Karar Detayı

MAHKEMESİ: Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2000/279 E., 2006/491 K.

KARAR: Davanın kabulüne

Taraflar arasındaki 743 sayılı Türk Kanunu Medenisi'nin 639 uncu maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenen “...maliki tapu kütüğünden anlaşılamayan...” hukuki sebebine dayalı tapu iptal ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Ürgüp ilçesi, ... Mahallesi, 99 pafta ve 165 ada, 27 parselde kayıtlı bulunan taşınmazın 10/12 hissesinin davacı adına kayıtlı bulunduğunu, taşınmazın 2/12 hissesinin ise ... oğlu ... adında kim olduğu belli olmayan bir kişi adına kayıtlı bulunduğunu, davacının bu taşınmazı nizasız fasılasız ve malik sıfatıyla 50 yıldan beri kullandığını, 743 sayılı Türk Kanunu Medenisi'nin 639 uncu maddesinin ikinci fıkrası gereğince taşınmazın davacı adına tapuya tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde; ... oğlu ...'un belli bir kişi olduğunu ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

2. Davalı Ürgüp Belediyesi vekili; taşınmazın Ürgüp Belediyesi ile bir ilgisinin olmadığını, davada taraf sıfatları olmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

3. Dahili davalı ... vekili; davaya konu yerin kadastro gördüğünü, 10 yıllık hak düşürücü sürenin dolduğunu, taşınmazın evveliyatında ...'ın murisi ...'e ait ev olduğunu, dedesinin 12 yıl ... savasında savaştığını, savaştan gelince ... yıkıldığını gördüğünü, enkazı sattığını, dayılarının da yurt dışına gittiğini, arsa için davacıya teklif götürüldüğünü ancak davacının kabul etmediğini, zilyetlik iddiasının doğru olmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ... oğlu ... adında bir kişinin bilinmediği ve tanınmadığı, isim benzeri olan ... oğlu ...’ın da dava konusu yerle hiçbir ilgisinin bulunmadığı, aynı şekilde niza konusu hissenin Belediye ve Hazine ile de bir ilgisinin bulunmadığı, tapuda kayıtlı taşınmazın tümüyle Yüzüncüoğullarına ait olduğunun mahalli bilirkişi beyanıyla da tam olarak doğrulanarak teyit edildiği, dayanak tapu kayıtlarının denetiminin yapıldığı ve Yüzüncüoğulları dışında hiçbir kimseyle ilgisi olmadığı, kadastro tespiti sırasındaki ... oğlu ... kaydının ve hissesinin sehven konulduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde; mahkeme kararının eksik incelemeye dayalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık 743 sayılı Türk Kanunu Medenisi'nin 639 uncu maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenen “...maliki tapu kütüğünden anlaşılamayan...” hukuki sebebine dayalı tapu iptal ve tescil, istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

3. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 ... maddesi, 438 ... maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası.

4. 743 sayılı Türk Kanunu Medenisi'nin (743 sayılı Kanun) 639 uncu maddesi.

5. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 10.04.1991 tarihli ve 1991/8 51 Esas, 194 Karar sayılı ilâmları.

6. Değerlendirme

7. Davacı vekili “malikin tapu kütüğünden anlaşılamaması” nedenine dayanarak iptal ve tescil isteğinde bulunmuştur. Kanunun açık hükmü dikkate alındığında tapu sicilinden malikin kim olduğunun anlaşılamaması hali; taşınmaz malın sahibinin kim olduğunun bilinmesine yarayacak, kimliğini ortaya koyacak gerekli bilgi ve belgelerin tapu sicilinden (kütüğünden) çıkarılmasının imkansız olmasıdır. (Yargıtay HGK'nun 10.4.1991 tarih 1991/8 51 Esas, 194 Karar sayılı ilamı).

8. Genel olarak, gerekli dikkati gösteren ve araştırmayı yapan herkesin kayıtlarda malikin kim olduğunu anlayamayacağı hallerde tapu sicilinde yazılı olan malikin bilinmediğinin kabulü gerekir. Ayrıca tapu kütüğünde malik sütununun boş bırakılması, silinmesi ve yeniden yazılmaması, soyut ve ... ı mevhum adına (mevcut olmayan hayali kişi) yazılması, hiç yaşamamış ve kaydının herhangi bir yerde bulunmamış olması, malik adının müphem, yetersiz ve soyut gösterilmiş olması gibi durumlarda malikin kim olduğunun anlaşılamadığı kabul edilir. Başka bir anlatımla, tapu kütüğünden malikin kim olduğunun anlaşılamamasından; o kişinin tanınmayan, hatırlanmayan, adresi tespit edilemeyen, kendilerine tebligat yapılamayan, mirasçıları belirlenemeyen, ... yıllar önce ölmüş ya da taşınmış bir şahıs kastedilmemektedir.

9. Somut olayda; 16.07.1970 tarihinde yapılan tapulama çalışmasında dava konusu 165 ada 27 parselin Şubat 1335 tarih 43 sıra numaralı tapu kaydının kapsamında kaldığı belirtilerek 2/12 hissesi ... oğlu ... adına tespit ve tescil edilmiştir. Dosya arasında bulunan Osmanlıcadan tercüme edilmiş tapu kaydına göre ise taşınmazın 2/12 hissesinin Aişenin torunu, ...'in oğlu ... ağaya ait olduğu anlaşılmaktadır. Bu açıklamalara göre, tapu malikinin kim olduğu tapu kütüğünden anlaşılmaktadır. Ölüm tarihinin ve mirasçılarının belirlenememiş olması, davacılar lehine 743 sayılı Kanunu'nun 639 uncu maddesinin ikinci fıkrasındaki kazanma koşullarının oluştuğu anlamına gelmeyeceğinden davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulü doğru olmamıştır.

10. Bundan ayrı olarak 743 sayılı Kanun'un 639 uncu maddesine dayalı olarak açılan davalarda, dava öncelikle kayıt malikine, ölü ise mirasçılarına yöneltilir. Bu kişilerinde tespit edilememesi durumunda, gerek tapu sicilinin tutulmasından sorumlu olması ve gerekse son mirasçı sıfatıyla Hazine aleyhine hüküm kurulur. Somut olayda davalı Ürgüp Belediyesi'nin davada husumeti yok ise de, bu husus temyiz nedeni yapılmadığından eleştirilmekle yetinilmiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

1086 sayılı Kanunu'nun 440 ıncı maddesinin 3 ... fıkrasının 1, 2, 3 ve 4 üncü bentleri gereğince karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere,

29.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.