Karar Detayı

MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2021/598 E., 2022/2917 K.

KARAR: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI: 2019/371 E., 2020/764 K.

Taraflar arasındaki ecrimisil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile yurt içinde TOTAL markası altında petrol ürünlerinin satışını sözleşmeli bayiler vasıtasıyla müvekkili şirketin yaptığını, bu amaçla müvekkili ile dava dışı ... Petrol Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. arasında 28.05.2010 tarihinde İstasyonlu Bayilik Sözleşmesi ve aynı tarihli Bayilik Sözleşmesi yapıldığını, ... Petrol Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ve dava konusu 805 ada 1 parsel sayılı taşınmazın eski maliki olan ... arasında da 28.05.2010 tarihinde taşınmaz ile ilgili kira sözleşmesi imzalandığını ve sözleşmesinin tapuya şerh edildiğini, bu sözleşmede taşınmazın sadece Total Oil Türkiye A.Ş.'ye alt kiralama yapabileceğinin kararlaştırıldığını, ... Petrol Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin müvekkili ile olan bayilik sözleşmelerini haksız olarak 08.07.2011 tarihli ihtar ile feshettiğini, dava konusu taşınmazın satış sureti ile ... Gayrimenkul Yatırım Ltd. Şti.'ne devredildiğini ve taşınmazda rakip bir dağıtım şirketinin ürünlerinin satışının yapıldığını, dava konusu olan ve üzerinde müvekkili şirket lehine 28.05.2015 tarihine kadar devam edecek 5 yıllık kira şerhi bulunan akaryakıt istasyonunun davalı tarafından müvekkiline teslim edilmesi gerekirken tesliminin yapılmadığını, müvekkili şirketin 28.05.2010 – 28.05.2015 tarihleri arasındaki dönem için kira bedelini peşin ödediğini, müvekkili tarafından davalının el atmasının önlenmesi istemi ile açılan davanın kabul edildiğini ve derecattan geçerek kesinleştiğini, sözleşmenin fesih tarihi olan 08.07.2011 tarihinden itibaren müvekkilinin taşınmazı kullanamadığını ve bu sebeple de ecrimisil alacağının meydana geldiğini belirterek, 20.07.2011 – 28.05.2015 tarihleri arasındaki dönem için ecrimisil ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde, dava konusu taşınmazın dava dışı ... tarafından bayi ... Petrol'e kiralandığını, taşınmazın 01.06.2011 tarihinde eski malik ... tarafından yeni malik ... Gayrimenkul Yatırım Ltd. Şti.'ne satış sureti ile devredildiğini, bu devir sonrasında taşınmazın yeni maliki ... Gayrimenkul Yatırım Ltd. Şti. ile dava dışı alt kiralayan ... Petrol arasındaki kira sözleşmesinin karşılıklı olarak sona erdirildiğini, istasyonun tahliye edilmesi sonrasında müvekkili MC Petrol İşletmeciliği Ltd. Şti.'nin taşınmazın maliki olan dava dışı ... Gayrimenkul Yatırım Ltd. Şti. ile kira sözleşmesi yaptığını, müvekkili şirket ile yeni malik ... Gayrimenkul arasında Bakırköy 29. Noterliğinin 11.05.2011 tarih ve 15323 yevmiye sayılı kira sözleşmesi yapıldığını, müvekkilinin kira sözleşmesine dayalı olarak taşınmazı kullanmaya başladığını, davacının dayanağı olan kira sözleşmesinin bir alt kiralama sözleşmesi olup alt kiralama sözleşmesinin asıl sözleşmeye bağlı olduğunu, kiralayan ...'ın taşınmazı ... Gayrimenkule devrettiğini ve yeni malikin kira sözleşmesinde kiralayan sıfatı ile taraflar arasındaki sözleşmeyi (ilk kiracıya ait) feshettiğini, bu şekilde dava dışı kiracı ile davacı arasındaki alt kira sözleşmesinin de kendiliğinden ortadan kalktığını, davacının kendi rızası ile tahliye ederek taşınmazı kiralayana teslim etmesi sonrasında müvekkilinin yeni malik ile yaptığı kira sözleşmesine dayalı olarak taşınmazı kullanmasının haksız işgal olarak nitelendirilemeyeceğini ve müvekkilinden ecrimisil tazminatı talep edilemeyeceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 19.11.2020 tarihli ve 2019/371 Esas, 2020/764 Karar sayılı kararıyla, tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde, dava konusu taşınmazla ilgili davacı şirket ile taşınmazın sözleşme tarihindeki maliki ... ile bayi ... Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında 5 yıllık kira sözleşmesinin imzalandığı, kira sözleşmesinden sonra bu yerin dava dışı ... Gayrimenkul Yatırım Ltd. Şti.'ne devredildiği, bununla ilgili olarak Gaziosmanpaşa 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 28.11.2013 tarih ve 2011/522 Esas, 2013/475 Karar sayılı ilamı ile davacı tarafından davalı ... Ltd. Şti. ile ... Gayrimenkul Yat. Ltd. Şti. aleyhine müdahalenin önlenmesi, taşınmazın teslimi davasının yapılan yargılaması sonucunda davalı ... Gayrimenkul Yat. Ltd. Şti. hakkındaki davanın pasif husumet yokluğundan reddine, bu davanın da davalısı olan MC Petrol İşletmeciliği Ltd. Şti. hakkındaki davanın kabulüne, dava konusu 805 ada 1 parsel sayılı taşınmaza el atmanın önlenmesine, taşınmazın davacıya teslimine karar verildiği, kararın Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin 03.03.2015 tarih ve 2014/13957 Esas, 2015/2326 Karar sayılı ilamı ile onandığı, İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 18.12.2012 tarih ve 2011/483 Esas, 2012/322 Karar sayılı ilamı ile davacı şirket tarafından ... ve ... Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti. aleyhine cezai şart alacağı için açılan davanın yapılan yargılaması sonucunda davanın kabulüne karar verildiği, bu kararın da derecattan geçerek kesinleştiği, buna göre davacının kira tescil tarihi 28.05.2010'dan 5 yıllık kira dönemi sonu 28.05.2015 tarihine kadar 5 yıllık kira bedelini peşin ödemiş olmasına rağmen bu yeri kullanamamasından kaynaklı olarak ecrimisil talebinde bulunmasında haklı olduğu belirtilerek, 20.07.2011 – 31.12.2011 dönemi için 54.122,00 TL'nin 31.12.2011 tarihinden itibaren, 01.01.2012 – 31.12.2012 dönemi için 226.260,00 TL'nin 31.12.2012 tarihinden itibaren, 01.01.2013 – 31.12.2013 dönemi için 238.320 TL'nin 31.12.2013 tarihinden itibaren, 01.01.2014 – 31.12.2014 dönemi için 251.472,00 TL'nin 31.12.2014 tarihinden itibaren, 01.01.2015 – 28.05.2015 dönemi için 83.780,62 TL'nin 28.05.2015 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf başvurusunda, uyuşmazlık tapuya şerh edilmiş kira sözleşmesinden kaynaklı olduğundan sulh hukuk mahkemesinin görevli olduğunu, ıslah talebinin harçlandırıldığı tarih itibarıyla 5 yıllık zamanaşımının dolmuş olduğunu, ecrimisil bedelinin ... Petrol ile ... arasında imzalanan kira sözleşmesindeki gibi aylık 1.000,00 TL'den hesaplanması gerektiğini, herhangi bir teslim talebinde bulunmayan tarafın süresi tapuda sona ermese de kaldırmak zorunda olduğu kira şerhine dayanarak müvekkilden hak talep edemeyeceğini, Mahkemece eksik araştırma ve inceleme yapıldığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmaza ilişkin dava dışı ... ile Bayi ... Petrol San. Tic. Ltd. Şti. arasında kira sözleşmesi imzalanarak tapuya şerh edildiği, sadece Total Oil Türkiye A.Ş.’ye alt kiralama yapılabileceğinin kararlaştırıldığı, ... Petrol San. Tic. Ltd. Şti ile davacı arasında 28.05.2010 tarihinde 5 yıllık kiralama sözleşmesinin imzalanarak tapuya şerh edildiği, taşınmazın yeni malik ... tarafından davalı ... Ltd. Şti’ne kiralandığı ve davalının kullanımında olduğu, davacının tapuya şerh edilmiş olan 5 yıl süreli kira şerhi bulunduğundan kullanamadığı dönem itibarıyla ecrimisil bedeline hak kazandığı ve yapılan hesaplamanın yerinde olduğu, Mahkemece zamanaşımına uğrayan 2 ay 15 günlük süre yönünden ve talebi aşan kısım yönünden mahsup yapıldığı, hükmün usul ve yasaya uygun olduğu, taraflar tacir olduğundan ticari dava niteliğinde olan davanın görevli mahkemede görüldüğü, davalının zamanaşımı itirazının Mahkemece dikkate alınarak zamanaşımına uğrayan dönem itibarıyla hesaplama ve mahsup işleminin yapıldığı açıklanarak, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf başvurusunda ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, tapu kaydına şerh verilmiş olan kira sözleşmesinde belirlenen üstün hakka dayalı ecrimisil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun, “Mülkiyet hakkının içeriği” başlıklı 683 üncü maddesi, “Mülkiyet İlişkisi” başlıklı 722 nci maddesi, “İyi niyetli olmayan zilyet bakımından” başlıklı 995 inci maddesi.

3. Değerlendirme

4. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

5. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

18.03.2023 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.