Karar Detayı

MAHKEMESİ: Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2022/1916 E., 2022/1898 K.

KARAR: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: Amasya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2019/301 E., 2022/157 K.

Taraflar arasındaki mera komisyon kararının iptali ile zilyetliğin tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu 108 ada 33 sayılı parselde kayıtlı tarla vasıflı taşınmazın önceden Milli Eğitim Bakanlığına ait olup, köy okulunun giderlerini karşılaması amacıyla kiraya verildiğini, köydeki okulun kapanmasından sonra arazinin Milli Emlak Genel Müdürlüğüne devredildiğini, müvekkilinin senelerdir dava konusu taşınmazı Milli Emlak Müdürlüğünden kiralayarak ecrimisil bedellerini de ödediğini; davacının Milli Emlak Müdürlüğüne defalarca satın alma talebinde bulunduğu hâlde arazinin satışının gerçekleşmediğini, bu konudaki mevzuat hükümlerinin de açıkça çiğnenerek mağduriyete sebebiyet verildiğini, son aşamada usule ve yasaya aykırı olarak arazi üzerinde mera tahsisinin söz konusu olduğunu, yapılan mera tahsisinin tamamen hukuka aykırı ve usulsüz olduğunu, dava konusu taşınmazın mera vasfını kazanmamış olup tarla vasfinın aynen devam ettiğini, tarıma elverişli ve ülke ekonomisine değer katabilecek nitelikte olduğunu, taşınmazın eski parsel numarası 909 olup Göynücek İlçe Eğitim Müdürlüğü tarafından ihale ile müvekkiline kiralandığını, söz konusu gayrimenkulün 30 yılı aşkın süredir müvekkilince yasal yollardan kullandırılarak ihyasının sağlandığını, mera kararının iptali ile gayrimenkulün tekrar Maliye Hazinesine devri ile müvekkilinin 4706 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesinin d bendi uyarınca, doğrudan satış alacaklısı olduğunun tespitine karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı köy tüzel kişiliği cevap dilekçesinde özetle; dava konusu parsel (108 ada 33 parsel) evveliyatının, köyün yaşlılarından öğrendiklerine göre tamamının ılgın, söğüt ağaçları, yabani böğürtlen çalıları ve otlarla kaplı, köy hayvanlarının otladığı ve hayvan yatağı olarak kullanılmaktayken 15 20 dönümünün tarla yapılarak Milli Eğitim Bakanlığına bağlı köy ilkokulunun masraflarını karşılamak üzere kiralandığını, geriye kalan 30 dönüm kadar kısmın ise hayvan otlağı ve yatağı olarak kullanılmaya devam ettiğini, davacı ...'un kiracı iken Milli Emlak Genel Müdürlüğüne (Maliye Hazinesi) devredilen arazi, 1998 2000 yılları arasında Mera Kanun'un çıkarılmasıyla birlikte mera (otlak) olarak tescillendiği hâlde, davalı ... ve kardeşi ... tarafından herkesi hiçe sayarak art niyetli olarak terk edilmediğini, kiracı vasfı olmadığı hâlde usulsüz olarak yaklaşık 20 yıldır işgal edildiğini, 2007 senesinde Çekerek Irmağının ıslahı sonucu ikiye ayrılan arazinin, ırmak seti ile ekilen alan arasında kalan meranın davacı ... ve kardeşi Neşet Altun tarafından doğal dokusu bozularak tarla yapıldığını, bir kısmı kendi tarlalarına diğer kısmı ise dava konusu arazinin ekilen kısmına dâhil edildiğini, köy hayvanlarının otlamasına da müsaade edilmediğini, davacı tarafından açılmış olan ve yukarıda detayı ile izah edilmiş olan mera kararının iptali ve satış alacaklısı olduğunun tespiti şeklindeki usul ve yasada yeri olmayan haksız ve yersiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

2. İlk Derece Mahkemesi ''....Uyuşmazlık konusu 108 ada 33 parsel sayılı taşınmaz, Amasya İl Mera Komisyonun 31/10/2014 tarih 696 sayılı kararı ile "mera" olarak tahsis edilmiştir. Komisyonun tahsis kararının ise; 2003 yılında yapılan mera çalışmasına dayandırarak, 18/11/2003 tarihli duyuru tutanağına göre 07/10/2003 ila 10/11/2003 tarihleri arasında askıya çıkarılmış; itiraz edilmediğinden kesinleştirildiği, mera siciline tescilin 2014 tarihli karardan sonra yapıldığı anlaşılmaktadır. Mera Komisyon Kararının başlığında "mera niteliğini taşıyan taşınmazlardan" tahsis edildiği, 16. nolu bendinde ise tahsis edilen arazinin kaynağının 4342 sayılı Mera Kanununun 5/a. maddesi olduğu belirtilmiştir. Anılan kanun maddesinin ilk cümlesi kadim mera olarak kullanılan yerleri düzenlemektedir. Yukarıda da açıklandığı gibi mera tahsis kararı süresinde itiraz edilmeksizin 4342 sayılı Mera Kanununun 13/son maddesi uyarınca kesinleşmiştir. Kesinleşen tahsis kararında, tahsis edilen arazinin kaynağı kadim mera olarak belirtildiğine göre, bu yerin öncesinin kadim mera olduğunun kabulü gerekmekle birlikte, hava fotoğraflarının incelemesinden ve tarafsız mahalli bilirkişi ve taraf tanık beyanlarından da aynı sonuca ulaşılmaktadır. Anlatılan gerekçe ve yasa gereğince kadim meralar, süresi neye ulaşırsa ulaşsın kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ve imar ihya yoluyla kazanılamayacakları, davacıya kiralama yoluyla bir süreliğine zilyetliğin devredilmesinin sonuca etkili olmayacağı ve üstün hak bahşetmeyeceği...'' gerekçeleri ile davayı ret etmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili, müvekkilinin öncesi tarım arazisi iken kiralama ile yıllarca kullandığını, kadim mera olmadığını, dosyadaki delillerden ve 1973 tarihli hava fotoğrafından da taşınmazın tarla vasfında olduğunun ispatlandığını belirterek, istinaf talebinde bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

2. Bölge Adliye Mahkemesince; ''Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye ve delillerin taktirinde ve değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmesinde ve hükmün fer'ilerinde usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurularının Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1 b.1 maddesi gereğince esastan reddine..'' karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili istinaf talep dilekçesinde belirtilen nedenlerle hükmü temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, Mera Komisyon Kararının iptali ile zilyetliğin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

4342 sayılı Mera Kanun'u ve 4706 sayılı Kanun.

3. Değerlendirme

4. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

5. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,06.12.2023 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.