Karar Detayı

MAHKEMESİ: Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2021/1299 E., 2022/1219 K.

KARAR: Esastan Reddine

İLK DERECE MAHKEMESİ: Diyarbakır 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2018/81 E. 2021/418 K.

Taraflar arasındaki elatmanın önlenmesi, eski hale getirme ve ecrimisil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili; Diyarbakır ili, Yenişehir ilçesi, ... Mahallesi 121 ada, 12 nolu parselin maliki olduklarını, mahallede yapılan toplulaştırma çalışmaları neticesinde söz konusu taşınmazın, adlarına tescil edildiğini, taşınmazın toplam alanın 79.054,99 m² olduğunu, çevrede yapılan toplulaştırma çalışmaları neticesinde, sınırlardan ve benzeri yerlerden alınan molozların (taş ve toprak) arazilerine bırakıldığını, 30.000 m² civarında arazinin molozların altında kaldığını, yığıntının kaldırılması maksadıyla toplulaştırma işlemlerini yapan davalı kurum ile yapılan harici görüşmelerin netice vermediğini, taşınmazın harap edilerek kullanılmaz hale geldiğini, davalı kurumdan tecavüzün önlenmesi ve zararların giderilmesini yazılı olarak talep ettiklerini, buna rağmen davalı tarafça işlem tesis edilmediğini belirterek; davalı tarafça toplulaştırma projesine uygun olmayan haksız eylemleri sebebiyle yığılan molozlardan kaynaklanan tecavüzün önlenmesini, taşınmazdaki molozun temizlenmesi masrafı olarak şimdilik 5.000,00 TL (belirsiz alacak) faiziyle birlikte hisseleri oranında ödenmesini, taşınmazın yaklaşık 30.000 m²’lik alanında tarımsal faaliyet hakkı kısıtlandığından, şimdilik 5.000,00 TL (belirsiz alacak) ecrimisil bedelinin hisseleri oranında ödenmesini istemişler, yargılama sırasında ecrimisil talebini 64.055,07 TL’ye ve eski hale getirme tazminatını da 252.000,37 TL olarak belirlemişlerdir.

II. CEVAP

Davalı vekili, talebin zamanaşımına uğradığını, davanın hakdüşürücü süre içinde açılmadığını, dava konusu toplulaştırma çalışmalarının 03.02.2014 tarihinde sona erdiğini, aynı bölgede 2015 yılında Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri kapsamında tarla içerisindeki taşların toplanması amacı ile "Taş Toplama Projesi" ihalesi yapıldığını ve bu ihale çerçevesinde taş toplama projesinin uygulanmaya başlandığını, dava konusu parselin proje başlangıcındaki uydu görüntülerinde de görüleceği üzere, 121 ada 12 nolu parselin hepsinin taşlık bir alan olup bu arazide herhangi bir tarımsal faaliyet sürdürülmesinin söz konusu olamayacağını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemece, davacıların hissedar oldukları taşınmaza, davalı kurum tarafından Arazi Toplulaştırma ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri projesi kapsamında taş toplama çalışması yapıldığı bu çerçevede komşu parsellerden toplanan taşların dava konusu taşınmazın fen bilirkişinin raporunda (A) harfi ile gösterilen alanına depo alanı olarak kullanmak suretiyle döküldüğü, Harita Mühendisi bilirkişinin raporunda da geçmişe doğru uydu görüntüleri incelendiğinde bu husususun sabit olduğu, davacı kurumun bu şekilde eyleminin herhangi bir hakka dayanmadığı, el atmanın önlenmesi davasının davacıların hissesine düşen kısım yönünden kabulüne, fazlaya ilişkin talebin reddine (dava dışı üçüncü kişi ...'nın el atılan yerdeki hissesine düşen kısım yönünden), davalı tarafından el atılan kısımlardaki davacıların hissesine düşen 59.296,43 TL ecrimisil bedeli yönünden açılan davanın kabulüne ve taşınmazın eski hale getirilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacılar; taşınmaz üzerindeki molozların kaldırılması hususunda eski hale getirme kararı verildiğini, bedelin ödenmesine dair eda ve tahsil kararı verilmediğini, kararın bu bölümünün kaldırılması ile taşınmazın eski hale getirilmesi için yapılacak masrafların tutarı olan 247.000,37. TL'nin davalıdan yasal faizi ile birlikte tahsili yönünde karar verilmesi gerektiğini, kendilerine yüklenen 6.801,52. TL'lik avukatlık ücretini de kabul etmediklerini, dava dışı ... adına herhangi bir dava açmadıklarını, ...'nın payına düşen kısımla ilgili olarak bir talepte de bulunmadıklarını, bu nedenlerle istinaf başvurularının kabulü ile istinaf edilen hükme ait kısımların kaldırılmasına ve talepleri doğrultusunda karar verilmesi talebi ile istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

