Karar Detayı

MAHKEMESİ: Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2019/143 E., 2023/132 K.

KARAR: Davanın reddi

Taraflar arasında görülen komşuluk hukukuna dayalı el atmanın önlenmesi ve kâl davasında davanın reddine dair verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin maliki olduğu 3223 parsel, A Blok, 9 numaralı dükkan niteliğindeki bağımsız bölümün bulunduğu binanın 1998 yılında ruhsatlı olarak yapıldığı, o zamanki imar durumuna göre taşınmazın her iki tarafı da yol olduğu, bu hâli ile yapı kullanma izin belgesininde verildiği, daha sonra yapılan revizyon imar planı ile 3212 parselin batı cephesindeki yol olarak görülen kısımda mülkiyeti davalıya ait 4400 parselin oluşturulduğu, Dalyan Belediyesinin meclis kararı ile yeni oluşan bu parselde yapı yapılmaması kararı aldığı; ancak müvekkiline ait 9 No.lu dükkanın önüne davalı tarafından 4400 parsel içerisinde duvar örülerek dükkanın önünün kapatıldığı, kapı ve penceresinin kullanılamaz hâle geldiği, ışık almasının engellendiği ve dükkanın önüne masa, sandalye konularak tasarruf hakkının kısıtlandığı belirtilerek davalı tarafından yapılan duvarın yıkılması, masa ve sandalyenin kaldırılması sureti ile müdahalenin önlenmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının dükkanının bulunduğu 3223 parsel ... taşınmaz ile yol arasında müvekkili adına kayıtlı 4400 parsel ... taşınmazın olduğu, bu parsele açılan bir kapı ve pencerenin olamayacağı ve davacının yapısının imara aykırı olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 10.03.2015 tarih ve 2013/255 Esas, 2015/193 Karar ... kararıyla; davalının mülkiyet ... sahibi olarak kendi parseli üzerine bar yaptığı, söz konusu kapı ve pencerenin davalının parseline açıldığı, imar mevzuatına aykırılığın bulunduğu; ancak bunun idareyi ilgilendirdiği gerekçeleri ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin 10.03.2015 tarih ve 2013/255 Esas, 2015/193 Karar ... kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 10.01.2019 tarih ve 2016/10946 Esas, 2019/230 Karar ... kararıyla; "...komşuluk hukukuna aykırılığa ilişkin değerlendirme içermeyen bilirkişi raporunun hükme esas alınması doğru olmadığı gibi; komşuluk hukukundan kaynaklanan anlaşmazlığın sadece imara aykırılık noktasında değerlendirilmesi de doğru değildir.

Mahkemece yapılması gereken iş; Muğla 1. İdare Mahkemesinin 2014/263 2015/79 E K ... ilamı ile, 3223 parsel ... taşınmazı kapsayan alanda dava konusu 4400 parselin ihdas edildiği 01.07.2007 tarihli revizyon imar planının iptaline karar verildiği, dosya içeriğinden anlaşıldığından, söz konusu ilamın kesinleşip kesinleşmediği sorulup, idari işlemin iptali sonucunda oluşan yeni durumunda gözetilerek; yukarıdaki ilkeler ışığında uzman bilirkişiler eşliğinde yeniden keşif yapılmak suretiyle bilirkişilerden; bir elatma bulunup bulunmadığı, elatma varsa elatmanın şekli, bu elatmanın katlanılabilir sınırlar içerisinde kalıp kalmadığı, yoksa ... kullanmanın mı söz konusu olduğu, bu nedenle zarar oluşup oluşmadığı; zararlı davranışın giderim şeklininde belirlenmesi istenerek detayları ile açıklattırılmalı, tüm deliller toplanıp değerlendirildikten sonra yukarıda ayrıntıları ile yapılan açıklamalar doğrultusunda TMK 737’e göre bir değerlendirme yapılmalı ve sonucuna göre bir karar verilmelidir..." gerekçesiyle hüküm bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; el atmanın önlenmesi davasının açılabilmesi için kural olarak zararın doğmuş olması gerektiği, 4721 ... ... Medeni Kanunu'nun 737 nci maddesine göre doğmamış zararlar için mülkiyet hakkının kısıtlanmasının mümkün olmadığı, bilirkişi raporunda da belirtildiği şekilde davalı tarafından çekilen duvarın komşuluk hukuku ve kendi mahremiyeti açısından normal bir durum olduğu anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalının hakkını kötüye kullandığını, davacıya komşuluk hukuku çerçevesinde verdiği zararın anlaşılamadığını ileri sürülmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, komşuluk hukukuna dayalı el atmanın önlenmesi ve kâl istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 4271 ... ... Medeni Kanunu'nun (4271 ... Kanun) 683, 737 ila 761 inci maddeleri, 6100 ... Kanun'un 125 inci maddesi.

