Karar Detayı

MAHKEMESİ: İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2020/1189 E., 2022/452 K.

KARAR: Başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak davanın reddi

İLK DERECE MAHKEMESİ: Kuşadası 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2017/410 E., 2019/525 K.

Taraflar arasındaki sözleşmesinin feshinin geçersizliğinin tespiti, sözleşmenin geçerli olduğunun tespiti ile sözleşmenin tapuya şerh edilmesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde;

1. Taraflar arasında noterde düzenlenen 17.03.2009 tarihli düzenleme şeklinde miras hissesinin devri sözleşmesi ile davalının 443 ada 13 parsel, 445 ada 7 parsel ve 445 ada 8 parsel ... taşınmazlardaki hissesini 175.000,00 TL bedelle müvekkiline satmayı vadettiğini, taşınmazların tapu kaydı üzerine satış vaadi şerhi konulduğunu, satış bedelinin sözleşme tarihinde davalıya tamamen ödendiğini,

2. Bir kısım hissedarlar tarafından Kuşadası Sulh Hukuk Mahkemesinin 2009/59 Esas ve İstanbul Anadolu 14. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2013/349 Esas ... dosyaları ile ortaklığın giderilmesi davaları açılması üzerine sonuçlarının beklenmeye başlandığını, bu süre zarfında satış vaadinin üzerinden beş yıl geçtiğini, davalının tapu üzerindeki şerhi kaldırttığını,

3. Akabinde ... 5. Noterliğinin 22.04.2016 tarih ve 4503 yevmiye numaralı fesih ihbarnamesi ile davaya konu satış vaadi sözleşmesini tek taraflı olarak feshettiğini bildirdiğini ancak, fesih işleminin hukuken geçersiz olduğunu ileri sürerek,

4. Miras hissesinin devri sözleşmesinin tek taraflı olarak feshinin geçersizliğinin tespitine,

5. Kuşadası 2. Noterliğinin 17.03.2009 tarihli miras hissesinin devri sözleşmesinin geçerli olduğunun tespitini,

6. Sözleşmenin tapu kayıtlarının beyanlar hanesine işlenilerek aleniyetin sağlanmasını,

7. Taraflar arasındaki muarazanın giderilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde;

1)Bir mirasçının, miras hissesinin devri için ilk ve en önemli şartın mirası devir alan kişinin veya kişilerin de miras ortaklığında miras hissesini devreden gibi mirasçı olmasının gerektiğini, kanun koyucunun iştirak hali bozulmadan miras payının iştirake dâhil olmayan üçüncü kişilere devrini yasakladığını, bu şarta uyulmadığını, bu nedenle yapılan düzenleme şeklinde miras hissesinin devri sözleşmesinin geçersizliğinin sabit olduğunu,

2. Haklı nedenle vaatten cayma hakkını kullandığını, kötüniyetli olmadığını,

3. Ortaklığın giderilmesi davalarının kesinleşmediğini,

4. Davacının kötüniyetli olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasındaki sözleşme ve protokol hükümlerinde taraflara tek taraflı fesih ... veren bir hüküm bulunmadığı, fesih ihbarının bu nedenle hukuken geçersiz olduğu, sözleşmenin halen ayakta olduğu ve davacının hukuki yararı bulunmadığı gerekçesi ile dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde;

1. Davanın açılmasında müvekkilinin hukuki yararının bulunduğunu,

2. Ortaklığın giderilmesi davalarının varlığının davalı tarafından da bilinmekte ve tapu devirlerinin yapılabilmesi için söz konusu davaların sonuçlanması gerektiğini hem müvekkili hem de davalı tarafın bilmekte ve aralarında yaptıkları protokolle de bu durumu kabul etmekte olduklarını,

3. Davalının söz konusu 5 yıl gibi uzun bir süreçte hiç ses çıkarmadan bekleyerek, tekrar söz konusu taşınmazlarda menfaat temin edebilmek adına, sözleşmeyi tek taraflı olarak fesh etmesinin açıkça kötü niyetli hareket ettiğinin bir göstergesi olduğunu, bu durumda müvekkili ile davalı arasında söz konusu sözleşmenin geçerliliği konusunda bir murazaanın bulunduğu açık olup, bu murazaanın giderilmesi ve davaya konu sözleşmenin geçerliliğinin tespit edilmesi gerektiğini,

