Karar Detayı

MAHKEMESİ: Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2022/23 E., 2023/26 K.

KARAR: Davanın kısmen kabulü, kısmen reddi

Taraflar arasında görülen el atmanın önlenmesi ve ecrimisil davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 8. Hukuk Dairesince, mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabul, kısmen reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili; davacılar, davalılar ve dava dışı üçüncü kişilerin tapuda paydaşı oldukları 12 parça taşınmazın tamamının davalılar tarafından ekilip biçilmek suretiyle kullanıldığını, ancak talep edilmesine rağmen davacıların payına isabet eden bedelin davacılara ödenmediğini, davalılara Erzurum 2. Noterliği vasıtasıyla 13.01.2014 tarihli ve 00551 yevmiye numarasıyla ihtarname gönderildiğini ancak buna rağmen davalıların müşterek taşınmazı haksız ve hukuka aykırı bir şekilde kullanmaya devam ettiklerini ileri sürerek davalıların paya vaki el atmalarının önlenmesine, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL ecrimisilin faiziyle birlikte davalılardan tahsilini talep etmiş, 19.04.2016 tarihli dilekçeyle ecrimisil talep miktarını 42.183,00 TL'ye arttırmış, taşınmazdaki payları karşılığı el atma değeri olarak 316.795,00 TL üzerinden harç tamamlanmıştır.

II. CEVAP

Davalılar vekili, davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulü ile davalıların dava konusu olan 126 parsel, 200 parsel, 292 parsel, 364 parsel, 911 parsel, 1011 parsel, 290 parsel, 484 parsel, 789 parsel, 791 parsel ve 68 parsel ... taşınmazlarda davacıların hisselerine yapmış oldukları müdahalenin men'ine, 17 parsel yönünden subuta ermeyen davanın reddine, dava konusu taşınmazlar için davacıların hissesine düşen ecrimisil bedeli olan, davacı ... için 8.255,57 TL, davacı ... için 5.110,56 TL, davacı ... için 5.110,56 TL, davacı ... için 5.110,56 TL, davacı ... için 5.110,56 TL, davacı ... için 5.110,56 TL, davacı ... için 5.110,56 TL ecrimisil bedellerinin, dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile davacılara ödenmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 8.Hukuk Dairesince: “…davalılar vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine... ancak; mahkemece, dava konusu edilen 12 parça taşınmazdan kullanılmadığı sabit olan 17 parsel ... taşınmaz hariç geriye kalan diğer 11 parça taşınmazın tamamı davalılar tarafından kullanıldığı kabul edilerek davacılar lehine payları oranında ecrimisil alacağına hükmedildiği, yapılan araştırma ve incelenmenin hüküm kurmaya elverişli olmadığı, davalıların ayrı ayrı dava konusu edilen hangi parselleri ve ne kadarlık kısmını kullandıklarının tespit edilmediği gibi, davalıların sadece üç taşınmazı ektiklerine ve diğer 9 taşınmazı ekmediklerine dair savunmaları üzerinde de gereği gibi durulmadığı, ayrıca Tarım Müdürlüğü yazısı ekinde yer alan ve beyana dayalı düzenlenen davacıların kiraya verdikleri taşınmazları gösterir evrak hakkında da olumlu olumsuz bir değerlendirilme yapılmadığı, öncelikle davalıların kullandıklarını kabul ettikleri üç taşınmazın hangi parseller olduğunun açıklığa kavuşturulmadığı, kalan dokuz parça taşınmaz yönünden ise ecrimisil talep edilen dönemde, ne kadarlık kısmın, kim ya da kimler tarafından kullanıldığının netleştirilmesi, bunu yaparken Tarım Müdürlüğü yazısı ekinde davacılar tarafından dava konusu taşınmazlardan on tanesi için paylarını paydaş ve davacı olan ...'e kiraya verdiklerine dair beyan evrakı da gözetilerek, açıklanan eksiklik ve hatalar giderildikten sonra oluşacak sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde karar verilmiş olmasının doğru olmadığı…” gerekçesiyle karar bozulmuş, davacılar vekilinin karar düzeltme başvurusu reddedilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıların 12 adet taşınmaz için davayı açtıkları, 17 parsel ... taşınmazın davalıların kullanımında olmadığı hususu bozma sebebi yapılmadığından bu parsel yönünden davanın reddine, her ne kadar Tarım Müdürlüklerince hazırlanan evrakın fiili durumu yansıtmadan, beyana dayalı olarak hazırlanan evrak olduğu bilinmekte ise de Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda davalıların kullandıklarını kabul ettikleri taşınmazlar olan 68, 290, 364 parsel ... taşınmazlar dışındaki taşınmazlar yönünden ecrimisil talep edilen dönemde, ne kadarlık kısmın, kim ya da kimler tarafından kullanıldığının netleştirilmesi adına Tarım Müdürlüğü yazısı ekinde davacılar tarafından dava konusu taşınmazlardan on tanesi için paylarını paydaş ve davacı olan ...'e kiraya verdiklerine dair beyan gözetilerek hazırlanan 28/11/2022 tarihli ek rapora göre; davacıların dava konusu taşınmazlardan 126, 200, 292, 484, 789, 791, 911 ve 1011 No.lu parsellerde hisselerine tekabül eden alanları davacı ...'e kiraya verdikleri anlaşıldığından davacıların bu taşınmazlar yönünden ecrimisil talebinde bulunamayacakları, davalılar tarafından kullanılmadığı sabit olan 17 parsel ve davacıların hisselerini kiraya verdikleri 126, 200, 292, 484, 789, 791, 911 ve ve 1011 No.lu parseller yönünden ecrimisil ve el atmanın önlenmesi talebinin dinlenemeyeceği gerekçeleriyle davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; bozma ilamının gereklerinin yapılmadığını, yeniden keşif yapılmadan karar verildiğini, resmi verilerin fiili durumu yansıtmadığını, talep edilen diğer taşınmazlar için de kabul kararı verilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, paydaşlar arası el atmanın önlenmesi ve ecrimisil istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

