Karar Detayı

MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2022/2682 E., 2022/3068 K.

KARAR: Başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılarak esas hakkında yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne

İLK DERECE MAHKEMESİ: Gaziosmanpaşa 4. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2018/210 E., 2021/183 K.

Taraflar arasındaki irtifak hakkına vaki el atmanın önlenmesi, kâl ve eski hale getirme davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılarak esas hakkında yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; İstanbul ili, Gaziosmanpaşa ilçesi, Küçükköy Mahallesi, 4341 parsel sayılı taşınmazın maliki davalı ... k tarafından, davacı TEİAŞ'a ait enerji nakil hattının direkleri arasına tehlikeli inşaat yapıldığının tespit edildiğini, zira, inşaatın emniyet mesafelerini ihlal ettiğini, enerji nakil hattı inşaa edilirken tamamlanan istimlak işlemleri sonrasında, tapuda davacı kurum adına irtifak hakkının dava konusu taşınmaz üzerinde tesis ve tescil edildiğini ileri sürerek; dava konusu taşınmaza davalının müdahalesinin men'ini, ilgili emniyet mesafelerine ve hukuka aykırı yapının kal'ini, ihlalli kısımlarının eski hale getirtilmesini talep etmişir.

II. CEVAP

Davalı vekili; müvekkilince 2002 yılında satın alıp kaba inşaatı tamamlanarak dava konusu binanın kullanılmaya başlandığını, bu süre içerisinde herhangi bir tehlikeli durumla karşılaşmadığını, irtifak hakkı kurulmasına ilişkin evrakların tapu müdürlüğünden getirtilmesi gerektiğini belirterek; davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;

"... Tüm dosya içeriğine göre; davacı lehine tapu kaydında irtifak hakkı tesis edilmiş olup bu kaydın davalıyı bağlayacağı, davacı lehine kurulan irtifak hakkının ve davalının ... güvenliğinin korunabilmesi bakımından bilirkişi raporları ile tespit edilen şekilde davacıya ait binanın tecavüzlü kısmı olan 1. normal katı ile çatı katındaki toplam 136,80 m2 alanın yıkılması gerektiği, TEİAŞ tarafından verilen yazılı cevaplardan, "154 k.w. Ambarlı Yıldıztepe I Enerji İletim Hattının" zeminde tesisli, aktif olarak enerjili ve işletmede olduğunun anlaşıldığı..." gerekçesiyle; davanın kabulüne, İstanbul ili, Gaziosmanpaşa ilçesi, Küçükköy Mahallesi, 4341 parsel sayılı taşınmazda davacı TEİAŞ lehine tesis olunan irtifak hakkına yönelik olarak, davalı ...'ün elatmasının önlenmesine, yıkım masrafları davalı ... 'e ait olmak üzere taşınmaz üzerindeki binanın 1. normal katı ile çatı katında toplam 136,80 m2 alanın 10.10.20108 tarihli bilirkişi kurulu ön raporu ile 20.05.2020 tarihli bilirkişi kök raporundaki krokide, işaretli sarı renge boyalı tecavüzlü bölümünün kâl'ine (yıkılmasına), bilirkişi kurulu raporlarının ve ekindeki krokinin kararın eki sayılmasına, davalıya ait binanın çatı katı yıkıldıktan sonra çatı üzerine kimsenin çıkamayacağı şekilde tedbir alınması ve çatı üzerine TV anteni, çanak anten, baca gibi yükseklik sağlayacak emtianın monte edilmemesine..." karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili; taşınmazın bulunduğu alanda, düşeyde herhangi bir elektrik teli bulunmadığı gibi yatayda da yönetmeliğe göre ihlal bulunmadığını, taşınmazın verilen izinlere uygun, ihlale sebebiyet vermeyecek, ... ve mal güvenliğini tehlikeye düşürmeyecek şekilde inşa edilip kullanıldığı sabitken eksik inceleme ile düzenlenen bilirkişi raporunda bu durumun tersinin ortaya konulduğunu, mahkemece de hatalı hüküm kurulduğunu, davacı taraf lehine tesis edildiği iddia edilen irtifak hakkının ne şekilde tescil edildiği ve ilgili bedellerin ödenip ödenmediğinin tespiti gerektiğini, irtifak hakkına aykırılığın tespitinden evvel varlığının tespit edilmesi gerektiğini, irtifak hakkının usulüne uygun tesis edilmediğini, gerekli araştırma yapılmaksızın eksik ve hukuka aykırı olarak hüküm verildiğini, taşınmazın kâl'e konu kısımlarının tespitinin farazi yapılarak 136.80 m2 gibi bir ölçüm ortaya konulduğunu, bir ihlal varsa dahi 1. normal kat ile çatı katındaki ihlalin aynı seviyede olmasının kabul edilemeyeceğini, her iki kat için de 68,40 m2 ihlal tespit edildiğini, bir taşınmazın çatı katı ile 1. katının elektrik tellerine aynı uzaklıkta olmasının kabul edilebilir olmadığını, mahkemece farazi bedellerle oluşturulan rapora itibar edildiğini ve haksız şekilde ortaya çıkan bedeller üzerinden müvekkilinin mağdur edildiğini, imar barışı ve hattın yer altına alınması durumu birlikte değerlendirildiğinde, bu süreç beklenilmeksizin karar verilmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu, taşınmazın yıkılmasında hiçbir hukuki yarar bulunmadığını, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılması gerektiğini ileri sürerek; kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;

