Karar Detayı

MAHKEMESİ: Konya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2022/666 E., 2022/925 K.

KARAR: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: Aksaray 5. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2021/181 E., 2022/24 K.

Taraflar arasındaki tapu tahsis belgesine dayalı tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; Aksaray ili, Merkez ilçesi, ... Mahallesi, 342 ada 305 parselde (yeni 3976 ada 8 parsel) kayıtlı taşınmazın mülkiyeti Aksaray Belediyesine ait iken 400 m²'lik kısmının 16.07.1987 tarihli tapu tahsis belgesiyle davalı ... Belediyesi'ne bedelinin ödenerek satın alındığını, tapu tahsis belgesinin müvekkili lehine tapunun beyanlar hanesine işlendiğini, evveliyatında mera olarak kayıtlı taşınmazın daha sonra vasfının değiştirilerek davalı ... adına tarla vasfıyla tescil edildiğini, taşınmazın kendi adına tescilini sağlamak için davalılara müracaat eden müvekkilinin sonuç alamadığını ileri sürerek; davalı ... hissesinin iptaliyle müvekkili adına tescilini, mahkeme aksi kanaatte ise müekkilinin ödediği bedelin davalılardan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili; dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, ancak davalı ... tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.

2. Dahili Davalı ... Belediyesi; taşınmazın malikinin davalı ... olup Belediyenin hissesi bulunmadığı için müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, mera parselleri üzerine inşaa edilen gecekonduların imar affı yasasından yararlanamayacaklarını, davacının talep ettiği kısmın ifrazının mümkün olmadığını, davanın Aksaray Belediyesi yönünden öncelikle husumet yönünden reddi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "...Davacının, davalı ... Belediyesi'nden tapu tahsis belgesi aldığı, arsa bedelini ödediği, taşınmazın uygulama imar planında konut alanında kaldığı, ıslah imar planlarının yapıldığı, dava konusu yer ile tahsise konu yerin aynı olduğu, davacının belediyeye yapmış olduğu başvuru evrakının ekindeki 20.09.1984 tarihli tespit formuna göre tahsise konu yerde tamamlanmış, kullanıma hazır yığma konutun bulunduğunun tespit edildiği, her ne kadar Milli Emlak Müdürlüğü'nün 06.09.2019 tarihli yazısıyla tapunun tahsise dönüştürülme imkanının bulunmadığı gerekçesiyle idarenin tek taraflı tasarrufuyla tahsis şerhinin kaldırılmasına karar vermiş ise de tahsis şerhinin tapuya dönüşüp dönüşmeyeceğine yönelik değerlendirmenin Mahkemelerin görevi olması ve idarenin tek taraflı işlemiyle davacının hakkını ortadan kaldıramayacağı anlaşıldığından; yukarıda açıklanan şartların gerçekleştiği, taşınmazın mera vasfından çıkartıldığı, mera vasfının değiştirilerek arsa vasfıyla davalı adına tescil edilen taşınmazın evveliyatının mera olmasının tapu tahsis belgesine dayalı hak sahibi olmaya engel bir durum olarak değerlendirilemeyeceği, tahsis işleminin belediyece yapılması sebebiyle Aksaray Belediyesi'nin yasal hasım olduğu, tahsise dayalı davalarda hak düşürücü sürenin söz konusu olmadığı..." gerekçesiyle; davanın kabulüne, Aksaray ili, Merkez ilçesi, ... Mahallesi, 3976 ada 8 parselde kayıtlı taşınmazın Maliye Hazinesi adına olan 260/355 payının iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline, kalan 95/355 hissenin Maliye Hazinesi üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, yeterince inceleme ve araştırma yapılmadan karar verildiğini belirterek; ayrıca re'sen tespit edilecek nedenlerle yerel mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "...Tapu tahsis belgesinin hukuken geçerliliğini koruduğu, tahsise konu yerde 3194 ... Yasa'nın 18. maddesi uyarınca imar uygulaması yapıldığı ve düzenleme ortaklık payı kesintisi yapıldığı, dava konusu taşınmazın imar planında konut alanında kaldığı, tahsise konu arsa bedelinin ödenmiş olduğu ve taşınmazın ifrazının mümkün olmadığı, tahsise dayalı davalarda hak düşücü sürenin söz konusu olmayacağı, taşınmazın hak sahibi adına tescili için gerekli koşulların oluştuğu; her ne kadar Aksaray Valiliği Milli Emlak Müdürlüğünün 06.09.2019 tarihli yazısıyla dava konusu taşınmazın tapu kaydındaki davacı adına bulunan tahsis şerhi terkin edilmiş ise de, idarenin tek taraflı tasarrufuyla tapu tahsis şerhinin terkin edilmesinin belgenin geçerliliğini yitirdiği anlamını taşımayacağı, tapu tahsis belgesinin iptaline karar verilmediğine göre hukuki yönden geçerliliğini koruduğu, ifraz mümkün olmadığından davacıyı taşınmazda paydaş kılarak davanın kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olacağı..." gerekçesiyle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili; istinaf dilekçesindeki aynı başvuru nedenlerini ileri sürerek; hükmün bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, tapu tahsis belgesine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

3. 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

4. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 04.12.1996 tarihli ve 1996/14 763 864 ... Kararında da belirtildiği gibi tapu tahsis belgesi bir mülkiyet belgesi olmayıp yalnızca fiili kullanmayı belirleyen ve ilgilisine kişisel hak sağlayan bir zilyetlik belgesidir. Tapu tahsis belgesinin varlığı tahsis edilen yerin adına tahsis yapılan kişi veya mirasçıları adına tescili için yeterli değildir. Tahsis kapsamındaki yerin hak sahibi adına tescil edilebilmesi için;

a. Hukuki yönden geçerliliğini koruyan bir tapu tahsis belgesinin bulunması,

b. Tahsise konu yerde 3194 ... Yasa'nın 18 inci maddesi uyarınca imar planı veya 3290 ... Yasa ile değişik 2981 ... Yasa uyarınca ıslah imar planlarının yapılmış olması,

c. İlgilisine, tapu tahsis belgesi gereğince bir başka yerden tahsis yapılmamış olması,

d. Tahsise konu yerin kamu hizmetine ayrılmamış ve imar planına göre konut alanında kalmış olması,

e. Tahsise konu yer ile tescili istenilen taşınmazın aynı yer olup olmadığı ve taşınmazın niteliklerinin belirlenmesi amacıyla mahallinde uzman bilirkişiler aracılığı ile keşif yapılması,

f. Tahsise konu arsa bedelinin ödenmiş olması, ödenmemiş ise taşınmazın dava tarihindeki rayiç değerinin uzman bilirkişiler aracılığı ile saptanarak hükümden önce mahkeme veznesine veya belirlenecek tevdi mahalline depo edilmiş olması,

g. İmar parsellerinin oluşturulması sırasında, şuyulandırmaya tabi tutulan parselden 3290 ... yasa ile değişik 2981 ... yasanın 18 inci maddesinin b ve c alt bentleri maddesi uyarınca düzenleme ortaklık payı kesilip kesilmediğinin, kesilmiş ise uygulanan oranın saptanması gerekir.

3. Değerlendirme

4. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 ... Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

5. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Harçlar Kanunu'nun 13/j maddesi gereğince Hazine harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

19.10.2023 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.