Karar Detayı

MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2021/3323 E., 2022/926 K.

KARAR: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: İstanbul 6. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2019/287 E., 2021/93 K.

Taraflar arasındaki tapu tahsis belgesine dayalı tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleştirilen dava ile asli müdahilin talebinin kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı ve birleştirilen davada davacılar vekili ile davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ve birleştirilen davada davacılar vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verilerek Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu 2965 ada 1 parsel sayılı taşınmaz için müvekkilinin annesi ...'nın eşi ... 'e verilmiş tapu tahsis belgesi olduğunu, ...'ın 28.01.1986 tarihinde vefat ettiğini belirterek taşınmazın değerinin tespiti ile davacı tarafından ödendikten sonra 2965 ada 1 parsel sayılı taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı adına tescilini talep ve dava etmiştir.

2. Davacılar vekili 11.06.2014 tarihli birleştirilen dava dilekçesinde özetle; çekişmeli taşınmazın tapu tahsis belgesi lehtarı ... 'in ölümü ile müvekkillerine intikal ettiğini ileri sürerek 2965 ada 1 parsel sayılı taşınmazın Maliye Hazînesi adına olan tapu kaydının iptali ile hisseleri oranında davacılar adına tescilini istemiştir.

3. Asli müdahil vekili 27.03.2015 tarihli dilekçesinde; dava konusu 2965 ada 1 parselde (eski 272/1 pafta, 1593 ada 4 ve 9 parsel) tapu tahsis belgesi sahibi ...'in varisleri ... ve ...'nin 05.10.1992 tarihli Beyoğlu 17. Noterliğinin 30895 yevmiye No.lu düzenlenme şeklinde gayrimenkul satış vaadi sözleşmesiyle sahip oldukları 128,48 m²'lik tüm hak ve hisselerini zilyetlikle beraber asli müdahile devrettiklerini, ... adına tapu tahsis şerhi bulunduğunu, gayrimenkul üzerinde müvekkiline ait gecekondu bulunduğunu, 1992 tarihinden bu yana burada oturduğunu beyanla, asli müdahale talebinin kabulü ile tapu iptali ve tescil isteminde bulunmuştur.

II. CEVAP

1. Davalı Maliye Hazinesi vekili cevap dilekçesinde özetle; ıslah imâr plânı parselasyon haritalarının İstanbul 6. İdare Mahkemesinin 1999/48 Esas ve 2000/1098 Karar sayılı kararı ile iptal edildiğini, tapu tahsis belgesinin bir mülkiyet belgesi olmayıp yalnızca fiili kullanmayı belirleyen zilyetlik belgesi olduğunu, ... tarafından 2981 sayılı Yasa uyarınca arsa bedelinin ödendiğine dair herhangi bir dekont ibraz edilmediğini belirterek, davanın reddini savunmuştur.

2. Dahili davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilleri ile birlikte birçok mirasçının davaya dahil edildiğini, bu davalılar yönünden hiçbir araştırma yapılmadığını, araştırma yapılmasını, kök muris ... mirasçıları olan müvekkillerinin miras payları oranında tapuya tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

3. Dahili davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili aleyhine açılan davanın reddine, miras payı oranında tapuya tesciline, ayrıca asli müdahil talebinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

4. Dahili davalı ..., ..., ..., ... cevap dilekçelerinde özetle; açılan davayı kabul etmediklerini, veraset ilâmında mirasçı olarak göründüklerini, hisselerine düşen yerin adlarına tapuya tesciline karar verilmesini talep etmişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; asıl ve birleştirilen dava ile asli müdahilin talebinin kabulüne karar vermiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve birleştirilen davada davacılar vekili ile davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı ve birleştirilen davada davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; tahsise konu yer ile tescili istenen taşınmazın aynı yer olup olmadığı ve taşınmazın niteliklerinin belirlenmesi amacıyla mahallinde uzman bilirkişiler aracılığı ile keşif yapılması gerektiğini, davacının gayrimenkul üzerinde üç katlı evi bulunduğunu, asli müdahil ...'nın burada fiili kullanımı bulunmadığını, yan tarafta bulunan kulübeyi ev olarak kullanma şansı olmadığını, zilyetlik olmadan tapu tahsis belgesine dayanılarak karar verildiğini, tarafların dava tarihinden önce ve sonra İstanbul'da başka ikametgahları olup olmadığı yönünde araştırma yapılmadığını, dava konusu gayrimenkulün yarı hissesini muris ...'ın 19.09.1979 tarihinde ... Eşlik'e sattığını, satış belgesinin dosyaya sunulduğunu, bu belge değerlendirilmeden karar verildiğini, kararın kaldırılarak asli müdahilin davasının reddini istemiştir.

2. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; ıslah imar planı iptal edildiği hâlde davacı ile asli müdahilin taleplerinin kabulüne karar verildiğini, asli müdahilin davası yönünden taşınmaz satış vaadi sözleşmesinin tarafı Hazine olmadığı hâlde aleyhine hüküm kurulduğunu, davanın açılmasına sebebiyet vermediklerinden yargılama gideri ve vekâlet ücretinden sorumlu olmadıklarını, davanın reddi gerektiğini dile getirmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...son imar uygulaması aleyhine itiraz bulunmadığı, imar uygulamasının bu haliyle kesinleştiği, tescili talep edilen taşınmazın konut alanında kaldığı, herhangi bir kamu hizmetine tahsis edilmediği, tapu tahsis belgeli yere karşılık davacılara başka bir yerden arsa veya bina tahsisi yapılmadığı, tapu tahsis belgesinin geçerli olduğu, aksi yönde herhangi bir belge sunulmadığı, tescile ilişkin diğer şartların mevcut olduğu gerekçesiyle istinaf taleplerinin esastan reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve birleştirilen davada davacılar vekili ile davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı ve birleştirilen davada davacılar vekili; asli müdahilin kulübe şeklinde yapısı olduğunı, ev olarak kullanılmadığını, dolayısıyla fiili kullanımının olmadığı, dava devam ederken ise yakıldığını, bu davanın zilyetliğe dayanılarak açılan bir dava olması nedeniyle asli müdahilin kullanımının tespiti gerektiğini, tarafların dava tarihinden önce ve sonra İstanbul’da başka ikametgahlarının olup olmadığının da tespit edilmediğini, dava konusu gayrimenkulün yarı hisesinin muris ... tarafından 19.09.1979 tarihinde ... Eşlik’e satıldığını, bu hususun ise Mahkemece irdelenmediğini belirterek hükmün bozulmasını istemiştir.

2. Davalı ... vekili; İstanbul 6. İdare Mahkemesi kararının kesinleştiğini, kesinleşen kararın Beyoğlu ilçesine ait 10.06.1987 tarihinde onanan ve 23.08.1988 tarihinde revize edilen ıslah imar planlarının iptaline ilişkin olduğunu, tahsise konu yerde 3290 sayılı Yasa'yla değişik 2981 sayılı Yasa uyarınca ıslah imar planlarının yapılmış olmasının tescil koşullarından biri olduğunu, satış vaadi sözleşmesinin tarafları bağlayan bir sözleşme olduğunu, Hazinenin tapusunun iptaline ilişkin hüküm kurulmasının doğru olmadığını, davanın açılmasına idare sebebiyet vermemiş iken idare aleyhine ayrı ayrı üç defa vekâlet ücretine hükmedilmiş olmasının da yasaya aykırı olduğunu dile getirmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, tapu tahsis belgesine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

3. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

4. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 04.12.1996 tarihli ve 1996/14 763 864 sayılı kararında da belirtildiği gibi, tapu tahsis belgesi bir mülkiyet belgesi olmayıp yalnızca fiili kullanmayı belirleyen ve ilgilisine kişisel hak sağlayan bir zilyetlik belgesidir. Tapu tahsis belgesinin varlığı tahsis edilen yerin adına tahsis yapılan kişi veya mirasçıları adına tescili için yeterli değildir. Tahsis kapsamındaki yerin hak sahibi adına tescil edilebilmesi için;

a. Hukuki yönden geçerliliğini koruyan bir tapu tahsis belgesinin bulunması,

b. Tahsise konu yerde 3194 sayılı Yasa'nın 18 inci maddesi uyarınca imar planı veya 3290 sayılı Yasa ile değişik 2981 sayılı Yasa uyarınca ıslah imar planlarının yapılmış olması,

c. İlgilisine, tapu tahsis belgesi gereğince bir başka yerden tahsis yapılmamış olması,

d. Tahsise konu yerin kamu hizmetine ayrılmamış ve imar planına göre konut alanında kalmış olması,

e. Tahsise konu yer ile tescili istenilen taşınmazın aynı yer olup olmadığı ve taşınmazın niteliklerinin belirlenmesi amacıyla mahallinde uzman bilirkişiler aracılığı ile keşif yapılması,

f. Tahsise konu arsa bedelinin ödenmiş olması, ödenmemiş ise taşınmazın dava tarihindeki rayiç değerinin uzman bilirkişiler aracılığı ile saptanarak hükümden önce mahkeme veznesine veya belirlenecek tevdi mahalline depo edilmiş olması,

g. İmar parsellerinin oluşturulması sırasında, şuyulandırmaya tâbi tutulan parselden 3290 sayılı Yasa ile değişik 2981 sayılı Yasa'nın 18 inci maddesinin b ve c alt bentleri uyarınca uyarınca düzenleme ortaklık payı kesilip kesilmediğinin, kesilmiş ise uygulanan oranın saptanması gerekir.

3. Değerlendirme

4. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

5. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup dava konusu İstanbul ili, Beyoğlu ilçesi, Pirimehmetpaşa Mahallesi, 2965 ada 1 parsel sayılı taşınmazda 6703/13958 payın ... 'in 26.01.2017 tarihli ve 2016/749 Esas, 2017/45 Karar sayılı veraset ilâmındaki hisseleri oranında mirasçları adına tescil edileceğinin anlaşılmasına göre temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden asıl ve birleştirilen davada davacılara yükletilmesine, Harçlar Kanunu'nun 13/j maddesi gereğince Hazine harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

17.01.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.