Karar Detayı

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2020/600 E., 2022/1295 K.

DAVACILAR: ... vd. vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ: **

KARAR: Davanın kabulüne

İLK DERECE MAHKEMESİ: Ankara 16. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2015/990 E., 2019/998 K.

Taraflar arasındaki el atmanın önlenmesi, ecrimisil ve kâr payı tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin istinaf başvurusunda açıklanan nedenlerden ötürü kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 21.11.2023 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde duruşmalı temyiz eden davalı vekili Av. ... ile karşı taraftan davacılar vekili Av. ... ... geldiler. Açık duruşmaya başlandı. Gelenlerin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra açık duruşmanın bittiği bildirildi. İşin incelenerek karara bağlanması için Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, muristen intikal eden 2660 ada 17 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan 1, 2 ve 12 No.lu bağımsız bölümler ile 3 adet garajın davalı tarafından haksız şekilde tasarruf edildiğini, ihtarnameye rağmen müdahalenin sonlandırılmadığını belirterek, el atmanın önlenmesine, (ihtarnamede verilen sürenin son günü) 14.06.2015 tarihinden başlayacak şekilde ecrimisil ve işletmeden kaynaklı kâr payı talep edilmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davalının 18 yaşından itibaren sürekli murisin yanında bulunduğunu, işçi gibi çalıştığını, 1 ve 2 numaralı taşınmazdaki işletmeyi ... başına işletmesinin söz konusu olmadığını, işletmeye para harcadığını, haksız kullanımın söz konusu olmadığını, cevabi ihtarnamede kâr payını ödemeye hazır olduğunu belirttiğini, ecrimisil koşullarının oluşmadığını, adi ortaklık olarak işletmede faaliyette oldukları için Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğunu ve hem ecrimisil hem gelirden pay istenmesinin doğru olmadığını ileri sürerek, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile özetle;

1. Tarafların iştirak halinde malik oldukları,

2. Davacı tarafın ihtarname ile işletme ve murise ait taşınmaza kullanıma ... verilmediğinin belirlendiği,

3. Dava konusu 1 ve 12 numaralı bağımsız bölümlerin Play Station Salonu olarak kullanıldığı,

4. 2 numaralı bağımsız bölümün davacılara teslimine ilişkin tutanak bulunmadığı,

5. Davacılara herhangi bir kira ve işyerinden elde edilen gelirden pay verilmediği,

6. Davalının davacılar ... ve ... yönünden 15.06.2015 tarihinde temerrüte düşürüldüğü,

7. Davacı ...'in davalıya dava açmadan önce herhangi bir şekilde ihtarname göndermediği, bu sebeple davacı ... yönünden davalının dava ve ıslah tarihi itibariyle temerrüte düşürüldüğü,

8. Davalının açıkça yemin deliline dayanması sebebiyle yemin delilinin hatırlatıldığı ve davacıların yemin ettikleri gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf sebepleri özetle; tarafların elbirliği şeklinde malik olduğunu ve ayrı bir payları hisseleri olmadığından teslimin nasıl olacağının belli olmadığını, konutta murisin isteği ile oturduğu gibi yargılama sırasında tahliye edilmesine ve bu yönden davanın konusuz kalmasına rağmen bu hususun nazara alınmadığını, buna ilişkin mesajlar bulunduğunu, maktu vekalet ücreti yerine nispi vekalet ücretine hükmedildiğini, ecrimisil ve men’i müdahale davalarında ayrı ayrı değil ... vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, her bir davacıya ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmiş olmasının doğru olmadığını, Ankara 12. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2006/151 Esas sayılı dosyası ile derdestlik söz konusu olduğu gibi raporlar arasındaki çelişkinin de giderilmediğini, dava açılmadan ödeme yapılmasına rağmen ödeme yapılmadığının belirtildiğini, haksız işgalin söz konusu olmadığını ve ecrimisil koşulları oluşmadığını, kötüniyetli olduğu kabul edilerek hüküm kurulmasının doğru olmadığını, tarafların adi ortaklık olarak ticari faaliyette bulundukları için işletmedeki ortaklığın giderilmesi veya tasfiyesiyle ilgili görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmadığını, bedel artırım dilekçesinin ıslah dilekçesi olmadığını, ihtarname tarihinden itibaren faize hükmedilemeyeceğini, bilirkişi raporunun ... taraflı olarak düzenlendiğini, itirazlarının nazara alınmadığını, bilirkişi raporunun hüküm vermeye elverişli olmadığını, davanın 2015 yılında açıldığını ve bu tarihe göre hesaplama yapılması gerektiğini, delil listesindeki tanıklar dinlenmeden hüküm kurulduğundan ... yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürerek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile özetle;

1. Çekişme konusu 2660 ada 17 parsel sayılı taşınmazlardaki 1, 2 ve 12 numaralı bağımsız bölümlerin mirasbırakan ... ... adına kayıtlı olduğu,

