Karar Detayı

MAHKEMESİ: Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2020/828 E., 2022/542 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ: Ankara 16. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2019/600 E., 2019/815 K.

Taraflar arasındaki mirasçılık belgesinin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekillerince ayrı ayrı istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı Hazine vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkeme kararının kaldırılmasına, davalı Hazine yönünden davanın kabulüne, davalı ... hakkındaki davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin kuzeni ...'ın baba bir kardeşi ...'ın Ankara, Çankaya, Yukarıbahçelievler nüfusunda kayıtlı olup 17.07.2019 tarihinde, kardeşi ...’ın ise 01.05.2010 tarihinde vefat ettiğini, mirasçı olarak geriye müvekkili ile diğer mirasçıların kaldığını, davalı ...'ın müracaatı üzerine Ankara 10. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2018/734 Esas, 2018/2388 Karar sayılı dosyasında ...'ın 1 inci, 2 nci, 3 üncü zümre mirasçıları bulunmadığından miras meselesi 1 pay kabul edilerek mirasın Maliye Hazinesine aidiyetine karar verildiğini, davalı Hazinenin de anılan mirasçılık belgesine istinaden muris ... adına kayıtlı taşınmazları Hazine adına intikal ettirdiğini, davalı Hazine adına mirasçılık belgesi verilmişse de muris ile mirasçılık belgesinde söz edildiği gibi bir ilişkisi bulunmadığını, bu nedenlerle dava konusu Ankara 10. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2018/734 Esas ve 2018/2388 Karar sayılı mirasçılık belgesinin iptalini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davalı ile murisin aynı binada kat malikleri olduğunu, muris ...'a ait taşınmazın yaklaşık 10 yıldır metruk vaziyette ve sahipsiz olarak beklediğinden müvekkilinin bir kısım ortak alan tadilat masraflarını karşılamak zorunda kaldığını, söz konusu ortak alan masraflarının payı oranında tahsili amacıyla, ... hakkında icra takibi başlatıldığını, takip esnasında ...'ın uzun süre önce vefat ettiğinin tespit edildiğini, bunun üzerine icra dairesinden alınan yetki ile murisin veraset ilâmını çıkartmak üzere taraflarınca mahkemeye başvuruda bulunulduğunu ve yukarıda belirtilen mirasçılık belgesi ile de ...'ın mirasçısı bulunmadığı gerekçesiyle mirasın Maliye Hazinesine aidiyetine karar verildiğini, söz konusu mirasçılık belgesinin taraflarınca davalı idareye ihbarı üzerine Hazinenin muris adına kayıtlı taşınmazları kendi adına intikal ettirdiğini, bu sebeplerle davacının davası haklı ise kabulüne, haksız ise reddine ve davanın açılmasına sebebiyet vermediğinden yargılama giderlerinden sorumlu tutulmamasına karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; diğer davalı ... vekili tarafından idareye verilen ihbar dilekçesiyle, dava konusu olan 1571 ada 19 parselde kain taşınmazın 1 ve 5 numaralı bağımsız bölümlerinin maliki ...'ın mirasçısız olarak vefat ettiğini ve taşınmazların tapuda hâlen kendi adına kayıtlı olduğu bildirilerek söz konusu taşınmazların Hazineye intikali hususunda gerekli işlemlerin yapılarak kendisine ihbar tazminatı ödenmesinin talep edildiğini, bunun üzerine idarece yapılan araştırmada ...’ın yasal mirasçılarının bulunması nedeniyle ihbara konu dilekçe hakkında yapılacak işlem bulunmadığı hususunda ihbarcı ...'a bilgi verildiği; ancak aynı ihbarcı vekilinin iptale konu mirasçılık belgesini sunarak aynı yönde talepte bulunması üzerine bu defa dava konusu taşınmazların Hazine adına intikal ettirildiğini, Hazinenin mahkeme kararı üzerine işlem yaptığını, davacının iddiasını ispatlaması gerektiğini, Hazine kendi kusuruyla dava açılmasına sebebiyet vermediğinden yargılama masraflarından sorumlu tutulmamasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; muris ...'ın mirasçılarının TMK'nın 594 üncü maddesi uyarınca usulüne uygun şekilde tespit edilmediği gerekçesiyle davanın kabulü ile Ankara 10. Sulh Hukuk Mahkemesinin 03.01.2019 tarih ve 2018/734 Esas, 2018/2388 Karar sayılı veraset ilâmının iptaline karar verilmiştir. Davanın açılmasına davalı ..., Hazineden ikramiye alabilmek için çıkardığı mirasçılık belgesi ile sebebiyet verdiğinden yargılama giderlerinden davalı Hazine ile birlikte sorumlu tutulmuştur.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri ayrı ayrı istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davalı ... vekili dilekçesinde; cevap dilekçesini tekrarlayarak yargılama giderlerinden sorumlu tutulmasına itiraz etmiştir.

