Karar Detayı

MAHKEMESİ: Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2022/1282 E., 2022/1298 K.

KARAR: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: Fatsa 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2020/301 E., 2021/837 K.

Taraflar arasındaki haciz şerhlerinin terkini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... Yönetim şirketi vekili, davalı SGK vekili, davalı Hazine vekili ile davalı ... Telekom vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... Yönetim şirketi vekili, davalı SGK vekili, davalı Hazine vekili ile davalı ... Telekom vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Ordu ili, Fatsa ilçesi Sakarya Mahallesi, ... gölü Mevkiinde bulunan 395 ada 9 parsel ... taşınmazın maliki olduğunu, arsa sahibi sıfatı ile müvekkili ve yüklenici sıfatı ile ... ... arasında bu taşınmaz üzerine bina yapılmak üzere kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, yüklenici ... ... tarafından inşaatın süresinde bitirilememesi üzerine Fatsa 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/139 Esas, 2015/211 Karar ... ve 14.05.2015 tarihli kararı ile kat karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili olarak feshi ile arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesinden kaynaklı yüklenici adına kayıtlı tapuların iptali ile müvekkili adına tesciline karar verildiğini, kararın 05.01.2018 tarihinde kesinleştiğini, yüklenici ... ... adına kayıtlıyken tapu kayıtlarına yüklenici ... ...'ın borcuna istinaden davalılar adına bir takım hacizler konulduğunu ileri sürerek hacizlerin terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı SGK vekili davaya karşı cevap dilekçesinde özetle; davacının açmış olduğu iş bu davaya ilişkin talebinin usul ve yasaya aykırı olduğundan davanın müvekkili kurum yönünden reddi gerektiğini, kurumun süresinde ödenmeyen prim ve diğer alacaklarının takip ve tahsiline ilişkin 6183 ... Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 51, 102 ve 106 ncı maddeleri hariç diğer hükümlerinin uygulandığını beyanla davanın reddini savunmuştur.

2.Davalılar ... ... ve ... vekili davaya karşı cevap dilekçesinde özetle; müvekkilleri yönünden haksız ve kötü niyetli olarak açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkillerinin iyi niyetli olup kusur ve sorumluluklarının bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

3. Davalı ... Telekomünikasyon A.Ş. vekili 01/09/2020 UYAP tarihli davaya karşı beyan ve cevap dilekçesinde özetle; ... ...'ın müvekkili şirkete borçlarından dolay haciz konulduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

4.Davalı Hazine ve Maliye Bakanlığı (Maliye Hazinesi) vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza ilişkin tapu iptali ve tescil davasının 05/01/2018 tarihinde kesinleşmiş olmasına rağmen huzurda görülen davanın 30/07/2020 tarihinde açıldığını, zamanaşımı itirazının bulunduğunu beyanla davanın reddini istemiştir.

5.Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın kötü niyetli olarak açmış olduğu davanın reddini istemiştir.

6.Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Yapı ve Kredi Bankası A.Ş.'nin dava dışı ... ...'dan olan alacaklarının alacak temlik sözleşmesi uyarınca müvekkili LBT Varlık Yönetim A.Ş'ye devir ve temlik edilmiş olduğunu, LBT Varlık Yönetim A.Ş'nin 10.06.2014 tarihli Olağanüstü Genel Kurul kararıyla ... Varlık Yönetim A.Ş. ile “... Varlık Yönetim A.Ş.” çatısı altında birleştiğini beyanla, davanın müvekkili şirket yönünden reddini istemiştir.

7.Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

8.Davalı ... Oto. Pet. İnş. Turz. Nak. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; hacizlerin İİK'nın 106 110 uncu madde hükmüne göre düşmüş ve geçersiz durumda olduğunu, ilgili maddeler nezdinde icra memurunun haczi tek başına kaldırma yetkisinin bulunduğunu beyanla davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "Yapılan yargılama, toplanan deliller, tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, Fatsa 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/139 Esas, 2015/211 Karar ... dosyası, icra dosyaları, müzekkere cevaları ile tüm dosya kapsamı incelenip değerlendirildiğinde; davacının dava dışı yüklenici ... ... ile aralarında vaki arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesi ile anlaşma yaptığı, yüklenicinin sözleşmeye aykırı davrandığı ve davanın kabul edildiği anlaşılmış, Fatsa 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/139 Esas, 2015/211 Karar ... dosyası ile taraflar arasındaki vaki arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesinin feshedildiği, bu kararın Yargıtay onaması ile 05/01/2018 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır...."

