Karar Detayı

MAHKEMESİ: Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2023/17 E., 2023/56 K.

KARAR: Davanın reddine

Taraflar arasındaki ecrimisil davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkiline ait 268 ada 49 parsel ... taşınmazın, Milas 1. İcra Müdürlüğü'nün 2007/286 Esas ... dosyasından satışa çıkarılması üzerine ihale neticesinde davalı tarafından 27.10.2010 tarihinde satın alındığını, vekil edeni davacının açtığı ihalenin feshi davası sonucunda Milas İcra Hukuk Mahkemesinin 2010/417 Esas, 2011/124 ... Kararı ile ihalenin feshine karar verildiğini, karar gereğince taşınmazda bulunan 4 adet bağımsız bölümden davalı adına kayıtlı 1 ve 4 No.lu bağımsız bölümlerin 03.10.2012 tarihinde yeniden davacı adına kaydedildiğini, 2 ve 3 No.lu bağımsız bölümlerin ise davalı tarafından 29.12.2010 tarihinde dava dışı üçüncü kişilere satıldığından buna yönelik açılan tazminat davasının davacı lehine karara bağlanarak ve bedellerinin tazmin edildiğini ileri sürülerek, 1 ve 4 No.lu bağımsız bölümlerin davalının satın aldığı tarihten yeniden davacı adına kaydedildiği 03.10.2012 tarihine kadar, 2 ve 3 No.lu bağımsız bölümlerin ise davalı tarafından satın alındığı 27.10.2010 tarihinden üçüncü kişilere satıldığı 29.12.2010 tarihine kadar hesaplanacak ecrimisil bedeli 10.000,00 TL’nin yasal faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslahla talebini 16.772,61 TL’ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı, herkese açık olan ihalede pey sürmek sureti ile yasal bir şekilde malik sıfatını kazandığını, üçüncü kişilere devrettiği taşınmazlara yönelik açılan tazminat davasında verilen kararla hükmedilen bedeli ödediğini, taşınmazı cebri icra ile aldıktan sonra, tarla vasfındayken cins tashihi yaptırarak bağımsız bölümlere ayırdığını, taşınmazın değerini artırdığını, ihalenin feshedilmesinde kendisinin bir kusuru bulunmadığını, taşınmazdaki bağımsız bölümleri haklı ve geçerli bir sebeple, malik sıfatı ile kullanıp tasarrufta bulunduğundan ecrimisil talep edilemeyeceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 22.06.2022 tarihli ve 2021/4225 Esas, 2022/4461 Karar ... kararı ile: “…Mahkemece, ihalenin mahkeme kararı ile feshedilmesi nedeniyle davalının taşınmazı satın aldığı tarihten itibaren, taşınmazda kayıtlı bağımsız bölümlerde haksız işgalci durumunda olduğu kabul edilerek, davanın kabulüyle, 16.772,61 TL’nin dava tarihinden geçerli olmak üzere yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verildiği, davalının, dava konusu taşınmazda umuma açık ihaleyi kazanarak yasal bir şekilde malik sıfatını kazandığı, davacı tarafından açılan ihalenin feshi davası sonucunda Milas İcra Hukuk Mahkemesinin 2010/417 Esas, 2011/124 ... Kararı ile icra dosyasında borçlu davacıya yapılan tebligatların usulüne uygun olmadığı gibi satış ilanının da borçluya usulüne uygun tebliğ edilmediği gerekçesiyle ihalenin feshine karar verildiği, kararın kesinleşmesi üzerine davalı adına kayıtlı bağımsız bölümlerin davacıya devredildiği, davalının, ihalenin feshi davasının açılmasına neden olacak herhangi bir kusuru bulunmadığı gibi icra müdürlüğü tarafından yapılan usulsüz tebligatta da herhangi bir katkısının bulunduğu ispatlanmadığından, taşınmazı ihale ile satın aldığı tarihten itibaren mülk sahibi olarak haklı nedenle kullanmış olduğu, bu durumda Mahkemece, davacının ecrimisil isteminin reddine karar verilmesi gerekirken, dosya muhtevasına uygun düşmeyen gerekçe ile davalının haksız işgalci olduğu değerlendirilerek yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesinin doğru olmadığı…” gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda belirtilen karararında; "Yargıtay bozma ilamında davalının, dava konusu taşınmazda umuma açık ihaleyi kazanarak yasal bir şekilde malik sıfatını kazandığı, davacı tarafından açılan ihalenin feshi davası sonucunda Milas İcra Hukuk Mahkemesinin 2010/417 Esas, 2011/124 ... Kararı ile icra dosyasında borçlu davacıya yapılan tebligatların usulüne uygun olmadığı gibi satış ilanının da borçluya usulüne uygun tebliğ edilmediği gerekçesiyle ihalenin feshine karar verildiği, kararın kesinleşmesi üzerine davalı adına kayıtlı bağımsız bölümlerin davacıya devredildiği, davalının ihalenin feshi davasının açılmasına neden olacak herhangi bir kusuru bulunmadığı gibi icra müdürlüğü tarafından yapılan usulsüz tebligatta da herhangi bir katkısının bulunduğu ispatlanmadığından, taşınmazı ihale ile satın aldığı tarihten itibaren mülk sahibi olarak haklı nedenle kullanmış olduğunun belirtildiği, dolayısıyla davalı tarafın haksız olarak işgalci olmadığı” gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalı tarafın kötü niyetli olduğunu, davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, ecrimisil talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