3. Değerlendirme

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; 4400 parsel ... taşınmazın dava tarihinde davalı adına kayıtlı olduğu, taşınmazın, yargılama aşamasında, 20.10.2020 tarihinde davalı tarafından dava dışı ... ...’a satış suretiyle temlik edildiği sabittir.

Alacağın devri ve borcun üstlenilmesi 6100 ... ... Borçlar Kanunu'nun 183 ila 204 üncü maddelerinde düzenlenmiştir. Alacağın devri, alacağın ona bağlı bütün (yan ve öncelik) hakları ile birlikte devralana geçmesini sağlar ve bu işlem yapılırken borçlunun rızasının alınması gerekmez. Alacağın devri, hatta borçlunun muhalefetine rağmen geçerli olarak doğar ve hükümlerini hasıl eder. Borçlunun alacağın devrinden sonraki asıl muhatabı artık alacağı devralan kişidir. Bu itibarla borçlunun borçtan kurtulabilmesi için alacağın devri işleminden sonra borcunu, alacağı devralan kimseye ifa etmesi gerekir.

Bir dava açıldıktan sonra da sahip olunan tasarruf yetkisi gereği dava konusu olan hak veya malın üçüncü kişilere devri mümkündür. Bu durumda bir dava şartı olan davayı takip yetkisi ortadan kalkmış olduğundan, davanın açıldığı hâliyle devam etmesi düşünülemez.

Mahkemece, dava konusunun üçüncü kişiye temliki re’sen dikkate alınacaktır. Ancak hâkim, dava şartının ortadan kalkması nedeniyle davayı reddetmeyip davayı veya savunmayı değiştirme yasağının bir istisnası olan 6100 ... Kanun'un 125 inci maddesi uyarınca seçimlik hakkını kullanmak üzere diğer tarafa önel verecektir. Anılan maddeye göre,

1. Davanın açılmasından sonra, davalı taraf, dava konusunu üçüncü bir kişiye devrederse, davacı aşağıdaki yetkilerden birini kullanabilir:

a. İsterse, devreden tarafla olan davasından vazgeçerek, dava konusunu devralmış olan kişiye karşı davaya devam eder. Bu takdirde davacı davayı kazanırsa, dava konusunu devreden ve devralan yargılama giderlerinden müteselsilen sorumlu olur.

b. İsterse, davasını devreden taraf hakkında tazminat davasına dönüştürür.

Somut olaya gelince; dava konusu muarazaya konu ve hakkında kâl talebi bulunan taşınmaz, yargılama sırasında ve karar tarihinden önce üçüncü kişiye devrolunduğundan, Mahkemece öncelikle davacıya 6100 ... Kanun'un 125 inci maddesi uyarınca seçimlik hakkının hatırlatılması, davacının davasını şimdi olduğu gibi el atmanın önlenmesi ve kâl istemli olarak devam ettirmesi hâlinde yeni malikin usulüne uygun olarak davaya dahil edilmesi gerekirken bu hususa dikkat edilmeksizin yargılamaya devam olunarak karar verilmesi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA, bozma sebebine göre sair itirazların şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

23.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.