Karar Detayı

MAHKEMESİ: Van Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2021/2632 E., 2022/2383 K.

KARAR: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: Bitlis Asliye Hukuk Mahkemesi( Tük. Mahk. sıf.)

SAYISI: 2021/98 E., 2021/301 K.

Taraflar arasındaki 30.09.1988 tarih ve 1987/2 Esas, 1988/2 Karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararından kaynaklanan tapu iptali ve tescil ile taşınmazdaki haciz ve ipoteklerin kaldırılması davasında yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne, davalı adına kayıtlı Bitlis ili, ... Mahallesi ... ada 10 parsel A blok ... numaralı bağımsız bölümde kain taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline, taşınmaz üzerindeki ipotek, rehin ve hacizlerin kaldırılması talebinin reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili müvekkili ile davalı arasında 05/10/2018 tarihinde 313 ada 10 parselde A blok zemin kat Daire No:2 numaralı dairenin satış bedeli peşin ödenerek daire satımına dair protokol imzalandığını,

dairenin müvekkiline teslim edilmediğini, haricen öğrendiklerine göre daireyi başkasına sattığını ve daire üzerinde ipotek ve hacizlerin olduğunu ileri sürerek, taşınmazın sözleşmede belirtildiği şekilde ve kayıtlarındaki her türlü ipotek, rehin ve hacizlerin fekki ile müvekkili adına tescil edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasındaki sözleşmenin görünüşte bir taşınmaz satış vaadi sözleşmesi olduğu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 237. maddesi uyarınca taşınmaz satış vaadi sözleşmesinin resmi yazılı şekil şartına bağlı olarak yapılması gerektiği, mevcut durumda ise tarafların yalnızca adi yazılı sözleşme düzenlediği, bununla birlikte davalının müteahhitlik yaptığı, buna göre 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 3/i maddesi uyarınca satıcı olduğu, davacının ise taşınmazı konut olarak kullanma amacıyla satın aldığının anlaşılmasına göre davacının tüketici olduğu, bu nedenle 6502 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanması gerektiği, taşınmazın keşif tarihi itibariyle oturulabilir durumda olduğu ve tüm inşaatın tamamlandığı, taşınmaz bedelinin de ödenmiş olmasına göre davacının davasında haklı olduğu, davalının taşınmaz devir yükümlülüğünü yerine getirmediği gerekçesiyle dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline; bununla birlikte davacının taşınmazın tüm ipotek, rehin ve hacizlerden ari bir şekilde tapu iptali ve tescili talebi yönünden yapılan incelemede ise, yerleşik Yargıtay Uygulaması gereği usulüne uygun olarak dava ikame edilmediği ve terkine ilişkin davanın asliye hukuk mahkemesi sıfatı ile görülmesi ve eksik harç ikmal edilmediği gerekçesiyle bu talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Aynı binada yer alan başka bir taşınmaza ilişkin açılan Bitlis Asliye Hukuk Mahkemesi (Tüketici Mah. Sıfatıyla) 2019/348 Esas 2020/263 Karar sayılı dosyasında taşınmazdaki ipotek ve hacizlerin fekkine karar verildiği, kararlar arasında farklılık olmasının Anayasa'nın eşitlik ilkesine ve hukuki güvenlik ilkesine aykırı olduğunu,

2. Gerekçeli kararda ipotek, rehin ve hacizlerin kaldırılması için davalıdan alacaklı olanların dosyaya eklenip genel mahkemede dava açılmasının gerektiği belirtilmişse de bu durumun hukuka aykırı olduğunu, borçludan alacaklı olanların tespiti için süre verilmesi gerektiği ve ilgili kişilerin borcunun satış sözleşmesinden önce doğup doğmadığını tartışılıp buna ilişkin karar verilmesi gerektiğini, kaldı ki mevcut dosyada haciz dosyasının celbi ile satışın durdurulması için tedbir kararı alındığını,

3. Taşınmazın tapu kaydındaki müvekkile ait olmayan ipotek ve hacizlerden dolayı müvekkilin mülkiyet hakkının gasp edildiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile haciz şerhinin, ipoteğin ve rehnin terkini istemine ilişkin bu tür davalarda, tüm şerh, ipotek ve rehin lehtarlarının davada davalı olarak yer almasının zorunlu olduğu, taraf teşkilinın kamu düzenine ilişkin olup mahkemece,

yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilmesi gerektiği, şerh ve ipotek lehtarlarının davada taraf olmadığı gerekçesiyle bu konudaki istemin reddine karar verilmesinde, İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

İstinaf başvuru dilekçesindeki sebeplerle hüküm temyiz edilmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, 30.09.1988 tarih ve 1987/2 Esas, 1988/2 Karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararından kaynaklanan tapu iptali ve tescili, taşınmazın teslimi ile taşınmaz üzerindeki ipotek, rehin ve hacizlerin kaldırılması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

3. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

4. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 706 ve 716 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 29 ve 237 inci maddeleri, 1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun 89 uncu maddesi, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 3/i maddesi, 40 ve 41 inci maddesi.

5. Yükleniciden haricen satın alınan bağımsız bölüme ilişkin olan 30.09.1988 tarih ve 1987/2 Esas, 1988/2 Karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararı uyarınca da, kat mülkiyetine tabi taşınmazlarda yükleniciden haricen bağımsız bölüm satın alınması halinde taraflar edimlerini karşılıklı olarak yerine getirmiş olmaları halinde artık sözleşmenin şekle aykırılığının ileri sürülmesi iyi niyet kurallarına aykırı olduğu belirtilmiştir.

6. Değerlendirme

7. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

8. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı Tüketici harçtan muaf olduğundan, harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.