Karar Detayı

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2022/1315 E., 2022/1702 K.

KARAR: İstinaf talebinin kabulüyle kararın kaldırılmasına, asıl davanın kabulüne, karşı davanın kısmen kabul kısmen reddine

İLK DERECE MAHKEMESİ: Artova Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2020/47 E., 2022/6 K.

Taraflar arasında el atmanın önlenmesi, karşı davada tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın asıl davanın kabulüne, karşı davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davalı karşı davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun istinaf talebinin kabulüyle kararın kaldırılmasına, asıl davanın kabulüne, karşı davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı karşı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; dava konusu 4 ada 18 parsel sayılı taşınmaza davalı tarafça haksız müdahalede bulunulduğunu ileri sürerek, el atmanın önlenmesine karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde; müvekkilinin haksız müdahalesinin olmadığını, sözleşmeye istinaden kendisine bırakılan taşınmazı müvekkilinin bu güne değin nizasız ve fasılasız kullandığını, müvekkiline ödenmesi gereken 16.000,00 TL’yi ödememiş olması ve mirasçılarından olan davacının müdahalenin men’i konulu davayı açmış olmasından dolayı müvekkiline 23.03.1973 tarihinde yapılan sözleşme uyarınca ödenmesi gereken ve ödenmeyen 16.000,00 TL (1973 tarihindeki bedeli) bedelin denkleştirici adalet ilkesi gereğince hüküm altına alınmasını, fazlaya ilişkin hakları saklı tutulmak üzere asgari 10.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; davacının murisi ... ... ile davalı arasında herhangi bir resmi taşınmaz devri olmaması nedeniyle davalının taşınmazdaki haksız kullanımının önlenmesi talebi incelendiğinde; davacının murisi ile davalı arasında dava konusu taşınmaza ilişkin satım, kira, intifa vs. gibi kullanımını haklı çıkaracak herhangi bir hukuki durumun bulunmadığı, davalının karşı dava dilekçesinde, davacının murisi olan ... ... ile aralarında yaptıkları anlaşma neticesinde dava konusu taşınmazdaki evi yaptığını ancak davacı tarafından anlaşma gereğince ev yapım parasının kendisine verilmediği, anlaşma neticesinde ev yapım bedeli ödenmez ise ... mülkiyetinin kendisine ait olacağını iddia ettiği, davalının iddiasına göre davacının murisinin sözleşmedeki bedeli ödememesi nedeniyle ... mülkiyetinin kendisine ait olduğu, taşınmaz mülkiyetinin devri sonucu doğuran sözleşmelerin resmi yazılı şekilde Tapu Müdürlüğü'nde yapılması gerektiği, resmi şekilde yapılmayan ve taşınmazın mülkiyetinin devrini ya da devri vaadini içeren sözleşmelerin geçersiz olduğu, taraflar arasında yapıldığı iddia edilen sözleşmenin ... sözleşmesi olduğu ve bu sözleşmeden ... edimi gerçekleştirmeyen davacının ... mülkiyetini davalıya geçireceğine dair devir vaadi içerdiği, dosya içerisine davalı tarafından iddiasını dayandırmış olduğu anlaşma senedinin sunulmadığı, senetle ispat kuralının mevcut olması ve davalının dosyaya herhangi bir delil başlangıcı sunmaması nedeniyle davalı tanıklarının beyanlarının hükme esas alınamayacağı, davacının murisi ... ...'in 06/06/1968 yılında vefat ettiği ve davalının varlığını iddia ettiği sözleşmenin ise 1973 yılında akdedildiği, ölü bir insan ile sözleşme akdedilmesinin mümkün olmadığının davacı tarafça belirtildiği gerekçesiyle asıl davanın kabulüne, karşı davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı karşı davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararın eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olduğunu, davacı tarafın açmış olduğu davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, karşı davanın kabulü gerekirken hukuka aykırı gerekçeler ile davanın reddine karar verilmesinin uygun olmadığını, taşınmazı sözleşmeye dayalı olarak kullandığını, söz konusu belge ... sunulmasının Mahkemece istenmediği halde davalı karşı davacı tarafından belge ... sunulmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verildiğini, dava konusu taşınmazda bulunan binanın müvekkili tarafından iyi niyetli olarak inşa edildiğini belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; mahkemece asıl dava açısından davacının miras hisse oranında el atmanın önlenmesine karar verildiği, bu hisse değerinin de alınan bilirkişi raporuna göre 413,90 TL olduğu, karar tarihi itibarı ile istinaf inceleme sınırı altında verilen karar için istinaf incelemesi yapılamayacağı, bu yöne ilişkin istinaf başvurusunun kesinlikten ötürü reddine karar verilmesi gerektiği, davalı karşı davacının karşı dava yönünden istinaf başvurusunun incelenmesinde; davalı karşı davacının murisi ... ... ile 1973 tarihinde anlaşma senedi yaptıklarını, buna göre taşınmaz üzerinde bulunan ev ve tesisatlarını 16,000,00 TL’ye yaptığını, davalının murisinin ödeme yapmadığını, bu bedeli ödememiş olması nedeni ile evde hak iddia etmeyeceğini kendilerine taahhüt ettiğini, evi bu zamana kadar nizasız fasılasız kullandığını iddia ederek 16.000,00 TL’nin günümüz koşullarına uyarlanarak davalıdan alınmasını istediği, mahkemece alınan bilirkişi raporuna göre 179.132,24 TL uyarlama bedeli bulunduğu, davacının da bu bedeli davalıdan istediği, Mahkemece ispatlanamayan davanın reddine karar verildiği, davalı karşı davacının istemine bakıldığında 1973 tarihli anlaşma senedini dosyaya ibraz edemese de TMK’nin 722 nci maddesine dayandığı, davalı karşı davacı iyiniyetli olarak yapı malzeme bedelini kendisinin yaptığını iddia ettiğine göre dinlenen tanık beyanlarında davalı karşı davacının bu yapıyı yaptığı ve ... süredir de nizasız olarak kullandığı, davacının iyiniyetli olarak bu yapıyı inşa ettiği, TMK’nin 723 üncü maddesine göre el atmanın önlenmesi hissesi oranında isteyen davacı karşı davalıdan tazminat isteyebileceği, davalı karşı davacının taşınmaz üzerindeki yapıyı halen kullandığı terk etmediği düşünülse de davalının hisse oranında açtığı el atma davasının kabulüne asıl davada karar verildiğine göre davalı karşı davacının hisse oranında yapmış olduğu malzeme değerini davalıdan isteyebileceği, ancak isteyebileceği tazminat tutarının ise davalı karşı davacının iyiniyetli olup imal ettiği yapının dava tarihindeki malzeme bedeli, yani yapı değeri olduğu, bu değerin de bilirkişi raporuna göre 7.781,55 TL olduğu, davalı karşı davacının bu bedeli ... ... mirasçılarından miras payları oranında isteyebileceği, veraset ilamına göre davalı miras payına düşen payın 5000/235200 olduğu ve karşılığı değerin 165,42 TL olduğu, mahkemece 165,42 TL tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesi gerekirken karşı davanın tümden reddine karar verilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle karar kaldırılarak asıl davanın kabulüne, karşı davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı karşı davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı karşı davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; karşı davadaki ve cevap dilekçesindeki beyanlarıyla istinaf aşamasındaki iddialarını tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, asıl davada el atmanın önlenmesi; karşı davada tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