"...Mahkememizce emsal olarak alınan Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 31.05.2011 tarih ve 2011/1819 Esas, 2011/3203 Karar ... içtihadında da belirtildiği üzere davalılar tarafından haciz şerhlerinin konulduğu tarih itibariyle dava konusu taşınmaz yüklenici adına tapuda kayıtlı ise de kayıt oluşturulmasının nedeninin avans ödemesi niteliğinde olduğu ve sözleşmenin feshi sonucu oluşturulan tapu kaydının iptal edilerek davacı arsa sahibine iade edildiği, yüklenici adına intikal ettirilen tapu kayıtlarının tescilinin yüklenici lehine ayni hak sağlamayacağı, hacizlerin yüklenicinin borcu nedeniyle konulmuş olduğu ve yüklenicinin ayni hak kazanmadığı, dava konusu taşınmaz üzerinde davalıların cebri icra işlemlerine devam etmelerinin hukuki dayanağının kalmadığı anlaşıldığından davanın kabulüne, davalılar tarafından konulan hacizlerin tapunun dava dışı yüklenici üzerinde iken konulduğu, davalıların taraflar arasındaki sözleşmeden bilgisi olmadığı, dolayısıyla davalıların kötü niyetinden söz edilemeyeceğinden yargılama giderlerinden davalılar sorumlu tutulmamış, yargılamanın mahiyeti gereği harç maktu alınarak aşağıdaki şekilde hükmün tesis edilmiştir." şeklindeki gerekçesiyle davanın kabulüne dava konusu 345 ada 9 parsel ... taşınmazın davacı ... hissesi üzerinde bulunan hacizlerin kaldırılmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Yönetim Şirketi vekili, ... Telekom vekili Hazine vekili ve SGK vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı ... Yönetim şirketi vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davanın görevli mahkemede açılmadığını, müvekkil şirketin ünvanının gelecek varlık olarak değiştiğini, davanın husumet yönünden de reddi gerekmekte olduğu halde davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacı yanın fekkini talep ettiği taşınmazdaki hacizlerin müvekkili ile ilgili olmayıp dava dışı ... ... adına olan borçlardan konulduğunu, bu hali ile müvekkil adına yapılan cebri icra işlemlerinin usul ve yasaya uygun yapılmış olup müvekkile yüklenecek herhangi bir kusur bulunmadığını ileri sürmüştür.

2.Davalı ... Telekom vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, borçlu ... ... ile müvekkil davalı ... Telekomünikasyon A.Ş. arasında yapılan “Abonelik Sözleşmesi”nden kaynaklanan borcun ödenmemesi neticesinde Fatsa İcra Müdürlüğü 2016/1933 ... icra takibi başlatıldığını, haciz talep edildiğinde dava konusu taşınmaz kaydının borçlu ... ...’a ait olduğunu, müvekkil şirketin iş bu işlemle ilgili kusur ya da sorumluluğu bulunmadığını, dava dilekçesinde bahsi geçen Fatsa 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülen tapu iptali ve tescili davası kararında hacizlerin fekkine ilişkin hüküm kurulmadığı gibi iş bu davanın müvekkili şirkete ihbar da edilmediğini, mahkemenin, "..davalılar tarafından konulan hacizlerin tapunun dava dışı yüklenici üzerinde iken konulduğu, davalıların taraflar arasındaki sözleşmeden bilgisi olmadığı, dolayısıyla davalıların kötü niyetinden söz edilemeyeceğinden yargılama giderlerinden davalıların sorumlu tutulmayacağı..." yönündeki kararının hukuka uygun olup istinafa konu edilmediğini, ancak müvekkilinin tapu kaydına güvenerek işlem tesis ettiğini, Giresun 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin anılan kararının kesinleşmesinden önce haciz konulduğundan, söz konusu hacizlerin kaldırılmasının mümkün olmadığını, Fatsa 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 14.05.2015 tarih ve 2014/139 Esas, 2015/211 Karar ... kararında hacizlerin kaldırılması yönünde bir kararının da bulunmadığını ileri sürmüştür.

3.Davalı SGK vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, ... ...'ın ödenmeyen prim borçları nedeniyle gayrimenkul üzerine haciz şerhi konulması işleminin hukuka uygun olduğunu ileri sürmüştür.

4.Davalı Hazine vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, TMK'nın 1023 üncü maddesinde tapu siciline güvenerek aynı hak iktisap edenlerin bu kazanımlarının korunacağını, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshi sebebiyle hacizlerin fekkine karar verilmiş olmasının hakkaniyetle bağdaşmadığını, hiçbir kabul anlamına gelmemekle birlikte, mahkemece davanın tamamen kabulüne karar verilmiş olmasının hakkaniyetsizliğe yol açtığını, müvekkil kurum ve diğer alacaklıların, tapu siciline güvenerek haciz işlemi tesis ettiklerini, İlk derece mahkemesince hacizlerin tamamen kaldırılması durumunda davacı tarafın taşınmaz üzerindeki yapının değeri kadar sebepsiz zenginleşmesine sebep olduğunu, taşınmaz üzerindeki natamam yapının değerinin tespiti ile, bu bedel ile sınırlı olmak üzere Fatsa ilçesi, Sakarya Mahallesi, 345 ada 9 parsel ... taşınmaz üzerindeki hacizlerin devamına karar verilmesi gerekli iken tüm hacizlerin fekkine karar verilmiş olmasının hakkaniyetle bağdaşmadığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları delillere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, vakıa mahkemesi hakiminin dosyadaki delillerle çelişmeyen tespit ve değerlendirmesine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, HMK’nın 355 inci maddesi uyarınca istinaf sebepleriyle sınırlı olarak ve re'sen kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonucu, ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı..." gerekçesiyle "...davalı ... Yönetim şirketi vekili, davalı SGK vekili, davalı Hazine vekili ile davalı ... Telekom vekilinin istinaf başvurusunun 6100 ... HMK'nın 353/(1) b 1 inci madde ve bendi uyarınca esastan reddine..." karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Yönetim Şirketi vekili, davalı SGK vekili, davalı Hazine vekili ile davalı ... Telekom vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