2. ... ...'in 09.04.2015 tarihinde ölümüyle geriye mirasçı olarak davacılar ve davalının kaldığı,

3. Davacıların muris adına kayıtlı üç adet taşınmaz ve murise ait kafe işletmesinin davalı tarafından kullanıldığını ileri sürerek el atmanın önlenmesi ve ecrimisil talebiyle eldeki davayı açtıkları,

4. Mahallinde yapılan keşif sonucunda taşınmazların ve işletmenin niteliği belirlenerek ecrimisil hesabı yapıldığı,

5. Davalı tarafça 27.11.2019 tarihli duruşmada teklif edilen yeminin davacılar tarafından 19.12.2019 tarihinde eda edildiği,

6. Dosya kapsamına göre çekişme konusu taşınmazlar ve işletmenin davalı tarafından tasarruf edildiği saptanarak davacıların payına vaki müdahalenin önlenmesine ve hüküm altına alınan dönemde ecrimisil koşullarının da oluştuğu belirlenerek gerekçeli, denetime ve hüküm vermeye elverişli bilirkişi raporu ve ek rapor esas alınarak yazılı şekilde ecrimisile karar verilmiş olmasında isabetsizlik bulunmadığı,

7. Davalı tarafından teklif edilen yeminin davacı tarafça eda edildiği,

8. Yeminin kesin delil niteliğinde olduğu gözetildiğinde davalının bir kısım tanıklarının dinlenmediği ve delillerin toplanmadığı yönündeki istinaf gerekçelerinin de yerinde olmadığı,

9. Ne var ki, davalı tarafından kullanıldığı anlaşılan çekişme konusu taşınmazlar yönünden davacıların miras paylarına vaki müdahalenin önlenmesine karar vermekle yetinilmesi gerekirken; "...taşınmazların davacıların 3/4 miras payları oranında boş olarak davacılara teslimine.." şeklinde hüküm kurulmuş olmasının doğru olmadığı,

10. Ayrıca el atmanın önlenmesi ve ecrimisil istemli davanın birlikte açılarak yürütüldüğü ve 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 16 ncı maddesi hükmü gözetildiğinde davada vekille temsil edilen davacılar yararına ... vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmiş olması isabetsiz bulunduğu gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerden ötürü kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen karara karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf sebeplerine benzer gerekçeler ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, el atmanın önlenmesi, ecrimisil ve kâr payı alacağı isteğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

3. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri,

4. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun, 683 üncü ve 995 ... maddeleri,

5. Bilindiği üzere, gerek öğretide ve gerekse yargısal uygulamalarda ifade edildiği üzere ecrimisil, diğer bir deyişle haksız işgal tazminatı, zilyet olmayan malikin, malik olmayan kötü niyetli zilyetten isteyebileceği bir tazminat olup, 08.03.1950 tarih ve 22/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında; fuzuli işgalin tarafların karşılıklı birbirine uygun iradeleri ile kurduğu kira sözleşmesine benzetilemeyeceği, niteliği itibarı ile haksız bir eylem sayılması gerektiği, haksız işgal nedeniyle oluşan zararın tazmin edilmesi gerekeceği vurgulanmıştır. Ecrimisil, haksız işgal nedeniyle tazminat olarak nitelendirilen ... bir zarar giderim biçimi olması nedeniyle, en azı kira geliri karşılığı zarardır. Bu nedenle, haksız işgalden ... normal kullanma sonucu eskime şeklinde oluşan ve kullanmadan kaynaklanan olumlu zarar ile malik ya da zilyedin yoksun kaldığı fayda (olumsuz zarar) ecrimisilin kapsamını belirler. Haksız işgal, haksız eylem niteliğindedir (YHGK'nın 25.02.2004 ... ve 2004/1 120 96 sayılı Kararı).

6. Değerlendirme

7. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirmesi ile uygulanması gereken, hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hakim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

8. Davalı vekilinin diğer temyiz itirazına gelince;

a) Haksız işgal tazminatı olan ecrimisil bedelinin en düşüğü elde edilebilecek kira parası, en yükseği de yoksun kalınan kâr kaybıdır.

b) Hem ecrimisil hem de yoksun kalınan kârın birlikte talep edilmesi mümkün değildir.

c) Somut olayda, dava konusu işyerine yönelik ecrimisil ve işletme kâr payı toplamı üzerinden karar verildiği anlaşılmaktadır.

d) Davalı ödeme yaparak yoksun kalınan kâr hususunu benimsediğine göre tespit edilen işletme kâr payı miktarı baz alınarak sonuca gidilmesi gerekirken yazılı şekilde ecrimisile de karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR

1. Yukarıda V.C.3.1 ... bentte açıklanan nedenlerle;

Davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE;

2. V.C.3.2 ... bentte açıklanan nedenlerle;

Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

17.100,00 TL Yargıtay duruşma vekâlet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.11.2023 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.