Karar Detayı

MAHKEMESİ: Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2021/321 E., 2023/369 K.

KARAR: Davanın kabulüne

Taraflar arasındaki vasiyetnamenin iptali, ikinci kademede tenkis davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 1. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin mirasbırakanı ... ...’ın Kırşehir 3. Noterliği'nce düzenlenen 26.11.2002 tarih ve 8833 yevmiye numaralı vasiyetname ile adına kayıtlı 1238 ada 4 parsel ... taşınmazda bulunan 4 numaralı bağımsız bölümü davalıya vasiyet ettiğini, vasiyetnamenin açıldığını, murisin fiil ehliyetinin bulunmadığını, vasiyetnamenin davalının korkutma ve yanıltması sonucu yapıldığını, davacının saklı payının ihlal edildiğini ileri sürerek vasiyetnamenin iptaline, olmadığı takdirde tenkise karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, muris ... ...'ın vasiyetname yapılırken hukuki işlem ehliyetinin bulunduğunu, murisin vasiyetname düzenlenmeden önce tüm çocuklarını çağırarak durumu açıkladığını ve davalı dışındaki çocuklarının her birine miras paylarına karşılık 3.000,00 Euro ödeme yaptığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemece, davanın kabulüne ilişkin karar Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 09.05.2018 tarihli ve 2015/17891 Esas, 2018/10030 Karar ... ilamıyla bozulması üzerine mahkemece bozmaya uyularak davanın tenkis istemi yönünden kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 01.02.2021 tarihli 2019/4855 Esas, 2021/522 Karar ... ilamında; "....Dosya içeriğinden ve toplanan delillerden, mirasbırakan ... ...’ın 26.02.2011 tarihinde ölümü ile geriye mirasçı olarak davacı kızı ... ile davalı oğlu ... ve eldeki davayla birleştirilip daha sonra tefrik edilen dosyada davacı kızı ... ... ile dava dışı çocukları ..., ... ...’in kaldıkları, mirasbırakanın 1238 ada 4 parseldeki 4 numaralı bağımsız bölümünü Kırşehir 3.Noterliği’nin 26.11.2002 tarih ve 8833 yevmiye numaralı vasiyetnamesi ile davalıya vasiyet ettiği, bozma ilamından sonra yapılan araştırma sonucunda çekişmeli taşınmazın değerinde azalma meydana gelmeksizin bölünmesine olanak bulunmadığının belirlendiği ve davalının tercih hakkını 12.02.2019 tarihli celsede "Biz TMK 564 üncü maddesi gereğince taşınmaz malda tarafımıza düşen bedelin verilmesini talep ederiz şeklinde" kullandığı anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere, değerinde azalma meydana gelmeksizin bölünmesine olanak bulunmayan belirli bir mal vasiyeti tenkise tabi olursa, vasiyet alacaklısı dilerse tasarruf edilebilir kısmın değerini karşılayan parayı isteyebilir. Başka bir anlatımla davalı taşınmazı verme tercihinde bulunmuşsa davacıların saklı payı dışında kalan miktarın bedelinin davalıya nakten ödenmesi, taşınmazın tamamının davacı adına tescile karar verilmesi gerekir.

Ne var ki, mahkemece kabul tarzı itibarıyle hükmün doğru kurulduğunu söyleyebilme olanağı bulunmayıp, ... Medeni Kanunu’nun 564 üncü maddesi hükmü uyarınca davalı tercih hakkını taşınmazı verme olarak kullandığı halde, mahkemece davacının saklı payı oranında iptal tescile ve saklı pay değerinin davalıya ödenmesine şeklinde karar verilmiş olması isabetsizdir.

Hal böyle olunca, davacı ...’in saklı payı dışında kalan miktarın bedelinin davalıya nakden ödenmesine ve taşınmazın tamamının tapusunun iptali ile davacı adına tesciline karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir" gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne; 92.876,67 TL'nin davalının tercih hakkını kullandığı 12.02.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacı ...'den alınarak davalıya verilmesine, bedel ödendikten sonra Kırşehir ili, Merkez ilçesi, ... Mahallesi, 1238 ada 4 parsel (yeni 5731 ada 13 parsel) ... taşınmaz üzerinde bulunan 1 inci kat 4 numaralı bağımsız bölümün muris ... ... adına olan tapu kaydının iptali ile davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalının 4721 ... ... Medeni Kanunu'nun 564 üncü maddesine göre yaptığı tercihin yanlış anlaşıldığını, davalının seçimlik hakkının usulüne uygun şekilde kullandırılmadığını ve tercihin şüpheye yer vermeyecek şekilde açıkça anlaşılmadığını, vasiyetname konusu taşınmazın karar tarihindeki değerinin depo edilmesine karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek temyiz isteminde bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, vasiyetnamenin iptali olmazsa tenkis istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

4721 ... ... Medeni Kanunu'nun 564/2 nci maddesinde "Tasarruf konusu malın vasiyet alacaklısında kalması durumunda, malın tenkis sebebiyle vasiyet borçlusuna verilmesi gereken, aksi hâlde tasarruf oranı içinde kalan kısmının karar günündeki değerinin para olarak ödetilmesine karar verilir. " düzenlemesi yer almaktadır.

3. Değerlendirme

4. Dosya içeriğine, mevcut delillerin mahkemece takdir edilerek karar verilmesine ve takdirde bir isabetsizlik bulunmamasına, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığına göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiş reddi gerekmiştir.

5. Davalı vekilinin sair temyiz itirazına gelince; 4721 ... TMK’nın 564 üncü maddesinin 2 nci fıkrasındaki hükmün açık düzenlemesi karşısında, hüküm altına alınan bedelin taşınmazın karar tarihine en yakın değeri belirlenerek hükmedilmesi gerekirken davalının tercih hakkını kullandığı tarihteki değerinin belirlenerek hükme esas alınması isabetsizdir.

VI. KARAR

1. Yukarıda V.C.3.1 inci paragrafında açıklanan nedenlerle;

Davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. V.C.3.2 nci bendinde açıklanan nedenle;

Davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

19.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.