Karar Detayı

MAHKEMESİ: Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2021/1880 E., 2022/291 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ: Konya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2019/720 E., 2021/223 K.

Taraflar arasındaki vasiyetnamenin tenfizi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili ve davalı ... tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı ...'nun istinaf talebinin esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden hüküm tesisi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... ve ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde; tarafların 19.09.2015 tarihinde vefat eden ...'nun mirasçısı olduklarını, adı geçen murisin 08.04.2015 tarihli düzenleme şeklindeki vasiyetname ile Konya ili, Karatay ilçesi, Mezbaha (Fetih) Mahallesi, 22032 ada 1 parsel sayılı taşınmazda bulunan 16 numaralı bağımsız bölümü müvekkiline vasiyet ettiğini, vasiyetnamenin açılmasına karar verildiğini, kararın 23.02.2017 tarihinde kesinleştiğini belirterek vasiyetnamenin tenfizi ile tapu iptali ve tescil talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar cevap dilekçelerinde; davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi 06.04.2021 günlü ve 2019/720 Esas, 2021/223 sayılı Kararında "dava konusu vasiyetnamenin tenfizinin şartlarının oluştuğu, davalıların yasal hasım olduğu, davanın açılmasına sebebiyet vermedikleri gözetilerek davacı lehine yargılama gideri ve vekalet ücreti takdirine yer olmadığı" gerekçesiyle davanın kabulü ile bakiye ilam harcının davacıdan tahsiline, davacı lehine yargılama gideri ve vekalet ücreti takdirine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davacı vekili ile davalı ... istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı vekili istinaf dilekçesinde; davalılar davanın reddini istedikleri halde, harç, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin müvekkiline yüklenmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek istinaf isteminde bulunmuştur.

2. Davalı ... istinaf dilekçesinde özetle; vasiyetnamenin saklı payını etkilediğini, davacı ile husumetli olmamak için vasiyetnamenin iptali davası açmadığını, murisin alzeimer ve demans hastası olduğunu, eksik inceleme ile karar verildiğini, davacının eldeki davayı açmadan önce davalılardan talepte bulunmadan doğrudan dava açtığını, davanın açılmasına sebebiyet vermediğini, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, mahkeme aksi kanaatte ise vasiyetnamenin iptali davası açmak üzere kendisine süre verilmesini, açılacak davanın bekletici mesele yapılmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin 09.02.2022 tarihli ve 2021/1880 Esas, 2022/291 sayılı Kararında belirtilen "...İlk Derece Mahkemesince davanın kabul edilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu.." gerekçesiyle davalı ...'nun istinaf talebinin esastan reddine, davacı vekilinin istinaf talebinin "....dava dilekçesi davalılara usulünce tebliğ edilmesinden sonra kabul yönünde bir beyanları bulunmadığına ve davanın kabulüne karar verildiğine göre yargılama giderlerinden hisseleri oranında sorumlu tutulmaları gerekirken tüm yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılması usul ve yasaya aykırıdır..." gerekçesiyle kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulü ile bakiye ilam harcı, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılardan miras payları oranında tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davalı ... ve davalı ... temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalı ... temyiz dilekçesinde özetle; murisin iradesinin sakatlanıp sakatlanmadığının araştırılmadığını, yargılama sırasında tebligatların usul ve yasaya aykırı yapılması nedeniyle savunma hakkının kısıtlandığını, davalılardan ...'nin gösterdiği tanıkların dinlenmediğini, harç ve yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... temyiz dilekçesinde özetle; ön inceleme zaptının tebliğ edilmediğini, tanıklarının dinlenmediğini, vasiyetnamenin açılması davasında vasiyetnamenin iptali davası açmak için süre verilmediğinden vasiyetnamenin açılması dosyasının kesinleşmediğini, muris ağır kanser hastası olduğundan tasarruf ehliyetinin bulunmadığını, tenkis def'inin dikkate alınmadığını, adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini, vasiyetnamenin ehliyet ve saklı pay unsurları yönünden usul ve yasaya aykırı olduğunu, davanın açılmasına neden olunmadığından davalılar aleyhine harç ve yargılama giderine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, vasiyetnamenin tenfizi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 600 ilâ 602 nci maddeleri.

3. Değerlendirme

4. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

5. Murisin vefatı ile birlikte gerek yasal gerek atanmış mirasçılar, külli halefiyet ilkesi gereği, murisin terekesini kendiliğinden kazanmaktadırlar. Vasiyet alacaklısı ise murisin cüzi halefi olduğundan kendisi lehine vasiyet olunan mal veya hak üzerinde doğrudan bir hak kazanamamakta olup sadece kişisel bir istem hakkına sahiptir. Bu nedenle, vasiyet alacaklısının yükümlülüğü yerine getirmeyen vasiyet yükümlüsüne karşı vasiyet edilen malın teslimi veya hakkın devrini dava edebilme imkanı bulunmaktadır. İşte buna uygulamada vasiyetnamenin tenfizi ya da vasiyetnamenin yerine getirilmesi denmektedir.

6. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, davalı ...'nun temyiz dilekçesinde ileri sürülen tüm nedenler ile davalı ...'nin yargılama giderlerine ilişkin temyiz itirazları kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

7. Kural olarak İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı istinaf başvurusunda bulunmayan tarafın Bölge Adliye Mahkemesi kararını temyiz hakkı bulunmamaktadır. Ancak İlk Derece Mahkemesi kararını istinaf etmeyen taraf Bölge Adliye Mahkemesi tarafından İlk Derece Mahkemesinin kararı kaldırılarak yeni bir karar verilmesi halinde bu yeni kararı temyiz edebilecektir. Başka bir deyişle istinaf başvurusunun reddi halinde Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı temyiz hakkı sadece istinaf başvurusu reddedilen tarafa ait olup İlk Derece Mahkemesi kararını istinaf etmeyen tarafın temyiz hakkı bulunmamaktadır.

8. Somut uyuşmazlıkta, davalı ... İlk Derece Mahkemesi kararını istinaf etmemiş, davacı vekilinin yargılama giderlerine ilişkin istinaf istemi Bölge Adliye Mahkemesince kabul edilmiş, hükmün düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere İlk Derece Mahkemesi kararını kaldırarak davanın kabulüne karar verilmiştir. Davalı ... İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı istinaf başvurusunda bulunmadığından davacı taraf lehine usuli kazanılmış hak oluşmuştur. Davalı ...'nin Bölge Adliye Mahkemesi kararını esasına yönelik temyiz hakkı bulunmadığından, davalı ...'nin temyiz dilekçesinin esasa ilişkin kısmının reddine karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davalı ...'nun yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının, davalı ...'nin ise yargılama giderlerine ilişkin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

2. Davalı ...'nin temyiz dilekçesinin esasa ilişkin kısmının reddine,Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

28.09.2023 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.