Karar Detayı

MAHKEMESİ: İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2020/445 E., 2023/948 K.

DAVA TARİHİ: 01.06.2017

KARAR: Hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine

İLK DERECE MAHKEMESİ: ... Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2017/97 E., 2019/172 K.

Taraflar arasındaki vasiyetnamenin tenfizi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm tesisi ile davacının davasının hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; tarafların murisleri olan ...'ün, ... Noterliğinin 24.04.2001 gün ve 00687 yevmiye numaralı vasiyetnamesi ile ... İlçesi, ... Mahallesi, 100 ada 13 parsel sayılı ve o tarihte üzerinde bir katlı kargir ev bulunan taşınmazını davacı ...'e bıraktığını, murisin ölümü ile vasiyetnamenin ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2008/135 Esas sayılı dosyasında açıldığını ve taraflara okunduğunu, yasal süresi içinde vasiyetnamenin iptali yönünde bir dava açılmadığını, vasiyetnamenin kesinleştiğini, ancak davalıların tapuyu davacıya vermediğini belirterek vasiyetnamenin tenfizine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; murisin davaya konu vasiyetnameden sonra yeni ve başkaca vasiyetnameler düzenlediğini, dolayısıyla vasiyetnamenin hükümsüz hale geldiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı ile davanın dava şartı yokluğu nedeniyle HMK 114 115 maddeleri gereği usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B. İstinaf Nedenleri

Davacı vekili; murisin ... Noterliğinde 687, 2432, 2949 ve 2950 yevmiye No.lu 4 adet vasiyetname düzenlediğini, vasiyetnamelerin tamamının ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2008/135 Esas, 2008/209 Karar sayılı dosyası kapsamında 26.06.2008 tarihinde tarafların tamamına okunduğunu, vasiyetnamenin okunmasına ilişkin duruşmaya işbu davanın davalılarının vekilinin bizzat katıldığını, okunan vasiyetnameleri kabul etmediğini ve yasal yollara başvuracağını bildirdiğini, daha sonra 2959 yevmiye No.lu vasiyetnamenin iptali için ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/141 Esas, 2014/150 Karar sayılı dosyasında vasiyetnamenin iptali davası açtıklarını, yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verildiğini, kararın Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleştiğini, murisin diğer vasiyetnameleriyle ilgili vasiyetin iptali davası açılmadığını, Sulh Hukuk Mahkemesinin vasiyetnamenin okunmasına ilişkin dosyanın taraflarının tamamı açısından kesinleşmiş olmasına rağmen vasiyet iptali davası açılmasına bağlı olarak şeklen kesinleştirilmesi yapılmamış olduğundan daha sonra yapılan kesinleştirmenin yerel mahkeme tarafından vasiyet tenfizi için ön şart kabul edilmek suretiyle hatalı olarak davanın reddine karar verildiğinin, TMK'nın 559 uncu maddesindeki 1 yıllık sürenin mirasçılara vasiyetin iptali davası açabilmeleri için tanınan süre olduğunu, mirasçıların vasiyetnamelerden yalnızca bir tanesi ile ilgili bu haklarını kullandıklarını, vasiyetnameler ile ilgili açılmış ve neticelenmiş davalar bulunmamasına rağmen mahkemenin belirtilen şekilde karar vermesinin doğru olmadığını, mahkemenin kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm tesisi ile davacının davasının hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; murisin aynı tarihte 100 ada 13 parsel sayılı taşınmazı davacıya vasiyetname ile vasiyet edip tapuda devrettiğini, muris muvazaasına dayalı tapu iptal ve tescil davasında iptal edilen işlemin irade sakatlığı nedenine dayalı olarak tapuda yapılan satışa ilişkin olduğunu, neticede tapuda yapılan satış işleminin taraf iradelerine uygun bulunmaması nedeniyle iptal edilen satış işleminin, aynı tarihte yaptığı vasiyetname işleminin geçerliliğini etkilemediğini, murisin düzenlediği vasiyetnamenin usulüne uygun olup kesinleştiğini, aynı mal hakkında satışın iptaline yönelik verilen kararın geçerli olan vasiyetnameyi geçersiz kılmayacağını, davalıların dava konusu vasiyetnamenin iptali için herhangi bir dava ikame etmediklerini, vasiyetnamenin geçersiz olduğunu ileri sürmediklerini, hukuk aleminde hiç var olmadığına karar verilen ve tamamen silinen bir hukuki işlemin (satış işleminin), tamamen geçerli bir başka işlemi ortadan kaldıramayacağı sabit olduğu halde istinaf Mahkemesince aksi yönde hüküm kurulduğunu ileri sürerek temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, vasiyetnamenin tenfizi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369’uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 510, 511, 512, 557, 559 ve 570 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

4. Murisin vefatı ile birlikte gerek yasal gerek atanmış mirasçılar, külli halefiyet ilkesi gereği, murisin terekesini kendiliğinden kazanmaktadırlar. Vasiyet alacaklısı ise murisin cüzi halefi olduğundan kendisi lehine vasiyet olunan mal veya hak üzerinde doğrudan bir hak kazanamamakta olup sadece kişisel bir istem hakkına sahiptir. Bu nedenle, vasiyet alacaklısının yükümlülüğü yerine getirmeyen vasiyet yükümlüsüne karşı vasiyet edilen malın teslimi veya hakkın devrini dava edebilme imkanı bulunmaktadır. İşte buna uygulamada vasiyetnamenin tenfizi ya da vasiyetnamenin yerine getirilmesi denmektedir.

5. Muris .... tarafından 24.04.2001 tarihli vasiyetname ile, vasiyetname tarihinde kendi üzerine kayıtlı olmayan bir taşınmaz davacıya vasiyet edilmişse de; dava konusu 100 Ada 13 parsel sayılı taşınmazın ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/101 Esas, 2012/67 Karar sayılı dosyası ile muris muvazaasına dayalı açılan tapu iptal ve tescil davasının kabul ile sonuçlandığı, hükmün 21.04.2017 tarihli işlem ile, davacı ... adına olan tapunun tüm mirasçılar adına paylı mülkiyet şeklinde tescili ile tapuda infaz edildiği ve böylece vasiyet edilen taşınmazın terekeye döndüğü anlaşılmaktadır. Bu itibarla, davacının vasiyetnamenin tenfizi davası açmasında hukuki yarar bulunmaktadır.

6. Hâl böyle olunca Bölge Adliye Mahkemesince taşınmazın terekeye döndüğü gözetilip vasiyetnamenin tenfizi hakkında bir karar verilmesi gerekirken, İlk Derece Mahkemesinin davanın usulden reddi kararı kaldırılarak davacının dava açmakta hukuki yararının bulunmadığı gerekçesiyle yeniden esas hakkında davanın reddine dair karar verilmesi doğru görülmemiş, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bu nedenle bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 373/2 nci maddesi gereğince dosyanın İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesine gönderilmesine,

10.06.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.