebilir. 2 nci fıkra ise taraflara tanınan haklar ve yüklenen borçlar tavzih yolu ile sınırlandırılamaz, genişletilemez ve değiştirilemez.

Hükmün tamamlanması başlığı altında düzenlenen; 305/A maddesi taraflardan herbiri, nihai kararın tebliğinden itibaren 1 ay içinde yargılamada ileri sürülmesine veya kendiliğinden hükme geçirilmesi gerekli olmasına rağmen hakkında tamamen veya kısmen karar verilmeyen hususlarda ek karar verilmesini isteyebilir bu karara karşı kanun yoluna başvurabilir hükmünü içermektedir. Hükmün tamamlanması düzenlenmesinin amacı, eksik olan nihai kararların tamamlanmasını sağlamaktadır. Bu tamamlama yoluyla mahkemenin vermiş olduğu kararın değiştirilmesi ve düzeltilmesi mümkün değildir. ( 1. Hukuk Dairesinin 2022/5675 Esas, 2023/1753 Karar sayılı ilamı da aynı yöndedir.)

Somut olay yönünden İlk Derece Mahkemesinin 15.11.2021 tarihli ek kararı ile davalı tarafın tamamlama talebinin kabulü ile 22.10.2021 tarih 2020/524 Esas, 2021/556 Karar sayılı kararın 5 No.lu bendindeki vekalet ücreti hükümden çıkarılarak yerine 700.000,00 TL dava değeri üzerinden 52.050,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine karar verilmiştir. Asıl kararla verilen vekalet ücreti ile ek kararla düzeltilen, değiştirilen vekalet ücreti aynı vasıflarda değildir. Bu değişiklik yasa maddesinde yer alan hükmün tamamlanması kapsamında düşünülmesi genel hukuk mantığı içerisinde mümkün değildir. Maktu takdir edilen vekalet ücretinin HMK 305/A maddesi gereğince nisbi olarak değiştirilmesi mümkün değildir. Temyiz yolunda değerlendirilmesi gereken bir husus ek kararla yapılmıştır. Dairemizce de bu tür davalarda nisbi vekalet ücreti verilmesi doğru kabul edilmekle beraber aksi yönündeki kararlar bozma sebebidir.

Bölge İstinaf Mahkemesinin 02.06.2022 gün 2022/78 Esas, 1817 Karar ilamı ile ek kararın kaldırılmasına 27.10.2021 tarihli tamamlama talebinin reddine ilişkin kararı doğru olduğu gibi davalı tarafından İlk Derece Mahkemesinin asıl kararı süresinde temyiz edilmediği dikkate alındığında davalı vekilinin temyiz itirazları yerinde değildir.

Bölge Adliye Mahkemesinin 02.06.2022 tarihli ek kararının bozulması yönündeki sayın çoğunluğun görüşüne katılmadığım ek kararın onanması gerektiği yönündeki azınlık oyumdur.