Karar Detayı

MAHKEMESİ: Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2020/28 E., 2023/8 K.

KARAR: Davanın kısmen kabulü

Taraflar arasındaki ecrimisil davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 8. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin miras bırakanlarından intikal ederek paydaşı olduğu 810 ada 19 ve 20 parsel ... taşınmazların üzerinde iki katlı bina bulunduğunu, yapının üst katının diğer paydaş davalı ... tarafından, alt katının ise ...'in oğlu davalı ... tarafından kullanıldığını, taşınmazlardan kendisinin faydalanamadığını ileri sürerek ecrimisile karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalılar; intifadan men edilmediklerini, taşınmazların üzerinde bulunan yapının kendileri tarafından inşa edildiğini belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda: “…davacının taşınmazdan yararlanamadığı…” gerekçesiyle ecrimisil isteğinin kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 8. Hukuk Dairesince: “…dosya içeriği ve toplanan delillerden; çekişmeli, bahçeli ahşap ev niteliğindeki 810 ada, 19 parsel ... taşınmaz ile arsa niteliğindeki aynı ada 20 parsel ... taşınmazın 1/2 payla dava dışı Nazmiye, 1/4 payla davacı, 1/4 payla da davalı ... adına kayıtlı olduğu, dava dışı Nazmiye'nin davacının babaannesi olduğu ileri sürülse de veraset ilamının dosya içeriğinde bulunmadığı, davacının mirasbırakan ...'dan gelen pay için Sarıyer 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/109 Esas, 2010/144 Karar ... dosyası ile açmış olduğu muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptal ve tescil davasının kabulüne karar verilerek eldeki davanın konusu taşınmazlarda 1/4 pay maliki olduğu, kararın derecattan geçerek kesinleştiği, muris ...'ın 11.01.2002 tarihinde ölümü ile geriye mirasçı olarak davacı ve davalı ...'in kaldığı, taşınmazların üzerinde zemin + 1 kattan oluşan yapı bulunduğu, alt katın davalı ..., üst katın diğer davalı ...’in kullanımında olduğu, davalıların baba – oğul olup davalı ...'ın babasının payına teban taşınmazı kullandığı, eldeki davanın 16.01.2013 tarihinde açıldığı, hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre ise 01.04.2008 ile 04.09.2012 tarihleri arasında ecrimisil hesaplandığı, rapordaki miktarlara göre davanın davacı tarafından ıslah edildiği, ne var ki intifadan men koşulunun davacının ikame ettiği tapu iptal ve tescil davası ile gerçekleştiği, davacı tarafından açılan, Sarıyer 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/109 Esas, 2010/144 Karar ... muris muvazasına dayalı tapu iptal ve tescil davası ile intifadan men koşulunun gerçekleştiği gözetilerek bu dava tarihinden itibaren hesap edilen ecrimisilin karar altına alınması gerekirken yanılgılı değerlendirme ile bu tarihi aşacak şekilde 01.04.2008 ile 04.09.2012 tarihleri arasında belirlenen ecrimisile karar verilmesinin doğru olmadığı; kabule göre de dava dışı pay maliki Nazmiye’nin davacının babaannesi olduğu beyanına itibar edilerek davacının taşınmazlardaki payı 1/2 olarak kabul edilmiş ise de mirasbırakan Nazmiye’nin veraset ilamı getirtilerek davacının payı denetlenmeden sonuca gidilmiş olmasının da isabetsiz olduğu…” gerekçeleriyle karar bozulmuş, davalılar vekilinin karar düzeltme istemi reddedilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 12.01.2023 tarihli ve 2020/28 Esas, 2023/8 Karar ... kararı ile: “…davanın paydaşlar arasında görülen ecrimisil davası olması sebebiyle intifadan men şartının mevcut olması gerektiği, davacı tarafından 26/03/2009 tarihinde ikame edilen Sarıyer 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/109 Esas ... dosyası ile intifadan men şartının gerçekleştiği, sunulan mirasçılık belgesinde davacının Nazmiye ... mirasından 1/2 hisseye sahip olduğunun anlaşıldığı, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda eksik yapılan ancak Mahkemece dava tarihine kadar yapılan hesap ile tamamlanan ecrimisil hesabında davacı hissesine düşen ecrimisil bedelinin (13.744,83+16.498) 30.233,83 TL olduğunun tespit edildiği, davalılarca dava konusu taşınmazların kullanımına ilişkin inkarın mevcut olmadığı, aksine taşınmazın alt katının davalı ..., üst katın ise ... tarafından kullanıldığına yönelik ikrarın bulunduğu, dolayısı ile payından fazlasını işgal eden davalıların işgal ettikleri fazla pay yönünden haksız işgalci oldukları…” gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; intifadan men şartının gerçekleşme tarihinin Yargıtayca hatalı değerlendirildiğini, gerekçeli kararın hüküm fıkralarının hatalı olduğunu, arsa üzerinden ecrimisil hesaplanması gerektiğini, intifadan men’in; ancak 04.09.2012 tarihli ihtarla gerçekleştiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, paydaşlar arası ecrimisil talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

