Karar Detayı

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen kadastral parselin ihyası davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonunda; Dairece, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... Belediyesi vekili ve katılma yolu ile davalı ... Belediyesi vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı dava dilekçesinde; dava konusu 274 kadastral parselin maliki olduğunu, ... Belediye Encümeninin 08/06/1998 gün ve 3014 sayılı kararı ile arazi ve arsa düzenlemesine tâbi tutulduğunu, müvekkiline 5497 ada 1 parselden hisse ve 5527 ada 1 parselin tam olarak tahsis edildiğini, daha sonra Adana Büyükşehir Belediye Encümeninin 28/02/2007 gün 421 sayılı kararı ile aynı bölgede yeni bir arazi ve arsa düzenlemesi yapıldığını, düzenleme sonucu 5524 ada 5 parselden hisse tahsis edildiğini, yapılan imar uygulamalarının idari yargı yerinde iptal edildiğini ve böylece sicil kaydının TMK'nın 1025 inci maddesi hükmü uyarınca yolsuz tescil durumuna düştüğünü ileri sürerek; 274 parselin ihyasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin12/09/2018 tarihli ve 2016/675 Esas, 2018/910 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ve davalı ... Belediyesi Başkanlığı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 13.05.2019 tarih ve 2019/35 Esas, 2019/658 Karar sayılı ilamı ile davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ve davalı ... Belediyesi Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 01.11.2021 tarihli ve 2021/439 Esas, 2021/2506 Karar sayılı ilamıyla; 3194 sayılı Kanun'un 18 inci maddesinde yapılan değişiklik nedeniyle dava konusu uyuşmazlığın idareye başvuru yoluyla çözülmesi gerektiğinden, imar parselinin kadastral parsele ihyasına yönelik dava konusu talebin, kanun değişikliği nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğinden hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Belediyesi vekili ve katılma yolu ile davalı ... Belediyesi vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalı ... Belediyesi vekili; müvekkili kurum lehine vekalet ücreti ve yargılama giderlerine karar verilmesi gerektiğini belirterek temyiz talebinde bulunmuştur.

2. Davalı ... Belediyesi vekili; yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmamaları gerektiğini, dava konusu taşınmazın 775 sayılı Yasa'nın 3 üncü maddesi gereği belediyeye devri gereken taşınmazlardan olduğunu belirterek temyiz talebinde bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, imar uygulamasının iptali nedeniyle kadastral mülkiyet durumunun ihyası istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

3. 20 Şubat 2020 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7221 sayılı Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 7 nci maddesiyle 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18 inci maddesine eklenen yeni fıkraya göre; 3194 sayılı Kanun'un 18 inci maddesi kapsamında yapılmış imar uygulamalarının kesinleşmiş mahkeme kararlarıyla iptal edilmesi nedeniyle; davaya konu parselin imar planı kararları ile umumi ve kamu hizmetlerine ayrılan alanlara denk gelmesi veya iptal edilen uygulama ile tahsis ve tescil edilmiş parsellerde hak sahiplerince yapı yapılmış olması ve benzeri hukuki veya fiili imkânsızlıklar nedeniyle geri dönüşüm işlemleri yapılarak uygulama öncesi kök parsellere dönülemeyeceğinin parselasyon planlarını onaylamaya yetkili idarelerin onay merciince tespiti halinde, öncelikle davaya konu parselin hak sahiplerinin muvafakati alınmak kaydıyla uygulama sahası içerisinde idarece uygun bir yer tahsis edileceği veya anlaşma olmaması halinde davacı hak sahibinin kök parseldeki yeri dikkate alınarak uygulamadaki düzenleme ortaklık payı kesintisi düşüldükten sonraki taşınmazın rayiç bedeli üzerinden değerinin ödeneceği belirtilmiştir.

4. 3194 sayılı Yasaya eklenen bu hüküm gereğince dava konusu uyuşmazlığın, idareye başvuru yoluyla çözülmesi gerekmektedir.

5. Değerlendirme

Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; dava konusu taşınmaz davalı ... Belediyesi ve davalı ... Belediyesi tarafından imar uygulamalarına tabi tutulmuş, ancak davalı Belediyeler tarafından yapılan imar uygulamaları İdare Mahkemesi tarafından iptal edilmiştir. Böylece, davacının maliki olduğu kadastral parsel üzerinde imar uygulaması ile oluşan imar parsellerinin dayanağı idari işlemin iptal edilmesi nedeniyle sicil dayanaksız kalmış ve TMK'nın 1025 inci maddesi hükmü uyarınca imar parselleri yolsuz tescil durumuna düşmüşlerdir. Her ne kadar mahkemece dava tarihinden sonra gerçekleşen yasa değişikliği nedeniyle davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamakta ise de; dava, davalı ... Belediyesi ile davalı ... Belediyesinin yapmış olduğu idari işlem nedeniyle açılmış olup, davanın açıldığı tarihte kadastral parselin ihyasını talep etmekte haklı olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle, davacının davanın açılmasına sebebiyet verdiğinden söz edilemeyeceğinden ve davacının dava açma tarihinde haklı olduğu göz önüne alındığında, 6100 sayılı HMK'nın 331 inci maddesi gereği yapılan yargılama giderlerinden davanın açılmasına sebebiyet veren davalılar Adana Büyükşehir Belediyesi ile dava konusu taşınmaz belediye sınırlarında meydana gelen değişiklik ile sınırlarına dahil olan davalı ... Belediyesinin sorumlu tutulması da doğru olduğundan temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Davalı ... Belediyesi vekilinin temyizi bakımından ise; davalı vekili, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 437. maddesi gereğince süresi içinde temyiz isteminde bulunmamış olmasına rağmen, davalı ... Belediyesi vekilinin temyizi üzerine verdiği dilekçesi ile harcını da yatırarak katılma yolu ile temyiz isteminde bulunmuştur. Ne var ki davacı tarafın temyiz istemi bulunmadığından, böyle bir temyize katılma yolu ile temyiz de mümkün değildir. Bu itibarla, katılma yolu ile temyiz hakkı doğmadığından anılan davalı vekilinin temyiz isteminin süreden reddi gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

1. Davalı ... Belediyesi vekilinin temyiz isteminin süreden REDDİNE,

2. Davalı ... Belediyesi vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin davalı ... Başkanlığına yükletilmesine, davalı ... Belediyesinden alınan peşin harcın istek halinde iadesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

20.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.