4. Müvekkilinin sözleşmeyle ... hakkının veya hukuki durumunun bir tehlike altında olduğunu bu hususun müvekkiline zarar verebilecek nitelikte olduğunu belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararın kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; somut olayda davacı sözleşmenin tek taraflı olarak feshinin geçersiz olduğunun tespiti ile sözleşmenin geçerli olduğunun saptanarak, taraflar arasında imzalanan ''Miras Payının Temliki Sözleşmesi'nin" tapu kaydına şerhini talep ettiği,

2. Dava eda davası niteliği de taşıdığından davacının dava açmakta hukuki yararının bulunduğunun kabulü gerektiği,

3. Kuşadası 2. Noterliğinin 17.03.2009 tarih 2629 yevmiye numaralı işlemi ile düzenlenen "Düzenleme Şeklinde Miras Hissesinin Devri" sözleşmesine konu Kuşadası ilçesi, Mağrupoğlu Mevkii, 443 ada 13, 445 ada 7, 445 ada 8 parsel numaralı taşınmazların, davalı murisi ... ve diğer malikler adına elbirliği mülkiyeti hükümleri gereğince kayıtlı olduğu, elbirliği mülkiyeti paylı mülkiyete çevrilmediğinden, bir başka anlatımla davacının tapu kaydındaki payı belirli olmadığından sözleşmenin ifa olanağı ve sözleşmenin tapuya şerhi olanağı olmadığı gerekçesi ile davacı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurusunun kabulüne, Kuşadası 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 23.05.2019 tarih ve 2017/410 Esas, 2019/525 Karar ... kararının, 6100 ... HMK'nın 353/(1) b 2 nci maddesi uyarınca kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde,

1. Taraflar arasında miras hissesinin devri sözleşmesinin geçerliliği konusunda anlaşmazlık bulunmakta olup sözleşmenin geçerliliğinin tespit edilmesi gerektiğini,

2. Tapuda davalıların davacıya devrettikleri hisse değeri belli değil ise de davalıların davacıya devrettikleri miras hissesinin belli olduğunu,

3. Sözleşmenin tapuya şerhinin aleniyet ilkesi gereği iyi niyetin korunması amacıyla konulduğunu,

4. Sözleşmenin ifa olanağı bulunmadığına dair gerekçenin kabulünün mümkün olmadığını ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, taraflar arasında noterde düzenlenen düzenleme şeklinde miras hissesinin devri sözleşmesinin davalı tarafından feshinin geçersizliğinin tespiti, sözleşmenin geçerliliğinin tespiti ile sözleşmenin tapu kaydına şerhi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 26 ncı maddesi uyarınca,

2.1) Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir.

2.2) Hâkimin, tarafların talebiyle bağlı olmadığına ilişkin kanun hükümleri saklıdır.

3. 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297/2 nci maddesinde hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesinin gerekli olduğu açıklanmıştır.

3. Değerlendirme

1. Somut olayda, davacı vekili dava dilekçesinde, taraflar arasında noterde düzenlenen düzenleme şeklinde miras hissesinin devri sözleşmesinin davalı feshinin geçersizliğinin tespiti, sözleşmenin geçerliliğinin tespiti ile sözleşmenin tapu kaydına şerhi taleplerinde bulunmuştur.

2. Bölge Adliye Mahkemesince dava konusu sözleşme ''Gayrimenkul Satış Vaadi'' sözleşmesi olarak nitelendirilmiş ve ifa olanağı bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

3. Bölge Adliye Mahkemesince sözleşmenin tapu kaydına şerhine ilişkin dayanak belgeler ile birlikte şerhe ilişkin tüm belgeler getirilmek suretiyle davacının taleplerinin her biri hakkında ayrı ayrı değerlendirme yapılarak HMK'nın 26 ncı ve 297 inci maddeleri gereğince hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile,

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

01.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.