Hemen belirtilmelidir ki, mülkiyet hakkı gerek Anayasa ve yasalarla gerekse Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve ek protokolleri ile kabul edilmiş ... haklardandır.

Eşyaya bağlı ayni haklardan olan mülkiyet hakkı herkese karşı ileri sürülebileceği gibi, hakka yönelik bir müdahale durumunda ne zaman gerçekleştiğine bakılmaksızın, ileri sürüldüğü andaki hak sahibi tarafından her zaman koruma istenebileceği de kuşkusuzdur. Anılan korumanın istenmesi durumunda da hakkın kötüye kullanıldığından söz edilebilmesine hukuken olanak yoktur.

Diğer yandan; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 683 üncü maddesinde; malikin hukuk düzeninin sınırları içerisinde o şey üzerinde dilediği gibi kullanma, tasarrufta bulunma, yararlanma yetkilerine sahip olduğu, malını haksız olarak elinde bulunduran kişiye karşı her türlü el atmanın önlenmesi davası açabileceği öngörülmüştür.

4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 722 nci maddesi: “…Bir kimse kendi arazisindeki yapıda başkasının malzemesini ya da başkasının arazisindeki yapıda kendisinin veya bir başkasının malzemesini kullanırsa, bu malzeme arazinin bütünleyici parçası olur. Ancak, sahibinin rızası olmaksızın kullanılmış olan malzemenin sökülmesi aşırı zarara yol açmayacaksa, malzeme sahibi, gideri yapıyı yaptırana ait olmak üzere bunların sökülüp kendisine verilmesini isteyebilir. Aynı koşullar altında arazinin maliki de, rızası olmaksızın yapılan yapıda kullanılan malzemenin, gideri yapıyı yaptırana ait olmak üzere sökülüp kaldırılmasını isteyebilir.”, yine 723 üncü maddesi: “…Malzeme sökülüp alınmazsa arazi maliki, malzeme sahibine uygun bir tazminat ödemekle yükümlüdür. Yapıyı yaptıran arazi maliki iyi niyetli değilse hâkim, malzeme sahibinin uğradığı zararın tamamının tazmin edilmesine karar verebilir. Yapıyı yaptıran malzeme sahibi iyiniyetli değilse, hâkimin hükmedeceği miktar bu malzemenin arazi maliki için taşıdığı en az değeri geçmeyebilir.” düzenlemelerini ihtiva etmektedir.

3. Değerlendirme

4. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

5. Asıl davaya yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; asıl davada el atmanın önlenmesine karar verilen davacı payının bilirkişi raporuna göre değeri 413,90 TL olduğu ve bu miktar temyiz inceleme sınırı altında olduğundan temyiz başvurusunun kesinlik nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.

6. Karşı davaya yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı karşı davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı karşı davacı vekilinin asıl davaya yönelik temyiz dilekçesinin (2) No.lu bentte açıklanan nedenlerle miktardan REDDİNE;

Davalı karşı davacının karşı davaya yönelik temyiz itirazlarının (3) No.lu bentte açıklanan nedenlerle reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin yatırana iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

22.11.2023 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.