2. Davalı vekili; kararın kanuna, usule ve Yargıtay içtihatlarına aykırı ve hükme esas alınan bilirkişi raporlarının dosya muhteviyatına, yerleşik Yargıtay içtihatlarına ve zirai bilimselliğe aykırı olduğu halde hükme esas alındığını, dava konusu parselin hepsinin halihazırda taşlık ve tarım yapılamayan bir alan olduğunu, dosyada yer alan uydu görüntülerinde de görüleceği üzere taş toplama çalışmalarının başladığı 2015 yılında çalışmaların çok net bir şekilde görüldüğünü, bilirkişinin 2015 öncesinde daha önce tarım yapılan yer olduğu kanısına nasıl vardığının anlaşılamadığını, dava konusu Diyarbakır İli Yenişehir İlçesi ... (...) Köyünde toplulaştırma çalışmalarının 03.02.2014 tarihinde sona erdiğini, aynı bölgede 2015 yılında tarla içi geliştirme hizmetleri kapsamında tarla içerisindeki taşların toplanması amacıyla '' Taş toplama projesi'' ihalesi yapıldığını, proje kapsamında davaya konu arazi de dahil uygulama alanındaki arazilerin taşlardan arındırılmış ve tarıma uygun hale getirildiğini, taş toplama projesinin uygulanması sonrasına ait görüntülerden de görüleceği üzere 121 ada 12 nolu parsel proje kapsamında temizlenmiş ve taş yığınlarının hazineye ait araziye döküldüğünü, bir kısım taşan taşların ise dava konusu taşınmazın tarım arazisi olmayan tarıma elverişsiz, taşlık ve tarımsal faaliyet yapılması olanaksız kısmına döküldüğünü, kabul anlamına gelmemekle birlikte 2014 yılı itibariyle ecrimisile karar verilmesinin de haksızlık olduğunu, projenin 2015 yılı itibariyle uygulamaya başlanıp bitim tarihinin ise 2017 yılı olduğunu, davacının 2014 yılı itibariyle tarımsal faaliyet yapmadığından zarar ziyan ödemesi talep etmesinin hukuken hiçbir dayanağı bulunmadığını ileri sürerek kararın kaldırılması için istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile her ne kadar dava konusu taşınmazın eski hale getirme bedelinin ödenmesi talep edilmiş ise de; bu talep İcra İflas Kanunu'nun 30 uncu maddesi ile birlikte değerlendirildiğinde, eski hale getirme bedelinin infaz aşamasında gözetilecek bir husus olduğu, davacının asıl talebinin dava dilekçesinde de belirtildiği üzere, el atılmak sureti ile toprak yapısı bozulmuş olan taşınmazın eski hale getirilmesi olduğu gözönüne alındığında Mahkemece elatmanın önlenmesi ile birlikte eski hâle getirilmesi kararı ile yetinilmesinin doğru olduğu, infaz aşamasında belli olacak eski hâle getirme bedelinin hüküm altına alınmasının mümkün bulunmadığı (Emsal nitelikte Yargıtay 8. HD'nin 2018/15846 2019/7897 E K sayılı kararı), davacı olmayan paydaş yönünden red edilen kısım için davalı yararına vekalet ücreti taktir edilmesinde isabetsizlik bulunmadığı, davalı tarafın istinaf dilekçesinde her ne kadar istinaf eden olarak ... yerine DSİ Genel Müdürlüğü yazıyor ise de vekilin aynı vekil olduğu, bu hususun maddi hatadan kaynaklandığı gerekçesiyle başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili, istinaf dilekçesine ileri sürdüğü nedenlerle temyiz isteminde bulunarak kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, el atmanın önlenmesi, eski hale getirme ve ecrimisil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 683 ve 995 inci maddesi, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 30 uncu maddesi.

3. Değerlendirme

4. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

5. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Harçlar Kanunu'nun 13/j maddesi gereğince Hazine harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

18.03.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.