Karar Detayı

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2022/695 E., 2023/440 K.

KARAR: Davanın kabulü

TEMYİZ EDENLER: Davacı tereke temsilcisi ve davalılar vekilleri

Taraflar arasında tapu iptali ve tescil davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı tereke temsilcisi ve davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin 463 parsel sayılı taşınmazda 1971 yılından itibaren zilyet ve tasarrufta bulunduklarını, taşınmazda inşâ ettikleri binalarda ikâmet ettiklerini, davalıların murisi ... ... ile ...’ın Sakarya 2. Noterliğinin 01.12.1971 tarih ve 16907 yevmiye numaralı gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi ile adı geçen taşınmazı müvekkili ... ile bir kısım müvekkillerinin murisi ... ...'a kendilerine asaleten ve o tarihte gayri ... çocukları davacılara velayeten satarak bedelini de tahsil etmek suretiyle teslim ettiklerini belirterek davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile davacı müvekkilleri adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı itirazında bulunmuş, sözleşmenin ifa olanağı olmadığı gerekçesiyle davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 19.10.2021 tarihli ve 2020/299 Esas, 2021/470 Karar sayılı kararı ile Sakarya 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin kararıyla muris ...’nin terekesine temsilci atanarak taraf teşkilinin sağlandığı açıklanmış, sözleşmesinin tarafı olmayan davacılar ... ve ... yönünden aktif dava ehliyetleri bulunmadığından davanın usulden reddine karar verilmiş, satış bedelinin bakiye kısmının dava tarihi itibarıyla güncellenmiş değerinin 19.663,85 TL olduğu, bakiye kısma ilişkin verilen depo kararının yerine getirildiği gerekçesiyle diğer davacılar açısından davanın kabulüyle 463 parselde kayıtlı taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile davacılar adına hisseleri oranında tesciline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin 19.10.2021 tarihli kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 13.09.2022 tarihli ve 2022/388 Esas, 2022/5107 Karar sayılı kararıyla; davalılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine, satış vaadi sözleşmesinde satış bedelinin 23.000,00 TL olarak kararlaştırıldığı, satış bedelinin 5.000,00 TL'sinin ödendiği, bakiye kısmın 01.05.1972 tarihinde ödenmesinin kararlaştırıldığı, ancak bakiye kısmın ödendiğine dair delil sunulamadığı anlaşıldığından taşınmazların dava tarihindeki rayiç değeri keşif yapılıp bilirkişi raporu alınarak saptanmalı, bakiye satış bedeli konusunda davacının sözleşmedeki satış bedeli ile ödemiş olduğu bedel oranlanarak, dava konusu taşınmazların dava tarihindeki rayiç bedeli belirlendikten sonra satış bedelindeki oranlamaya göre saptanacak bakiye satış bedelinin depo ettirilmesine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacılar ... ve ... yönünden aktif dava ehliyetleri bulunmadığından davanın usulden reddine, diğer davacılar açısından davanın kabulü ile 930 ada 1 parsel (eski 463 parsel) sayılı taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile 1/2 hissenin davacı ... adına, 1/20 hissenin davacı ... adına, 1/20 hissenin davacı ... ... adına, 1/20 hissenin davacı ... adına, 1/20 hissenin davacı ... ... adına, 1/20 hissenin davacı ... adına, bakiye hisselerin ise davalılar adına tapuya kayıt ve tesciline, karar kesinleştiğinde davalılar adına yatırılan 19.663,85TL ve 635.965,15 TL'nin ... ...’ın mirasçılık belgesine göre davalılara ödenmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı tereke temsilcisi ve davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı tereke temsilcisi temyiz dilekçesinde; dava konusu taşınmazın tamamının tüm mirasçılara hisseleri oranında intikal ettirilmesi gerekirken sadece dava açan mirasçılar lehine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalılar vekilleri temyiz dilekçelerinde; satış vaadi sözleşmesinin geçerliliğinin Mahkemece araştırılmadığını, bozma ilâmında belirtilen bedel hesabının hatalı olduğunu, davacıların taşınmazı fiilen kullanımında müvekkillerinin rızasının bulunmadığını, sözleşmede belirtilen bedelin ödenmediğini, satış vaadi sözleşmesinin zamanaşımına uğradığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil istemine istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

3. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 716 ncı maddesi uyarınca mülkiyetin kazanılmasına esas olacak bir hukukî sebebe dayanarak malikten mülkiyetin kendi adına tescilini istemek hususunda kişisel hakka sahip olan kimse, malikin kaçınması hâlinde hâkimden, mülkiyetin hükmen geçirilmesini isteyebilir.

4. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 97 nci maddesi uyarınca karşılıklı borç yükleyen bir sözleşmenin ifası isteminde bulunan tarafın, sözleşmenin koşullarına ve özelliklerine göre daha sonra ifa etme hakkı olmadıkça, kendi borcunu ifa etmiş ya da ifasını önermiş olması gerekir.

5. Değerlendirme

6. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının reddine,

7. Davacı tereke temsilcisinin temyiz itirazlarına gelince; dosyadaki bilgi ve belgelerden; 01.12.1971 tarihli satış vaadi sözleşmesinde vaad alacaklısı konumunda bulunan muris ... ...’in dosyada bulunan Sakarya 4. Noterliğinin 24.12.2013 tarih ve 30620 yevmiye numaralı mirasçılık belgesine göre 09.11.2002 tarihinde öldüğü, yasal mirasçılarının ... ..., ..., ..., ..., ... ..., ..., ... ..., ..., ... ... ve ... ... olduğu; ... ...’in terekesinde elbirliği mülkiyetinin devam ettiği ve murisin bir kısım mirasçıları tarafından dava açıldığından yargılama sırasında ... ...’ın mirasçıları için tereke temsilcisi atandığı anlaşılmıştır.

Mahkemece ... ...’in mirasçılık belgesi uyarınca tüm mirasçıları adına miras payları oranında tescil hükmü kurulması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu sebeple bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Davacı tereke temsilcisinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 ... içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

20.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.