Karar Detayı

MAHKEMESİ: Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2022/2379 E., 2022/2504 K.

KARAR: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: Fatsa 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2021/479 E., 2022/380 K.

Taraflar arasındaki muhdesat aidiyetinin tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... tarafından müvekkili aleyhine Fatsa Sulh Hukuk Mahkemesinin 2020/900 Esas sayılı dosyası ile ortaklığın giderilmesi davası açıldığını ve bu davanın halen derdest olduğunu, 179 ada 24 parsel sayılı taşınmaz üzerinde 2005 yılında müvekkili tarafından inşa edilen ve halen müvekkilinin kullanımında olan zemin kat ve 1 normal kat olarak yapılmış iki katlı betonarme konutun mevcut olduğunu belirterek, dava konusu muhdesat niteliğindeki konutun müvekkili tarafından yapıldığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili 22.10.2021 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından açılan davayı kabul ettiklerini, davanın açılmasına müvekkili tarafından sebebiyet verilmediğini belirterek, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 01.06.2022 tarihli, 2021/479 Esas, 2022/380 sayılı Kararı ile; "...ortaklığın giderilmesi davasının 05.10.2020 tarihinde ikame edildiği ve bu dosyada verilen 19.10.2021 tarihli beyan dilekçesinde (ortaklığın giderilmesi davasında davacı vekilinin) '179 ada 24 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan muhdesatlar yönünden taleplerinin olmadığı, ortaklığın arz yönünden giderilmesini talep ettiğinin' görüldüğünü, eldeki muhdesatın aidiyeti davasının ise bu beyandan önce 12.07.2021 tarihinde açıldığının anlaşıldığı ...bu nedenle davacının iş bu davayı ikame etmekte hukuki yararının olduğu ve davalı tarafın buna sebebiyet verdiği..." gerekçesiyle "...davanın HMK'nın 308. maddesi gereğince kabulü ile ....179 ada 24 parsel sayılı taşınmazın üzerinde bulunan 2 katlı muhdesatın davacı tarafından meydana getirildiğinin tespitine, ...yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine..." karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar:

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda (III) numaralı bentte belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; davanın açılmasına davalının sebebiyet verdiğine ilişkin değerlendirmenin hukuka aykırı olduğunu, müvekkil tarafından hazır edilen tanığın dinlenilmemesinin hak kaybına sebebiyet verdiğini,

dava dilekçesinin taraflara usulsüz tebliğ edildiğini,

yargılama giderlerinin müvekkili davalıya yükletilmesinin yerinde olmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte, vekalet ücreti ve harçlar bakımından Harçlar Kanunu ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi dikkate alınmalıyken lehe olan hükümler uygulanmadan karar verildiğini, yargılamanın hemen başında ve henüz deliller toplanmadan müvekkil adına kabul beyanı mahkemeye sunulduğundan, davanın açıldığı anda belirtilen dava değerine göre yargılama giderlerine hükmedilmesi gerekirken, mahkeme tarafından keşif yapılarak dava değerinin artmasına sebep olunduğunu belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 18.10.2022 tarihli, 2022/2379 Esas, 2022/2504 Karar sayılı kararında "... ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde esas yönünden usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı ancak muhdesatın aidiyeti davalarında; davanın konusu değerin davalı/davalıların paylarına isabet eden zemin bedeli hariç muhtesat değeri olduğu, bu durumda harç ve vekalet ücreti hesabının davacıya isabet eden pay karşılığı değer çıkartıldıktan sonra davalı tarafın payına isabet eden muhdesat değeri üzerinden belirlenmesi gerektiği, dava konusu muhdesatın arsa payı hariç dava tarihi itibariyle değerinin 244.625,68TL olduğu, davacıya isabet eden pay karşılığı değer çıkartıldıktan sonra davalı tarafın payına isabet eden muhdesat değerinin 178.372,96TL'na tekabül ettiği, ayrıca davalı tarafın ön inceleme duruşmasından önce davayı kabul ettiği..." gerekçeleriyle;

"1 Davalı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1 b.2 maddesi gereğince kabulü ile; Fatsa 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 01.06.2022 tarih, 2021/479 Esas 2022/380 Karar sayılı kararının düzeltilerek esas hakkında yeniden karar verilmesine,

2. Davanın kabulü ile

a) Ordu ili, Fatsa ilçesi, ... Mahallesinde kain 179 ada 24 parsel sayılı taşınmazın üzerinde bulunan ...2 katlı muhdesatın davacı tarafından meydana getirildiğinin tespitine,...

c)Alınması gereken 12.184,65TL karar ve ilam harcından (Harçlar Kanununun 22. maddesinde açıklanan "Davadan feragat veya davayı kabul veya sulh ön inceleme duruşmasından önce vuku bulursa, karar ve ilâm harcının üçte biri, daha sonra olursa üçte ikisi alınır" kuralı gözetilerek alınması gereken 4.061,55TL harcın davacı tarafından peşin ve tamamlama harcı ile yatırılan 4.177,59TL harçtan mahsubu ile arta kalan 116,04TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine.

