Karar Detayı

MAHKEMESİ: Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2021/1245 E., 2022/1042 K.

KARAR: Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: Antalya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2020/817 E., 2021/255 K.

Taraflar arasındaki tapu kaydındaki şerhin terkini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı şirketin taşınmazın maliki olduğunu, taşınmazdaki vakıf şerhi kapsamında taviz bedelinin davalı ... Genel Müdürlüğü Antalya Bölge Müdürlüğü'ne ödendiğini, vakıf şerhinin terkin edildiğini, ancak akabinde davalının tek taraflı talebiyle taşınmazın beyanlar hanesine "İş bu taşınmazın her türlü tasarrufu serbest olup, son malikin mirasçı bırakmadan ölümü, kaybolması, tek veya mübadil duruma düşmesi halinde taşınmaz mülkiyeti vakfı adına tescil olunur." cümlesinin beyanlar hanesine işlendiğini, davacının taşınmazdaki tasarruf hakkının fiili olarak kullanamaz hale geldiğini, beyanlar hanesine ancak malikin talebi üzerine beyan kaydının tescil edilebileceğini, verilen beyanın kanuni dayanaktan yoksun olduğunu belirterek dava konusu taşınmazın üzerindeki bulunan yazılı şerhin kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Yargılama sırasında davacı şirket tarafından davaya konu taşınmaz ...'a devredilmiş, ... 6100 ... HMK'nın 125 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davada davacı yerine geçmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde;

1. Tapu kaydı beyanlar hanesindeki belirlemenin 5737 ... Yasa'nın 17 ve 18 inci maddeleri kapsamında işlendiğini, davacının tasarruf hakkının özüne dokunulmadığını, ... Medeni Kanunu'nun 501 inci maddesi uyarınca Hazinenin son mirasçı olmasının önüne geçilmesinin amaçlandığını, ilgili hükümlerin Medeni Kanundaki hükümlere göre özel hüküm olduğunu, yapılan işlemin hukuka uygun olduğunu ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 4721 ... ... Medeni Kanunu'nun 1027 nci maddesi gereğince tapu malikinin rızası olmadıkça tek taraflı işlemle vakıf şerhinin tapu kaydına işlenmesinin mümkün olmadığını, taviz bedeli ödenmek suretiyle taşınmazın vakıfla ilişkisinin kalmadığı, davalı kurumun ancak 5737 ... Yasanın 17 nci maddesinde belirtilen koşulların gerçekleşmesi halinde, açacağı tapu iptal ve tescil davası ile taşınmazın mülkiyetinin vakfı adına tescilini talep edebileceği, özel mülkiyete geçen taşınmazın tasarrufunu kısıtlar şekilde tek taraflı işlemle vakıf şerhinin tapu kaydına işletmesinin kanuna aykırı olduğu gerekçeleriyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; tapu kaydı beyanlar hanesindeki belirlemenin 5737 ... Yasa'nın 17 ve 18 inci maddeleri kapsamında işlendiğini, davacının tasarruf hakkının özüne dokunulmadığını, ... Medeni Kanunu'nun 501 inci maddesi uyarınca Hazinenin son mirasçı olmasının önüne geçilmesinin amaçlandığını, nitekim yargılama sırasında taşınmazın 3. kişiye devredildiği, bunun hak kısıtlaması olmadığının ispatı niteliğinde olduğunu, ilgili hükümlerin Medeni Kanundaki hükümlere göre özel hüküm olduğunu, yapılan işlemin hukuka uygun olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taşınmazın tapu kaydındaki vakıf şerhinin taviz bedeli ödenerek terkin edildiği halde belli koşulların gerçekleşmesine bağlı olarak davalının mirasçılığına ilişkin söz konusu şerhin tek taraflı işlemle davacı adına kayıtlı taşınmazın beyanlar hanesine işlenmesinin hukuka aykırı olduğu, nitekim 5737 ... Yasa'nın 17 nci maddesinde tapu kaydına şerh verileceğine dair bir yasal düzenleme bulunmadığı gibi şerh verilmemesinin de davalının belirli koşullara bağlı mirasçılığını ortadan kaldırmadığı, İlk Derece Mahkemesince şerhin kaldırılmasına dair karar verilmiş olmasında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, tapudaki beyanlar sütunundaki "İşbu taşınmazın her türlü tasarrufu serbest olup son malikin mirasçı bırakmadan ölümü, kaybolması, terk veya mübadil gibi duruma düşmesi halinde taşınmaz mülkiyeti vakıf adına tescil edilir." ibaresinin terkini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

3. 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

4. 4721 ... ... Medeni Kanununun 1012 nci ve Tapu Sicil Tüzüğünün 60 ila 64 üncü maddeleri.

5. Değerlendirme

6. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 ... Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

7. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

01.11.2023 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.