3. Bilindiği üzere, gerek öğretide ve gerekse yargısal uygulamalarda ifade edildiği üzere ecrimisil, diğer bir deyişle haksız işgal tazminatı, zilyet olmayan malikin, malik olmayan kötüniyetli zilyetten isteyebileceği bir tazminat olup 08.03.1950 tarih 22/4 ... İçtihadı Birleştirme Kararında; fuzuli işgalin tarafların karşılıklı birbirine uygun iradeleri ile kurduğu kira sözleşmesine benzetilemeyeceği, niteliği itibarı ile haksız bir eylem sayılması gerektiği, haksız işgal nedeniyle oluşan zararın tazmin edilmesi gerekeceği vurgulanmıştır. Ecrimisil, haksız işgal nedeniyle tazminat olarak nitelendirilen özel bir zarar giderim biçimi olması nedeniyle, en azı kira geliri karşılığı zarardır. Bu nedenle, haksız işgalden ... normal kullanma sonucu eskime şeklinde oluşan ve kullanmadan kaynaklanan olumlu zarar ile malik ya da zilyedin yoksun kaldığı fayda (olumsuz zarar) ecrimisilin kapsamını belirler. Haksız işgal, haksız eylem niteliğindedir (YHGK'nın 25.02.2004 gün ve 2004/1 120 96 ... Kararı).

4. 25.05.1938 tarih ve 29/10 ... Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı ve Yargıtay'ın aynı yoldaki yerleşmiş içtihatları uyarınca ecrimisil davaları beş yıllık zamanaşımına tabi olup bu beş yıllık süre dava tarihinden geriye doğru işlemeye başlar.

5. Hemen belirtilmelidir ki, ecrimisil hesabı uzmanlık gerektiren bir husus olup taşınmazın niteliğine uygun bilirkişi marifetiyle keşif ve inceleme yapılarak ve taleple bağlı kalınarak haksız işgal tazminatı miktarı belirlenmelidir. Alınan bilirkişi raporu, somut bilgi ve belgeye dayanmalı, tarafların ve hakimin denetimine açık, değerlendirmenin gerekçelerinin bilimsel verilere ve HMK'nın 266 vd. maddelerine uygun olmalıdır.

6. Bu nedenle, özellikle tarım arazilerinin haksız kullanımı nedeniyle ürün esasına göre talep varsa, bu konudaki resmi veriler, taşınmazın bulunduğu bölgede ekilen tarım ürünlerinin neler olduğu tarım il veya ilçe müdürlüğünden sorulmalı, ekildiği bildirilen ürünlerin ecrimisil talep edilen yıllara göre birim fiyatları ve dekara verim değerleri, hal müdürlüğünden ilgili dönem için getirtilmeli, bölgede münavebeli ekim yapılıp yapılmadığı, taşınmazın nadasa bırakılıp bırakılmadığı tespit edilmelidir.

7. Eğer, özellikle arsa ve binalarda kira esasına göre talep varsa, taraflardan emsal kira sözleşmeleri istenmeli, gerekirse benzer nitelikli yerlerin işgal tarihindeki kira bedelleri araştırılıp, varsa emsal kira sözleşmeleri de getirtilmeli, dava konusu taşınmaz ile emsalin somut karşılaştırması yapılmalı, üstün veya eksik tarafları belirlenmelidir.

8. İlke olarak, kira geliri üzerinden ecrimisil belirlenmesinde, taşınmazın dava konusu ilk dönemde mevcut haliyle serbest şartlarda getirebileceği kira parası, emsal kira sözleşmeleri ile karşılaştırılarak, taşınmazın büyüklüğü, niteliği ve çevre özellikleri de nazara alınarak yöredeki rayiçe göre belirlenir. Sonraki dönemler için ecrimisil değeri ise ilk dönem için belirlenen miktara ÜFE artış oranının tamamının yansıtılması suretiyle bulunacak miktardan az olmamak üzere takdir edilir.

9. Değerlendirme

10. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 ... Kanun’un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasının atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

11. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkan bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

04.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.