Karar Detayı

MAHKEMESİ: Sulh Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2019/871 E., 2022/1046 K.

KARAR: Davanın kabulü

Taraflar arasında görülen ortaklığın giderilmesi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (kapatılan) 20. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, bir kısım davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne, davalı ... vekilinin duruşma isteminin davanın niteliği gereği reddine karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Marmaris ilçesi, Kemeraltı Mah., İyiliktaş Mevkii 138 ada, 74 parsel ... taşınmazda davacı ve davalıların hissedar olduklarını, taraflar arasına rızai taksimim mümkün olmadığını belirterek ortaklığın satış sureti ile giderilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili, dava konusu yerde taraflara ait bir bina olduğunu herkesin kullandığı bağımsız bölüm olduğunu, bina için imar affından faydalanılarak ruhsat da alındığını bu nedenle öncelikle aynen taksim kararı verilmesini savunmuşlardır.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 26.04.2014 tarihli ve 2000/247 Esas, 2014/430 Karar ... kararıyla; aynen taksim suretiyle ortaklığın giderilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin 26.04.2014 tarihli ve 2000/247 Esas, 2014/430 Karar ... kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 04.04.2017 tarih ve 2017/1996 Esas, 2017/2820 Karar ... ilamında özetle; "..dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan binalara ilişkin olarak; kat mülkiyeti kurulmak suretiyle ortaklığın giderilmesinin mümkün olup olmadığı hususunda araştırmanın tamamlanması, araştırma sonucunda belirtilen koşulların oluşmaması durumunda ancak, satışa karar verilmesi gerektiği hususu düşünülmeden, 1/1000'lik uygulama imar planına göre yolda kalan kısımların kamuya terki ile taşınmazın zemin üzerinde üçe bölünmek suretiyle yine paydaşlar arasında şuyulu halde bırakılması yoluyla ortaklığın giderilmesine karar verilmiş olması doğru görülmemiştir." gerekçesiyle hüküm bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 11.10.2018 tarihli ve 2017/377 Esas, 2018/943 Karar ... kararıyla davanın kabulüne ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin 11.10.2018 tarihli ve 2017/377 Esas, 2018/943 Karar ... kararına karşı süresi içinde davalı ... ile bir kısım davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 15.10.2019 tarihli ve 2019/3060 Esas, 2019/5881

Karar ... ilamında özetle; "Mahkemece bozma ilamına uyulduğuna göre, bozma ilamında değinilen tüm hususlar dikkate alınarak, aynen taksim talep eden tarafa Kat Mülkiyeti Kanununun 12. maddesi gereğince tamamlanması gereken her bir belge ve yapılması gereken her bir işlemi açıkça gösterir şekilde, bir ... az olmamak üzere makul süreler ve yetki vermek suretiyle kat mülkiyetine geçiş yoluyla ortaklığın giderilmesi koşullarının oluşturulmasına imkan sağlanması, mümkün olmadığı takdirde satışa karar verilmesi gerekirken bu hususlar yerine getirilmeden, özellikle davalı tarafa gerekli açıklamaları içeren yeterli süre verilmeden, yetersiz araştırma ve eksik inceleme ile ortaklığın satış yoluyla giderilmesine karar verilmiş olması doğru görülmemiştir" gerekçesiyle hüküm ikince kez bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; kat mülkiyeti kurulmasını isteyen davalı tarafa ön raporda detaylı olarak belirtilen hususlarda taşınmaz üzerinde bulunan bütün yapıların projelendirilerek yapı kullanım izinlerinin alınması ve taşınmazın cins değişikliği işlemlerini gerçekleştirmek ve Kat Mülkiyeti Kanununun 12. maddesindeki eksikliklerin tamamlanması için iki aylık kesin süre verildiği, verilen süre içinde eksikliklerin tamamlanmaması veya neden tamamlanamadığı hususunda detaylı olarak beyanda bulunulmaması ya da mazeretin geçerli kabul edilememesi halinde dosyanın mevcut hali ile karara bağlanacağı hususunun ihtar edildiği, verilen kesin süre içerisinde eksikliklerin tamamlanmadığı ve bu hususta herhangi bir beyanda bulunulmadığı anlaşıldığından kat mülkiyeti kurulmak suretiyle ortaklığın giderilmesi talebinden vazgeçilmiş sayılmasına karar verilerek davanın kabulüne, ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde bir kısım davalılar vekilleri ayrı ayrı temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı ... vd. vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalı taraf olmayan kişilerin hâlâ taraf olarak gösterildiğini, bilirkişi raporlarında değerin eksik hesaplandığını, imar revizyonu işlemleri devam ettiği halde satış yoluyla ortaklığın giderilmesine karar verilmesinin hatalı olduğunu, çelişkili raporlar olduğu ve çelişki gerilmeden hüküm kurulmasının doğru olmadığını, bozma ilamının gereğinin yerine getirilmediğini, kat mülkiyeti kurulması için hangi davalıya süre verildiğinin ara kararda açıklanmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı ... vekili duruşma istemli temyiz dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunda taşınmazın değerinin eksik hesaplandığı, hakim tarafından ifraz projesi düzenlettirilmediğini, ifraz projesi düzenlenmesini istediğini, aynen taksim koşullarının yeterince değerlendirilmediğini, öncelikle aynen taksime aksi takdirde bina değerinin müvekkiline verilmek suretiyle satış kararı verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

