Karar Detayı

MAHKEMESİ: Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2022/1297 E., 2022/1332 K.

KARAR: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: Bor 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2020/731 E., 2022/220 K.

Taraflar arasındaki muhdesat aidiyetinin tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin paydaşı olduğu dava konusu 1447 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki evin müvekkiline ait olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ..., ..., ... vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmaz üzerindeki yapının müvekkilinin miras bırakanı Hakkı tarafından inşa edildiğini ve davacının iddialarının doğru olmadığını beyan ederek davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ...; dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan yapının üst kat sol tarafında bulunan dairenin davacıya ait olduğunu beyan etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının eldeki davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; dava konusu taşınmaza ilişkin açılmış bir kamulaştırmasız el atma davası bulunduğundan müvekkilinin eldeki davayı açmakta hukuki yararının bulunduğunu, müvekkili aleyhine nispi vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davaya konu yapının müvekkili tarafından meydana getirildiğinin ispatlandığını beyan ederek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile muhdesatın aidiyetinin tespiti davalarında hukuki yararın bulunma hallerinin içtihatlarda sınırlı olarak sayılmış olduğu, bunların arasında kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat davalarının bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü ve re'sen gözetilecek sebeplerle kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, muhdesat aidiyetinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

3. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin (AAÜT) "Görevsizlik, yetkisizlik, dava ön şartlarının yokluğu veya husumet nedeniyle davanın reddinde, davanın nakli ve açılmamış sayılmasında ücret" kenar başlıklı 7 inci maddesinin ikinci fıkrası,

4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun (492 sayılı Kanun) "Harç alma ölçüleri" kenar başlıklı 15 inci maddesi, "Harcın nispeti" 21 inci maddesi ve bu Kanuna ekli “Yargı harçları” başlıklı (1) sayılı tarife,

5. 6100 sayılı Hukuk Muhakemelerin Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) "Onama kararları" kenar başlıklı 370 inci maddesinin ikinci fıkrası.

6. Değerlendirme

7. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir .

8. Davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelemesine gelince;

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 7 inci maddesinin ikinci fıkrası şöyledir:

"Davanın dinlenebilmesi için kanunlarda öngörülen ön şartın yerine getirilmemiş olması ve husumet nedeniyle davanın reddine karar verilmesinde, davanın görüldüğü mahkemeye göre bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde yazılı miktarları geçmemek üzere üçüncü kısımda yazılı avukatlık ücretine hükmolunur."

Diğer taraftan; karar ve ilam harcı, maktu ve nispi olmak üzere iki çeşittir. (492 sayılı Kanun m.15,21). Bu anlamda davanın maktu veya nispi harca tabi olup olmaması, kural olarak dava konusunun para ile değerlendirilebilir olup olmamasına göre değişmektedir. Nispi harç, konusu belli bir değerle (para veya para ile değerlendirilebilen bir şey) ilgili davalarda, hüküm altına alınan değer üzerinden tarifedeki belli nisbete göre alınan harçtır (1 sayılı Tarife, madde III/1 a). Maktu harç ise, konusu belli bir değerle tespit edilemeyen davalarda ve davanın reddine ilişkin kararlardan alınan harçtır (1 sayılı Tarife, madde III/2 a).

Somut olayda; İlk Derece Mahkemesince dava, dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedildiğinden maktu karar ve ilam harcı alınıp fazla tahsil edilen peşin harcın davacıya iadesine ve davada kendisini vekil ile temsil ettiren davalı lehine AAÜT'nin 7 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, bu hususlar göz ardı edilerek yazılı şekilde karar verilmiş olması bozmayı gerektirir.

Ne var ki; bu yanlışlıkların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (1) numaralı bendi çıkartılarak yerine “1 Alınması gereken 80,70 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 170,78 TL harçtan mahsubu ile bakiye 90,08 TL harcın davacıya iadesine” ibaresinin yazılması; hüküm fıkrasının (4) numaralı bendinde yer alan "16.157,73 TL" ibaresi çıkartılarak yerine "5.100,00 TL" ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

23.01.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.