Karar Detayı

MAHKEMESİ: Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2021/154 E., 2023/305 K.

KARAR: Tapu iptali ve tescil davalarının kabulüne, satış vaadi sözleşmesinin iptaline ilişkin istemin reddine

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil, birleştirilen davalarda ise satış vaadi sözleşmesinin iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; tapu iptali ve tescil davalarının kabulüne, satış vaadi sözleşmesinin iptaline ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı birleştirilen dava davacısı ... vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 12.03.2024 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde davalı ... vekili Av ... ile davacı ... vekilleri Avukat ... ve davacı ... vekili Avukat ... sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 12.03.2024 tarihinde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Davacı birleştirilen dava davalıları, davalı birleştirilen dava davacısı ... adına vekaleten oğlu ...'in, Bodrum 4. Noterliğinin 19.02.2007 tarih ve 2807 yevmiye numaralı satış vaadi sözleşmesiyle, dava konusu 5409 parsel sayılı taşınmaz üzerinde kayıtlı F blok 1 ve 2 numaralı bağımsız bölümleri 140.000,00 TL bedelle, Bodrum 4. Noterliğinin 13.02.2007 tarih ve 2506 yevmiye numaralı satış vaadi sözleşmesi ile dava konusu 5409 parsel sayılı taşınmaz üzerinde kayıtlı A blok 1 numaralı bağımsız bölümü 70.000,00 TL bedel ile davacı birleştirilen dava davalısı ...'a, Bodrum 4. Noterliğinin 23.02.2007 tarih ve 3155 yevmiye numaralı satış vadi sözleşmesiyle dava konusu 5409 parsel sayılı taşınmaz üzerinde kayıtlı E blok 1 numaralı (alt katını) bağımsız bölümü 70.000,00 TL bedelle davacı birleştirilen dava davalısı ...'a, Bodrum 4. Noterliğinin 05.04.2007 tarih ve 5813 yevmiye numaralı satış vaadi sözleşmesiyle, dava konusu 5407 parsel sayılı taşınmazı 240.000,00 TL bedelle davacı birleştirilen dava davalısı ...'a satmayı vaadettiğini ileri sürerek dava konusu taşınmazların tapusunun iptali ile adlarına kayıt ve tesciline karar verilmesini talep etmişlerdir.

II. CEVAP

Davalı birleştirilen dava davacısı ..., satış vaadi sözleşmelerinin cebir, tehdit, korkutma ile düzenlediğini, davacı birleştirilen dava davalısı ... hakkında bu nedenle tefecilik suçundan soruşturma başlatıldığını ve dava açıldığını belirterek satış vaadi sözleşmelerinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemece davanın reddine ilişkin kararın bozulması üzerine Mahkemenin bozmaya uyularak verilen 27.06.2019 tarihli ve 2018/393 Esas, 2019/161 Karar sayılı kararıyla; tapu iptali ve tescil istemine ilişkin davaların kabulüne, satış vaadi sözleşmelerinin hile, baskı ve ikrah altında yapıldığı ve sözleşmelerin geçersiz olduğu hususu ispatlanamadığından sözleşmelerin iptaline ilişkin davaların reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin 27.06.2019 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı birleştirilen dava davacısı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 22.09.2020 tarih ve 2019/4316 Esas, 2020/5279 Karar sayılı ilamıyla; "dava konusu satış vaadi sözleşmelerine konu 5409 parsel sayılı taşınmazdan ifraz edilerek 6743 parsel, 6744 parsel, 6745 parsel sayılı taşınmazların oluştuğu, 5409 parsel sayılı taşınmaz kaydının kapatılarak pasif hale geldiği belirtilmiştir. Mahkemece yeniden keşif yapılması, dava konusu yapıların ifrazla oluşan taşınmazlardan hangisinde kaldığı tespit edilmesi, binanın mevcut haliyle dava konusu bağımsız bölümlere düşen payların, yapının kat irtifakı, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'na göre kurulucakmış gibi bilirkişiye hesaplattırılarak payları belirtilmesi, dava konusu bağımsız bölümlerin kat irtifakına esas bulunacak arsa payları ne ise o payın iptali ile davacılar birleştirilen dava davalıları adına tesciline karar verilmesi gerekirken, mahkemece kapatılan parsel hakkında ve yanlış yöntemle arsa payı hesaplanarak hüküm kurulması doğru görülmemiştir." gerekçesiyle bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla tapu iptali ve tescil istemine ilişkin davaların kabulüne, satış vaadi sözleşmelerinin hile, baskı ve ikrah altında yapıldığı ve sözleşmelerin geçersiz olduğu hususunun ispatlanamadığı gerekçesiyle reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı birleştirilen dava davacısı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalı vekili; Mahkemenin 6. celsede verdiğini iddia ettiği ara kararlarını gerekçe göstererek, mazeret sunulan 8 nci celsede mazereti reddederek aleyhe karar vermesi nedeniyle HMK'nın 186 ncı, Anayasanın 90, 138 ve AİHS 6 ncı maddesine aykırı şekilde savunma hakkının kısıtladığını,

2. Eksik incelemeyle karar verildiğini,

3. Emsal nitelikteki Yargıtay 1. Hukuk Dairesi 2020/2375 Esas sayılı bozma ilamında farklı karar verildiğini,

4. Sözleşmelerin baskı ve tehdit altında yapıldığı, hak düşürücü sürenin TBK'nın 39 uncu maddesi gereği baskı ve korkunun ortadan kalktığı andan başlaması gerektiğini, tüm alım satımların tehdit ve baskıyla ... tarafından planlandığını,

5. ... hakkındaki mahkumiyet kararının kesinleştiğini,

6. İptali istenen sözleşmelere ve tapu iptaline konu edilen 267 ada 4 5 ve 6 sayılı parsellerden yalnızca tüm yapılar 6 sayılı parsel içinde kaldığından 4 üncü ve 5 inci parseller üzerindeki tedbirin kaldırılması gerektiğini,

7. 267 ada 6 parsele ilişkin yapı kayıtlarına göre arsa paylarının hatalı hesaplandığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, asıl davalarda satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil; birleştirilen davalarda cebir, hile, tehdit nedeniyle sözleşmenin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası.

3. Değerlendirme

4. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı HMK'nın geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasının atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı HUMK'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birisinin varlığı halinde mümkündür.

5. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ilamı doğrultusunda araştırma ve inceleme yapılmak suretiyle hüküm tesis edilmiş olduğu anlaşılmakla; taraf vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

17.100,00 TL Yargıtay duruşma vekalet ücretinin davalı birleştirilen dava davacısı ...'den alınarak davacı ... ve davacı ...'a verilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

12.03.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.