2. Davalı ... vekili dilekçesinde; eksik inceleme ile karar verildiğini, davanın reddi gerektiğini, cevap dilekçesindeki süreci anlatarak yargılama giderlerinden sorumlu tutulmalarının kanuna aykırı olduğunu, davanın açılmasına kendilerinin neden olmadığını, Hazinenin kanuni mirasçı konumunda olduğunu, sulh mahkemesinin kararı uyarınca intikal işlemi yapıldığını, davanın açılmasında kusurları bulunmadığını belirtmek suretiyle istinaf etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Ankara 10. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2019/251 Esas ve 2019/964 Karar sayılı dosyasında verilen 04.07.2019 tarihli kararda muris ...'ın mirasçılarının davacı ve dava dışı şahıslar olduğunun tespit edilmiş olmasına ve HMK'nın 326/1 inci maddesi gereğince yargılama giderlerinin, kural olarak davada haksız çıkan yani aleyhine hüküm verilen tarafa yükletileceğinin anlaşılmasına göre, Mahkemece yazılı şekilde karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir durum bulunmadığından davalı Hazine vekilinin istinaf istemleri yerinde bulunmamıştır. Davalı ...'ın istinaf istemine gelince; kural olarak mirasçılık belgesinin iptali sonucunda hakları zedeleneceğinden açılacak bu tür davalarda iptali istenilen mirasçılık belgesinde mirasçı gösterilen ve kendilerine mirastan pay verilen tüm kişilerin hasım olarak gösterilmeleri zorunlu olduğu, iptali istenen Ankara 10. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2018/734 Esas ve 2018/2388 Karar sayılı mirasçılık belgesinin davalı ...'ın aldığı yetkiye istinaden açtığı dava sonucu düzenlendiği, istinaf incelemesine konu eldeki davanın, mirasçılık belgesinde kendisine pay verilen mirasçı tarafından açıldığı, mirasçılık belgesinin iptali davasının, mirasçılık belgesinde kendisine pay verilen kişilere husumet yöneltilerek açılacağı, davalı ...'ın iptali istenen mirasçılık belgesinde mirasçı sıfatı bulunmadığına göre, hakkındaki davanın pasif husumet yokluğundan reddinin gerektiği belirtilerek davalı Hazine vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun esastan reddine; davalı ... vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak Hazine yönünden davanın kabulüne, davalı ... yönünden ise davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Hazinenin menfaati yönünden iptal kararının denetlenmesi gerektiği, yargılama giderlerinden ve vekâlet ücretinden sorumlu tutulmalarının kanuna aykırı olduğu, davanın açılmasına kendilerinin neden olmadığı, Hazinenin kanuni mirasçı konumunda ve yasal hasım olduğu, sulh mahkemesinin kararı uyarınca intikal işlemi yapıldığı, davanın açılmasında kusurlarının bulunmadığı, diğer davalı ...’ın dava açılmasına neden olduğu belirtilmek suretiyle Hazine tarafından hüküm temyiz edilmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, mirasçılık belgesinin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 29 uncu ve 30 uncu maddeleri ile 598 inci maddesi.

3. Değerlendirme

4. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

5. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Hazine vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Harçlar Kanunu'nun 13/j maddesi gereğince Hazine harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

28.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.