3. Davalı ... vd. vekili temyiz dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunda taşınmaz üzerindeki bağımsız bölümlerin nitelikleri doğru olarak tespit edilmediğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, paylı mülkiyetteki ortaklığın giderilmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 4721 ... ... Medeni Kanunu'nun (4721 ... Kanun) 628 inci maddesi.

Paydaşlığın (ortaklığın) satış yoluyla giderilmesi halinde dava konusu taşınmaz üzerinde bina, ağaç v.s. gibi bütünleyici parçalar (muhdesat) varsa bunların arzla birlikte satılması gerekir. Ancak muhdesatın bir kısım paydaşlara (ortaklara) ait olduğu konusunda tapuda şerh varsa veya bu hususta bütün paydaşlar ittifak ediyorlarsa ve muhdesat arzın değerinde bir artış meydana getiriyorsa bu artışın belirlenmesi için dava tarihi itibariyle arzın ve muhdesatın değerleri ayrı ayrı tespit edilir. Belirlenen bu değerler toplanarak taşınmazın tüm değeri bulunur. Bulunan bu değerin ne kadarının arza ne kadarının muhdesata isabet ettiği yüzdelik (%...) oran kurulmak suretiyle belirlenir. Satış sonunda elde edilecek bedelin bölüştürülmesi de bu oranlar esas alınarak yapılır. Muhdesata isabet eden kısım muhdesat sahibi paydaşa, geri kalan bedel ise payları oranında paydaşlara (ortaklara) dağıtılır.

Bütünleyici parçanın (muhdesat) arzın paydaşlarına (ortaklarına) değil de üçüncü şahsa ait olduğunun anlaşılması halinde bu kimseyi muhdesat sahibi olarak davaya dahil etmek ve ona satış bedelinden pay vermek mümkün değildir.

3. Değerlendirme

4. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre bir kısım davalılar vekillerinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

5. Somut olayda; ortaklığın giderilmesi istemli davada, taraflar arasında ortaklığın devamı için bir anlaşma olmadığı, paylaştırmanın uygun olmayan bir zamanda da istenmediği, alınan bilirkişi raporlarından, taşınmazın yasal mevzuat çerçevesinde ifraz yoluyla taksiminin mümkün olmadığının, ortaklığın ancak satış suretiyle giderilebileceğinin belirtildiği anlaşılmakla; mahkemece bilirkişi raporları dikkate alınarak, davanın kabulü ile taşınmaz üzerindeki ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmesi isabetli görülmüştür.

Ancak ortaklığın giderilmesi davalarında üzerinde durulması gereken hususlardan biri de arz üzerinde bulunan muhdesatın aidiyeti hakkında yapılacak değerlendirmedir. Muhdesatın aidiyeti hususunda ortaklar arasında bir anlaşma varsa arz ve muhdesatın değeri üzerinde bir oran kurularak satıştan elde edilecek paranın muhdesata isabet eden oranı muhdesat sahibine verilmeli kalan kısım ortaklar arasında payları oranında dağıtılmalıdır. Ancak muhdesat konusunda bir anlaşma yoksa taşınmaz bir bütün olarak değerlendirilip elde edilecek bedel paydaşlara payları oranında dağıtılmalıdır.

Ne var ki; mahkemece, muhdesatın aidiyeti konusunda taraflar arasında anlaşmazlık bulunmadığı gözetilerek dava tarihi itibariyle bir oranlama yapılmak suretiyle mudesata isabet eden bedellerin muhdesat sahiplerine verilmesinden sonra kalan satış bedelinin taraflara payları oranında dağıtılmasına şeklinde hüküm kurulması gerekirken, muhdesat durumu gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının kabulüyle temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

02.10.2023 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.