ç) Davacı tarafından yapılan 4.236,89 TL harç gideri (iadesine karar verilen 116,04 TL düşülmekle =4120,85 TL), 1.671,90TL keşif gideri, 76,20TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 5.868,95TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

d)Davacı kendisini vekil marifeti ile temsil ettirdiğinden, kabul edilen dava değeri ve davalının davayı kabulü gözetilerek, yerel mahkeme karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT'ne göre belirlenen 10.447,70TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine ..." karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda (IV.C) bendinde belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesindeki nedenleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, muhdesatın aidiyetinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 684/1, 718, 722, 724, 729 uncu maddeleri,

3.Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 6 ıncı maddesinde;

"Anlaşmazlık, davanın konusuz kalması, feragat, kabul, sulh veya herhangi bir nedenle; ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar giderilirse, Tarife hükümleriyle belirlenen ücretlerin yarısına, ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra giderilirse tamamına hükmolunur. Bu madde yargı mercileri tarafından hesaplanan akdi avukatlık ücreti sözleşmelerinde uygulanmaz.''

4.Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 312/1 inci maddesinde;

"Feragat veya kabul beyanında bulunan taraf, davada aleyhine hüküm verilmiş gibi yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edilir. Feragat ve kabul, talep sonucunun sadece bir kısmına ilişkin ise yargılama giderlerine mahkûmiyet, ona göre belirlenir."

5. 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun "davadan feragat, davayı kabul veya sulh" başlıklı 22 inci maddesinde ise; "davadan feragat veya davayı kabul veya sulh, muhakemenin ilk celsesinde vuku bulursa, karar ve ilam harcının üçte biri, daha sonra olursa üçte ikisi alınır." hükümleri yer almaktadır.

6. Değerlendirme

7. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

8. UYAP TAKBİS sisteminden alınan dava konusu Ordu ili, Fatsa ilçesi, Kargucak Mahallesinde kain 179 ada 24 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydına göre davacı ...'in taşınmazda (9/16+8/48=) 35/48 payı, davalı ...'in ise (3/16+4/48=) 13/48 payının bulunduğu, davaya konu muhdesatın arsa payı hariç dava tarihi itibariyle değerinin 244.625,68TL olduğu, davanın niteliği gereği harca esas değerin davalı payına isabet eden zemin bedeli hariç muhtesat değeri olduğu gözetildiğinde (244.625,68TLx13/48=) 66.252,78TL olarak esas alınması gerektiği anlaşılmaktadır.

9. Bölge Adliye Mahkemesince zemin değeri hariç davalı payı karşılığı dava değerinin 178.372,96TL olduğu hesap edilerek, bu değer üzerinden yargılama giderlerine hükmedilmesi doğru görülmemiş ve bu husus kararın bozulmasını gerektirmiş ise de; yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, HMK'nın 370/2. maddesi gereğince (davalı tarafın ön inceleme duruşmasından önce davayı kabulü dahilinde A.A.Ü.T'nin 6 ıncı, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 312/1 inci, 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 22 inci maddeleri gözetilerek) hüküm sonucunun aşağıdaki şekilde düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle

1.Davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Bölge Adliye Mahkemesi hükmünün 2. fıkrası (c), (ç), (d) bentlerinin hükümden çıkarılarak yerine "c)Alınması gereken 4.525,71TL karar ve ilam harcından (Harçlar Kanununun 22. maddesinde açıklanan "Davadan feragat veya davayı kabul veya sulh ön inceleme duruşmasından önce vuku bulursa, karar ve ilâm harcının üçte biri, daha sonra olursa üçte ikisi alınır" kuralı gözetilerek alınması gereken 1.508,57TL harcın davacı tarafından peşin ve tamamlama harcı ile yatırılan 4.177,59TL harçtan mahsubu ile arta kalan 2.669,02TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine

ç) Davacı tarafından yapılan 4.236,89 TL harç gideri (iadesine karar verilen 2.669,02TL düşülmekle =1.567,87TL), 1.671,90TL keşif gideri, 76,20TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 3.315,97TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

d)Davacı kendisini vekil marifeti ile temsil ettirdiğinden, kabul edilen dava değeri ve davalının davayı kabulü gözetilerek, yerel mahkeme karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT'ne göre belirlenen 9.200,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine'' şeklinde yazılmak suretiyle, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/2. maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi hükmünün DÜZELTİLMİŞ bu şekli ile ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

22.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.