Paylı mülkiyette taşınmazdan yararlanamayan paydaş, engel olan öteki paydaş veya paydaşlardan payına vaki el atmanın önlenilmesini her zaman isteyebilir. Hatta elbirliği mülkiyetinde dahi paydaşlardan biri öteki paydaşların olurlarını almadan veya miras şirketine temsilci atanmadan tek başına ortak taşınmazdan yararlanmasına engel olan ortaklar aleyhine el atmanın önlenilmesi davası açabilir. Ancak, o paydaşın, payına karşılık çekişmesiz olarak kullandığı veya kullanabileceği bir kısım yer varsa açacağı el atmanın önlenilmesi davasının dinlenme olanağı yoktur. Yerleşmiş Yargıtay içtihatlarına ve aynı doğrultudaki bilimsel görüşlere göre, payından az yer kullandığını ileri süren paydaşın sorununu el atmanın önlenilmesi davası ile değil, kesin sonuç getiren taksim veya ortaklığın satış yoluyla giderilmesi davası açmak suretiyle çözümlemesi gerekmektedir.

Gerek öğretide ve gerekse yargısal uygulamalarda ifade edildiği üzere ecrimisil, diğer bir deyişle haksız işgal tazminatı, hak sahibinin, hak sahibi olmayan kötüniyetli zilyetten isteyebileceği bir tazminat olup, 08.03.1950 tarihli ve 22/4 ... İçtihadı Birleştirme Kararında; fuzuli işgalin tarafların karşılıklı birbirine uygun iradeleri ile kurduğu kira sözleşmesine benzetilemeyeceği, niteliği itibarı ile haksız bir eylem sayılması gerektiği, haksız işgal nedeniyle oluşan zararın tazmin edilmesi gerekeceği vurgulanmıştır. Ecrimisil, haksız işgal nedeniyle tazminat olarak nitelendirilen özel bir zarar giderim biçimi olması nedeniyle, en azı kira geliri karşılığı zarardır. Bu nedenle, haksız işgalden ... normal kullanma sonucu eskime şeklinde oluşan olumlu zarar ile kullanmadan kaynaklanan olumlu zarar ve malik ya da zilyedin yoksun kaldığı fayda (olumsuz zarar) ecrimisilin kapsamını belirler. Haksız işgal, haksız eylem niteliğindedir (YHGK'nin 25.02.2004 tarihli ve 2004/1 120 96 ... kararı).

25.05.1938 tarih ve 29/10 ... Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı ve Yargıtay'ın aynı yoldaki yerleşmiş içtihatları uyarınca ecrimisil davaları beş yıllık zamanaşımına tabi olup bu beş yıllık süre dava tarihinden geriye doğru işlemeye başlar.

Hemen belirtmek gerekir ki, ecrimisil hesabı uzmanlık gerektiren bir husus olup, taşınmazın niteliğine uygun bilirkişi marifetiyle keşif ve inceleme yapılarak ve taleple bağlı kalınarak haksız işgal tazminatı miktarı belirlenmelidir. Alınan bilirkişi raporu, somut bilgi ve belgeye dayanmalı, tarafların ve hakimin denetimine açık olmalı ve değerlendirmenin gerekçelerinin bilimsel verilere uygun şekilde HMK'nin 266 vd. maddelerine uygun olarak açıklanması gereklidir.

Bu nedenle, özellikle tarım arazilerin haksız kullanımı nedeniyle ürün esasına göre talep varsa, bu konudaki resmi veriler getirtilmeli, taşınmazın bulunduğu bölgede ekilen tarım ürünlerinin neler olduğu tarım il veya ilçe müdürlüğünden sorulmalı, ekildiği bildirilen ürünlerin ecrimisil talep edilen yıllara göre birim fiyatları ve dekara verim değerleri, hal müdürlüğünden ilgili dönem için birim fiyatlar getirtilmeli, bölgede münavebeli ekim yapılıp yapılmadığı, taşınmazın nadasa bırakılıp bırakılmadığı tespit edilmelidir.

3. Değerlendirme

4. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 ... Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

5. Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

25.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.