Temyize gelenlerin vekilleri istinaf başvuru dilekçesindeki sebeplerle hükmü temyiz etmişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, haciz şerhlerinin terkini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

Haciz, kesinleşmiş icra takibinin konusu olan bir alacağın ödenmesini teminen borçluya ait ve haczi kabil bulunan mallara bir bakıma takibi yapan icra müdürlüğünün el koyması işlemidir.

İcra ve İflas Kanunu'nun 91 inci maddesi hükmü gereğince, gayrimenkulün haczi ile takip konusu borç ve eşya arasında ilişki kurulur ve tasarruf yetkisi ... Medeni Kanunu'nun 1010 uncu maddesi anlamında kısıtlanmış olur. Bu tür kişisel haklar tapu kütüğüne şerh verilmekle hak sahibine eşya üzerinde dolaylı da olsa hâkimiyet kurma ... sağlamaz ise de tasarruf yetkisinin dar anlamda kısıtlanması sonucunu doğurduğundan taşınmaz üzerinde sonradan bu hakla bağdaşmayan hak kazanan kişilere karşı da ileri sürülebilir hale gelir.

Haciz şerhinin usulsüz konulduğunun saptanması veya lehtarın talebi üzerine kaldırılması mümkün olduğu gibi ... Medeni Kanunu'nun 1010 uncu maddesi uyarınca borcun ödenmesi, icra takibinin düşmesi ya da herhangi bir sebeple sona ermesi halinde de taşınmaz kaydının terkini mümkündür.

Eldeki dava konusu haciz şerhlerinin usulsüz konulup konulmadığının tespiti bakımından üzerinde durulması gereken sorun davalı haciz lehtarlarının iyiniyetli olup olmadıklarının saptanmasıdır.

Bir tanımlama yapmak gerekirse iyiniyetten maksat “hakkın doğumuna engel olacak bir hususun hak iktisap edilirken kusursuz olarak bilinmemesidir.”

Belirtilen ilke, ... Medeni Kanunu'nun 1023 üncü maddesinde aynen, "tapu kütüğündeki sicile iyi niyetle dayanarak mülkiyet veya başka bir ayni hak kazanan üçüncü kişinin bu kazanımı korunur" şeklinde yer almış, aynı ilke tamamlayıcı nitelikteki 1024 üncü maddede, "Bir ayni hak yolsuz olarak tescil edilmiş ise bunu bilen veya bilmesi gereken üçüncü kişi bu tescile dayanamaz" biçiminde vurgulanmıştır. Öte yandan, 08.11.1991 tarihli ve 4/3 ... İçtihadı Birleştirme Kararında; tapuda kayıtlı bir taşınmazı kazanan kimseye karşı, ... Medeni Kanunu'nun 1023 üncü maddesinde öngörülen iyiniyet kurallarına aykırılık nedeniyle açılan tapu iptali davalarında, dava açma iradesinin kazanımın kötü niyete dayalı olduğu iddiasını da taşıdığı, kaldı ki öyle olmasa bile buradaki kötü niyet iddiasının hukuki niteliği itibariyle itiraz niteliğinde bulunduğu ve bu nedenle de yargılama sona erinceye kadar iddia ve savunmanın genişletilmesi yasağına tabi olmadan ileri sürülebileceği kabul edildiğinden bu durumun hakim tarafından resen nazara alınması ve kazanmanın kötü niyetle vuku bulup bulunmadığının tartışılması, davacıya bu konudaki delilleri sorulması ve toplanması gerekir. ... Medeni Kanunu'nun 1023 üncü maddesine dayanan kazanmayı resen dikkate alacak olan hâkim, dosyadan anlaşılıyorsa iyi niyet şartının gerçekleşmediğini de resen dikkate almalıdır.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 ... Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı ... Yönetim Şirketi vekili, davalı SGK vekili, davalı Hazine vekili ile davalı ... Telekom vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Harçlar Kanununun 13/j maddesi gereğince Hazine harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Davalı SGK harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.