3. Bilindiği üzere ecrimisil; malikin, kötü niyetli zilyetten isteyebileceği bir nevi haksız işgal tazminatıdır.

4. Hemen belirtilmelidir ki, davaya konu taşınmazda taraflar paydaştırlar. Paylı mülkiyette taşınmazdan yararlanamayan paydaş, engel olan öteki paydaş veya paydaşlardan her zaman payına vaki el atmanın önlenilmesini ve/veya ecrimisil isteyebilir. Elbirliği mülkiyetinde de paydaşlardan biri öteki paydaşların olurlarını almadan veya miras şirketine temsilci atanmadan tek başına ortak taşınmazdan yararlanmasına engel olan ortaklar aleyhine ecrimisil davası açabilir. Ancak, o paydaşın, payına karşılık çekişmesiz olarak kullandığı bir kısım yer varsa açacağı ecrimisil davasının dinlenme olanağı yoktur. Yerleşmiş Yargıtay içtihatlarına ve aynı doğrultudaki bilimsel görüşlere göre payından az yer kullandığını ileri süren paydaşın sorununu, kesin sonuç getiren taksim veya ortaklığın satış yoluyla giderilmesi davası açmak suretiyle çözümlemesi gerekmektedir.

5. Kural olarak, men edilmedikçe paydaşlar birbirlerinden ecrimisil isteyemezler. İntifadan men koşulunun gerçekleşmesi de, ecrimisil istenen süreden önce davacı paydaşın davaya konu taşınmazdan ya da gelirinden yararlanmak isteğinin davalı paydaşa bildirilmiş olmasına bağlıdır. Ancak, bu kuralın yerleşik yargısal uygulamalarla ortaya çıkmış bir takım istisnaları vardır. Bunlar; davaya konu taşınmazın kamu malı olması, ecrimisil istenen taşınmazın (bağ, bahçe gibi) doğal ürün veren ya da (işyeri, konut gibi) kiraya verilerek hukuksal semere elde edilen yerlerden olması, paylı taşınmazı işgal eden paydaşın bu yerin tamamında hak iddiası ve diğerlerinin paydaşlığını inkar etmesi, paydaşlar arasında yapılan kullanım anlaşması sonucu her paydaşın yararlanacağı ortak taşınmaz veya bölümlerinin belirli bulunması, davacı tarafından diğer paydaşlar aleyhine daha önce bu taşınmaza ilişkin, el atmanın önlenmesi, ortaklığın giderilmesi, ecrimisil ve benzeri davalar açılması veya icra takibi yapılmış olması hâlleridir. Bundan ayrı, taşınmazın getirdiği ürün itibarıyla da, kendiliğinden oluşan ürünler; biçilen ot, toplanan fındık, çay yahut muris tarafından kurulan işletmenin yahut, başlı başına gelir getiren işletmelerin işgali hâlinde intifadan men koşulunun oluşmasına gerek bulunmamaktadır.

6. Yine paydaşlar arasında yapılan kullanım anlaşması sonucu her paydaşın yararlanacağı ortak taşınmaz veya bölümlerinin belli bulunması durumunda, davacı paydaş tarafından davalı paydaş aleyhine bu taşınmaza ilişkin el atmanın önlenmesi, ortaklığın giderilmesi, ecrimisil ve benzeri dava açılması hâllerinde yine intifadan men koşulu aranmaz.

7. Bu nedenle, davaya konu taşınmazlar yönünden sayılan istisnalar dışında intifadan men koşulunun gerçekleşmesi aranacak ve intifadan men koşulunun gerçekleştiği iddiası, her türlü delille kanıtlanabilecektir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 27.02.2002 gün ve 2002/3 131 Esas, 2002/114 Karar ... ilâmı).

8. 25.05.1938 tarih ve 29/10 ... Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı ve Yargıtayın aynı yoldaki yerleşmiş içtihatları uyarınca ecrimisil davaları beş yıllık zamanaşımına tâbi olup bu beş yıllık süre dava tarihinden geriye doğru işlemeye başlar.

9. Değerlendirme

Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

04.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.