Karar Detayı

MAHKEMESİ: Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2023/710 E., 2023/892 K.

DAVA TARİHİ: 30.06.2020

KARAR: Esastan ret

SAYISI: 2021/78 E., 2022/802 K.

Taraflar arasındaki inançlı işleme dayalı tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Samsun ili, İlkadım ilçesi, ... Mahallesi, 620 Sokakta bulunan 2465 ada 1, 2, ..., 4 parsel No.lu taşınmazlarda Samsun .... Noterliğinin 19.04.2013 tarihli 8558 yevmiye No.lu düzenleme şeklinde gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesi ile ... adlı inşaat projesinin yapımını üstlendiğini, davacı ile davalı ... ve ...'nun yapılan dairelere alıcı bulmaları karşılığında kâra ortak edilmeleri şeklinde sözlü anlaşmaya dayanan adi bir ortaklık kurulduğunu, müvekkili firmanın kredi kullanmasını sağlamak amacıyla mülkiyeti davacı firmaya düşen iş yeri vasıflı 2 nci bodrum katta bulunan 25 No.lu bağımsız bölümü inanç sözleşmesi ile bedelsiz olarak ...'e devrettiğini, ...'ün kredi sözleşmesine kefil olmasına ve dava konusu taşınmaz üzerinde ipotek tesis edilmesine karar verildiğini, ...'ün inançlı işlem ile devraldığı taşınmazı muvazaalı işlem ile kayınbiraderi olan ... ...'nun sahibi olduğu .... Su Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti.'ne devrettiğini iddia ederek dava konusu taşınmazın tapusunun iptali ile müvekkili adına tapuya tescilini, aksi kanaat halinde bilirkişi tarafından taşınmazın belirlenecek bedelinin müvekkiline ödenmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... Su Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; davacıya maddi yardımda bulunması nedeniyle güvence amaçlı olarak dava konusu taşınmazı aldığını beyanla davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; ... ile ...'nın dava konusu dükkanın yapıldığı arsa sahipleri ile kat karşılığı inşaat sözleşmesi yaptıklarını, ...'nın ve ...'nun binanın altında bulunan iş yeri için kredi çekilmesi gerektiğini, krediyi de taşınmazı devralarak müvekkilinin çekmesi teklifinde bulunmaları üzerine müvekkilinin kabul ettiğini, işler düzeldiğinde aralarında hesaplaşacakları düşüncesiyle tarafların bilgisi ve isteği dahilinde aracı olarak çevresinden ve eniştesi olan...'dan nakdi yardım temin ettiğini, ... ve ...'nın bilgisi ve onayı dahilinde dava konusu taşınmazı eniştesinin verdiği nakdi destekler karşılığında davalı şirkete devrettiğini beyanla davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya içerisinde bulunan 23.07.2018 tarihli aksi iddia edilmeyen protokol içeriğinde taşınmazın tapusunun emaneten...'ya devredildiğinin anlaşıldığı, yine...'nun dosya içerisinde bulunan ceza dosyasına esas kolluk ifadesinde dava konusu taşınmazı verdiği paralara karşılık teminat olarak aldığına ilişkin beyanı, dinlenen tanık beyanının da taraflar arasındaki ortaklık ilişkisini doğruladığı, somut durumda protokol ve ifadeler üzerinden inançlı işlem doğrultusunda devredilen taşınmaza ilişkin yazılı delil şartının sağlandığı, davalılar da taşınmazın emaneten devredildiğinin aksini ispat edemediği anlaşılmakla dava konusu taşınmazın davalı ....Su Ürünleri San.Tic.Ltd.Şti. adına olan tapu kaydının iptal edilerek davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde: müvekkili ...'ün, kendi verdiği borçların ve müvekkili şirket ... Su Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin sahibi olan eniştesi...'dan alınan borçların ödenmesi koşuluyla iş yeri vasıflı taşınmazın satılması için çaba harcadığını, ancak davacı tarafın hiçbir edimini yerine getirmeden taşınmaza sahip olmak, güvence konumunda olan dava konusu taşınmazı haksız şekilde uhdelerine geçirmek amacıyla hareket ettiğini, taşınmazın taraflar arasında yaşanan borç alacak ilişkilerine konu olduğunu, taşınmazın devrinin tarafların yaptıkları protokollere bağlandığını, davalı tanıklarından ...'nun taraflar arasındaki bahsi geçen protokolün varlığını doğruladığını, protokolün aksini gösterir hiçbir somut ve geçerli delil de bulunmadığını, bu nedenle kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı kanaatine varıldığından davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde bildirdiği sebeplerle hükmün bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava inançlı işleme dayalı tapu iptali ve tescil, ikinci kademede tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 05.02.1947 tarihli ve 1945/20 Esas, 1947/6 Karar sayılı kararı.

.... Değerlendirme

1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava inanç sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde tazminat istemine ilişkin olup, dosya içeriği ve toplanan delillerden davacı şirket ile dava konusu taşınmazın malikleri arasında kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldığı, dava konusu dükkanın davacıya verilmesinin kararlaştırıldığı, 18.06.2014 tarihinde taşınmazın arsa maliki tarafından satış suretiyle kayden ...'e temlik edildiği, 18.01.2016 tarihli harici satış sözleşmesi ile de dava konusu bağımsız bölümün davalı şirkete satışının kararlaştırıldığı ve kayden 29.01.2016 tarihinde satış suretiyle davalı şirkete devredildiğinin anlaşıldığı, her ne kadar davalı ... çekişme konusu bağımsız bölümün inanç sözleşmesi gereği kendi adına tescil edildiğini ikrar etmiş ise de, 18.01.2016 tarihli harici satış belgesinde belirtildiği üzere davalı şirketin taşınmazı bedeli karşılığında davacıdan satın aldığı ve kayden de 29.01.2016 tarihli temlik işleminin gerçekleştirildiği, davalı şirket yetkilisinin de alınan 07.11.2019 tarihli ifadesindeki inanç sözleşmesi ile taşınmazı devraldığı şeklindeki beyanının ikrar mahiyetinde olmayıp satın almak suretiyle taşınmazı edindiğine ilişkin olduğundan davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

09.05.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.