Karar Detayı

MAHKEMESİ: Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2022/276 E., 2022/505 K.

KARAR: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: Osmancık 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2019/2 E., 2021/438 K.

Taraflar arasındaki mera komisyon kararının iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davacı şirketin Osmancık İlçesinde toprak hafriyatı yaparak faaliyetini sürdürdüğünü, davacı şirketin faaliyetleri kapsamında Çorum ili, Osmancık ilçesi, Yeni Danişment Köyü, 141 ada 131 parselde bulunan ve ham toprak vasıflı olarak Hazine adına kayıtlı 181.364,26 m² yüzölçümlü taşınmaz üzerinde toprak hafriyatı işlemleri yapmasına müsaade edildiğini, şirketçe hazırlıklar tamamlandıktan sonra 2018 yılı içerisinde anılan sahada kiremit tuğla hammaddesi toprağı alınmasına başlandığı sırada Yeni Danişment Köyü 141 ada 131 parselde bulunan ve Hazine adına ham toprak vasıflı olarak kayıtlı 181.364,26 m² yüzölçümlü taşınmazın ham toprak olan vasfının mera olarak değiştirildiği, bu nedenle izinli sahadan toprak alınmasının taşınmazın mera niteliğini bozacağı buradan toprak alınmaması gerektiği belirtilerek 3091 ... Kanun'a göre Osmancık Kaymakamlığının 27.09.2018 tarih ve 17 ... kararı ile ruhsatlı sahaya şirketin müdahalesinin men'i ile toprak alınması işleminin durdurulması hususunda karar alındığı ileri sürülerek Çorum ili, Osmancık ilçesi, Yeni Danişment Köyü 141 ada 131 parselde bulunan ve Hazine adına ham toprak vasıflı olarak kayıtlı 181.364,26 m² yüzölçümlü taşınmazın vasfını değiştirerek taşınmazın mera olarak kullanılmasını uygun gören Mera Komisyonunun 2014/1 ... kararının iptali ile taşınmazın eski durumuna getirilerek aynı vasıfla Hazine adına tescilli duruma dönüştürülmek suretiyle ihlâl edilen ruhsatlı sahadan müvekkili olan şirketin toprak alma işinin devamının sağlanmasını talep etti.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, mera komisyon kararının 4342 ... Mera Kanunu'nun aradığı şartlara uygun olduğu gibi arazinin mera vasfına çevrilmesi için gereken şartlar mevcut olduğunu ileri sürmüştür.

2. Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde, davacı şirket I b Grubu İşletme Ruhsatı alabilmesi için Mera Komisyonu Başkanlığından görüş alması gerektiğini, Mera Komisyonu Başkanlığı bu tür bir talepten haberdar olmadığından dava konusu taşınmazı mera vasfında olması nedeniyle mülkiyeti meraya çevirdiğini, açılan davanın reddi ile ücreti vekâletin karşı tarafa yüklenmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

1. Davacı yönünden davacının tahsisten kaynaklanan kişisel hakkına dayanarak Mera Komisyon kararının iptalini talep etme ... bulunmadığı gerekçesiyle davanın HMK'nın 114/1 d ve 115/2 nci maddelerine göre aktif dava ehliyeti yokluğundan usulden reddine,

2. Davalı valilik yönünden ise mera komisyon kararının iptali, yararlanma ... bulunan Köy, Belediye veya Hazineye karşı yöneltilebileceği gerekçesiyle HMK'nın 114/1 d ve 115/2 nci maddelerine göre pasif dava ehliyeti yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Nedenleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde, davanın reddi kararının eksik inceleme ile verildiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde, Mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davanın reddi kararının usul ve yasaya uygun olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 4342 ... Mera Kanunu.

3. Değerlendirme

4. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 ... Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

5. Somut olayda; davacı kendisine toprak harfiyatı faaliyetinde bulunması için izin verilen yerin mera olarak tespiti nedeniyle kişisel hakka dayanarak Mera Komisyon kararının iptalini talep etmektedir. Kendisine izin verilen davacının kişisel hakkına dayanarak Mera Komisyon kararının iptalini talep etme ... bulunmadığından, davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik yoktur.

6. Öte yandan mera komisyon kararının iptali, yararlanma ... bulunan belediye, köy tüzel veya Hazineye karşı yöneltilebileceğinden Çorum Valiliğine dava açılması da doğru değildir. Çorum Valiliğine karşı açılan davanın pasif dava ehliyeti yönünden reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

7. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.