"... Somut olayda, davalı yan davacının irtifak hakkına el atmadığını savunmuş ise de dosya kapsamında toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporu ile elatmanın sabit olduğu, yapılan ölçüm ve hesaplamaların yöntem ve yasaya uygun bulunduğu, bu husustaki istinaf itirazlarının yerinde olmadığı; ancak davacının dava dilekçesindeki istemi elatmanın önlenmesi ve tecavüzlü alanın kâl'inden ibaret olduğu halde mahkemece "Davalıya ait binanın çatı katı yıkıldıktan sonra çatı üzerine kimsenin çıkamayacağı şekilde tedbir alınması ve çatı üzeri TV anteni, çanak anten, baca gibi yükseklik sağlayacak emtianın monte edilmemesine" şeklinde karar verilmesinin, talebi aşar nitelikte görüldüğü, Medeni Hukuk yargılamasına hâkim olan ilkelerden biri olan taleple bağlılık ilkesine göre hâkimin hüküm fıkrasında tarafların talep sonucuyla bağlı olduğunu, ondan fazlasına veya başka bir şeye hükmedemeyeceğini ifade ettiği, bu husus kamu düzenine açık aykırılık oluşturduğundan belirtilen fıkranın hükümden çıkarılması için kararın kaldırılması gerektiği..." gerekçesiyle; davalı vekilinin istinaf başvuru talebinin kısmen kabulüne, Gaziosmanpaşa 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 04.06.2021 tarihli ve 2018/210 Esas, 2021/183 Karar sayılı kararının kaldırılmasına, davanın kabulü ile İstanbul ili, Gaziosmanpaşa ilçesi, ... Mahallesi, 4341 parsel sayılı taşınmazda davacı TEİAŞ lehine tesis olunan irtifak hakkına yönelik davalı ...'ün elatmasının önlenmesine, yıkım masrafları davalı ...'e ait olmak üzere, taşınmaz üzerindeki binanın 1. normal katı ile çatı katında toplam 136,80 m2 alanın 10.10.2018 tarihli bilirkişi kurulu ön raporu ile 20.05.2020 tarihli bilirkişi kök raporunda krokide işaretli sarı renge boyalı tecavüzlü bölümünün kâl'ine (yıkılmasına), karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; istinaf incelemesi üzerine, yerel mahkeme kararının hüküm fıkrasındaki "Davalıya ait binanın çatı katı yıkıldıktan sonra çatı üzerine kimsenin çıkamayacağı şekilde tedbir alınması ve çatı üzerine TV anteni, çanak anten, baca gibi yükseklik sağlayacak emtianın monte edilmemesine" şeklinde düzenlenen 3 numaralı bendinin hükümden kaldırılması usul ve yasaya aykırı olduğunu, nitekim bu şekilde bir yapılaşmanın olması halinde tekrar ... güvenliğini riske edecek bir durumun oluşacağını, öte yandan Bölge Adliye Mahkemesince yerel mahkeme kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulması durumunda vekalet ücretinin yeni vekalet asgari ücret tarifesine göre belirlenmesi gerektiğini, ancak bölge adliye mahkemesince yeni vekalet asgari ücret tarifesine göre davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmediğini belirterek hükmün bozulmasını istemiştir.

Davalı vekili; istinaf dilekçesindeki başvuru nedenleriyle hükmü temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, irtifak hakkına vaki el atmanın önlenmesi, kâl ve eski hale getirme istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

3. İrtifak hakları bir eşya üzerinde hak sahibine o eşyadan yararlanma yetkisi sağlayan sınırlı bir ayni haktır. Ayni hak olarak herkese karşı ileri sürülebilen mutlak bir etkiye sahiptir. Fakat hak sahibine eşya üzerinden sınırlı bir hakimiyet sağlar. Bu sınırlı hakimiyet 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 718 inci maddesindeki mülkiyet hakkının sınırlandırılması sonucunu da doğurur.

4. Bölge Adliye Mahkemesince yerel mahkeme kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulması durumunda, vekalet ücretinin Bölge Adliye Mahkemesince hükmün yeniden kurulduğu tarihte yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenmesi gereklidir.

5. Değerlendirme

6. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin ise aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

7. Davacı vekilinin, vekalet ücretine ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Bölge Adliye Mahkemesince yerel mahkeme kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulması durumunda, vekalet ücretinin Bölge Adliye Mahkemesince hükmün yeniden kurulduğu tarihte yürürlükte olan 2022 yılına ait Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenmesi gerektiği sabittir. Somut olayda, Bölge Adliye Mahkemesince yeniden esas hakkında hüküm kurulduğu halde, İlk Derece Mahkemesinin karar verdiği 2021 yılı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre vekalet ücretine hükmedilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirir.

3. Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/2 nci maddesi uyarınca aşağıda belirtilen şekilde düzeltilerek onanması uygun bulunmuştur.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin ise aşağıdaki paragrafın kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Mahkeme kararına yönelik davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hüküm fıkrasının; 6 numaralı bendindeki "yürürlükte bulunan" ibarelerinden sonra gelmek üzere "2022 yılı" ibareleri eklenmek suretiyle; yine 6 numaralı bendindeki "12.181,76 TL" ibarelerinin hükümden çıkartılarak yerine "13.920,00 TL" ibareleri eklenmek suretiyle 6100 sayılı HMK'nın 370'inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.03.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.