Karar Detayı

MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2021/1660 E., 2023/1041 K.

KARAR: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: İstanbul 8. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2019/744 E., 2021/449 K.

Taraflar arasındaki tenkis davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; tarafların miras bırakanı ...'in 12.10.2013 tarihinde vefat ettiğini, miras bırakanın sağlığında kıymetli taşınmazlarını miras bırakanın tek oğlu olması, evli ve çocuklu olması nedeniyle davalının baskılarıyla davalıya kazandırdığını, davalıya yapılan kazandırmaların davacının saklı payını ihlâl ettiğinden bahisle tenkis talep etmiştir.

2. Birleştirilen davada davacı vekili dava dilekçesinde; tarafların miras bırakanı ...'in 12.10.2013 tarihinde vefat ettiğini, miras bırakanın sağlığında kıymetli taşınmazlarını oğlu ...'e kazandırdığını, davalılara yapılan kazandırmaların davacının saklı payını ihlâl ettiğinden bahisle tenkis talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde; usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının öne sürmüş olduğu iddia ve haksız taleplerinin zaman aşımına uğradığını, davacı tarafın, dava dilekçesine konu ettiği ve müvekkiline ait taşınmazların ne şekilde iktisap edildiğini ve işlem tarihlerini gayet iyi bir şekilde bildiğini, davada hak düşürücü sürenin geçtiğinden bahisle davanın reddini istemiştir.

2. Birleştirilen davada davalılar vekili cevap dilekçesinde; tenkis davası açma hakkının, mirasçıların saklı paylarının zedelendiğini öğrendikleri tarihten başlayarak bir yıl içinde ve her hâlde vasiyetnamelerde açılma tarihinin, diğer tasarruflarda mirasın açılması tarihinin üzerinden on yıl geçmekle düşeceğini, ilk olarak hak düşürücü sürenin geçmiş olmasından bahisle davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; miras bırakanın ölüm tarihi ile dava tarihi arasındaki süre ile miras bırakanın mektup tarihlerinin de genel itibari ile 2010 yılına ait olduğu da düşünüldüğünde davada hak düşürücü sürenin geçtiği gerekçesiyle asıl ve birleştirilen davaların reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davadaki hak düşürücü sürenin tasarrufun öğrenilme tarihinden itibaren değil, saklı payın zedelendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren işlemeye başlayacağını, miras bırakanın mal varlığı nazara alındığında davacının tasarrufu öğrenmekle saklı payının zedelendiğini bilebilmesinin mümkün olmadığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ile davalı ...'in miras bırakanı ...'in 12.10.2013 tarihinde öldüğü, davacının, davaya konu taşınmazların davalı ... adına yapılan tasarrufu işlemi murisin ölümünden önce ve sonrasında da bildiğini, asıl davanın 11.11.2019 tarihinde, birleştirilen davanın 01.10.2020 tarihinde açıldığı, İlk Derece Mahkemesince, asıl ve birleştirilen davanın hak düşürücü süre nedeniyle ayrı ayrı reddine karar verilmiş olmasında isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının davacı lehine bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, tenkis istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

3. 4721 ... ... Medeni Kanunu'nun 571 inci maddesinin birinci fıkrası şöyledir;

"Tenkis davası açma ..., mirasçıların saklı paylarının zedelendiğini öğrendikleri tarihten başlayarak bir yıl ve her hâlde vasiyetnamelerde açılma tarihinin, diğer tasarruflarda mirasın açılması tarihinin üzerinden on yıl geçmekle düşer."

3. Değerlendirme

4. İlk Derece Mahkemesince miras bırakanın yazdığı söylenen mektup ve tanık beyanı esas alınarak davacının yapılan kazandırmalar ile saklı payının zedelendiğini 2010 yılında öğrendiği kabul edilerek hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddine karar verilmiş ise de mektup içeriği ve tanık beyanından bu sonuca ulaşmak mümkün değildir.

5. Dosya içerisinde fotokopisi bulunan mektup içeriğinde miras bırakanın kazandırmada bulunduğu taşınmazlar hakkında herhangi bir bilgi bulunmadığı gibi dinlenen tanık beyanı da soyut, yer ve zaman içermeyen ifadelerden oluşmaktadır. Bu hâliyle davacının saklı payının zedelendiğinin çok önceki zamanda öğrendiğinin kabulü doğru olmadığından, Mahkemece davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

16.10.2023 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.