Karar Detayı

MAHKEMESİ: Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2022/810 E., 2022/852 K.

KARAR: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: Samsun 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2019/565 E., 2022/21 K.

Taraflar arasındaki müdahalenin men'i ve ecrimisil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacı müvekkillerinin Samsun ili, Canik ilçesi, Kaşyayla Mahallesi, 102 ada 38 parselde bulunan tarla vasıflı taşınmazın malikleri olduğunu, davalının davacıların maliki olduğu taşınmazı hiçbir hukuki nedene dayanmadan kullandığını, işgal ettiğini, davalıya taşınmazı terk etmesi ve kullandığı yıllar için ecrimisil bedeli ödemesi gerektiği hususunda noter aracılığı ile ihtarname gönderildiğini, ancak ihtara cevap verilmediği gibi ecrimisil ödemesinin de yapılmadığını belirterek taşınmaza davalının müdahalesinin men'i ile taşınmazın davacılara teslimini, dava tarihinden geriye doğru 5 yıllık ecrimisil bedelinin dönem sonralarından itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalının taşınmazda hak sahibi olduğunu, zira taşınmazda fiili taksim yapıldığını, taksim sonucunda da davalıya tahsis edilen yerin ekilip biçildiğini, taksimden kalan yer dışında hiçbir bölüme müdahalenin olmadığını, taşınmazda kullanılan kısmın 1.500 m² olduğunu, buraya davalı tarafından 1997 yılından beri fındık dikildiğini, davacılar tarafından fiilli taksim bilindiği halde kötüniyetle davanın açıldığını, faiz talebinin de yersiz olduğunu ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile resmi tapu kayıtlarına göre davalının taşınmazda hak sahibi olmadığı, davalının fiili taksim savunmasını destekler mahiyette tanık beyanları dışında herhangi bir somut delilin dosyaya sunulmadığı, tanık beyanları nazara alındığında davalının müdahalesinin taşınmazın tamamına yönelik olduğu gerekçeleriyle taşınmazın tamamı bakımından davalının müdahalesinin men'ine ve taşınmazın tamamı için hesaplanan toplam 12.260,11 TL ecrimisil bedelinin ait oldukları dönem sonundan itibaren işleyecek işleyecek yasal faizili ile birlikte davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; taşınmazın tamamının kullanılmadığını, davacıların murisi ile davalı arasındaki anlaşma gereği fiili taksim yapıldığını, beş yıl için yapılan ecrimisil hesabının hukuka aykırı olduğunu, bilirkişi raporlarında üretim giderinin az ve fidan bedelinin düşük hesaplandığını, ayrıca kararda fazla harç ve yargılama giderine hükmedildiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; taşınmazın tamamının kullanılmadığını, taşınmazın davalı tarafından fiili taksime dayalı kullanıldığını, beş yıl için yapılan ecrimisil hesabının hukuka aykırı olduğunu, bilirkişi raporlarında üretim giderinin az ve fidan bedelinin düşük hesaplandığını, kararda fazla harç ve yargılama giderine hükmedildiğini, taşınmazda dikili fındıklar nedeni ile oluşan zarar için herhangi bir değerlendirmenin yapılmadığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, müdahalenin men'i ve ecrimisil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

3. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 683 üncü maddesinde, malikin hukuk düzeninin sınırları içerisinde o şey üzerinde dilediği gibi kullanma, tasarrufta bulunma, yararlanma yetkilerine sahip olduğu, malını haksız olarak elinde bulunduran kişiye karşı her türlü el atmanın önlenmesi davası açabileceği öngörülmüştür.

4. Bilindiği üzere, gerek öğretide ve gerekse yargısal uygulamalarda ifade edildiği üzere ecrimisil, diğer bir deyişle haksız işgal tazminatı, zilyet olmayan malikin, malik olmayan kötüniyetli zilyetten isteyebileceği bir tazminat olup 08.03.1950 tarih 22/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında; fuzuli işgalin tarafların karşılıklı birbirine uygun iradeleri ile kurduğu kira sözleşmesine benzetilemeyeceği, niteliği itibarı ile haksız bir eylem sayılması gerektiği, haksız işgal nedeniyle oluşan zararın tazmin edilmesi gerekeceği vurgulanmıştır. Ecrimisil, haksız işgal nedeniyle tazminat olarak nitelendirilen özel bir zarar giderim biçimi olması nedeniyle, en azı kira geliri karşılığı zarardır. Bu nedenle, haksız işgalden doğan normal kullanma sonucu eskime şeklinde oluşan ve kullanmadan kaynaklanan olumlu zarar ile malik ya da zilyedin yoksun kaldığı fayda (olumsuz zarar) ecrimisilin kapsamını belirler. Haksız işgal, haksız eylem niteliğindedir (YHGK'nun 25.02.2004 gün ve 2004/1 120 96 sayılı kararı).

5. 25.05.1938 tarih ve 29/10 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı ve Yargıtay'ın aynı yoldaki yerleşmiş içtihatları uyarınca ecrimisil davaları beş yıllık zamanaşımına tabi olup bu beş yıllık süre dava tarihinden geriye doğru işlemeye başlar.

6. Hemen belirtilmelidir ki, ecrimisil hesabı uzmanlık gerektiren bir husus olup, taşınmazın niteliğine uygun bilirkişi marifetiyle keşif ve inceleme yapılarak ve taleple bağlı kalınarak haksız işgal tazminatı miktarı belirlenmelidir. Alınan bilirkişi raporu, somut bilgi ve belgeye dayanmalı, tarafların ve hakimin denetimine açık, değerlendirmenin gerekçelerinin bilimsel verilere ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 266 ncı vd. maddelerine uygun olmalıdır.

7. Bu nedenle, özellikle tarım arazilerinin haksız kullanımı nedeniyle ürün esasına göre talep varsa, bu konudaki resmi veriler, taşınmazın bulunduğu bölgede ekilen tarım ürünlerinin neler olduğu tarım il veya ilçe müdürlüğünden sorulmalı, ekildiği bildirilen ürünlerin ecrimisil talep edilen yıllara göre birim fiyatları ve dekara verim değerleri, hal müdürlüğünden ilgili dönem için getirtilmeli, bölgede münavebeli ekim yapılıp yapılmadığı, taşınmazın nadasa bırakılıp bırakılmadığı tespit edilmelidir.

8. Değerlendirme

1.Davaya konu taşınmazın tapudaki vasfının tarla olduğu görülmüştür. Mahkemece bilirkişi heyeti ile yapılan keşif neticesinde davaya konu taşınmazın 2.600 m²'lik alanının kapama fındık bahçesi, geriye kalan 3.366,86 m²'lik alanının ise muhtelif çalılık ve orman ağacı olduğu tespit edilmiştir. Dosya kapsamı ve tanık beyanlarından taşınmaz üzerinde bulunan fındıkların davalı tarafından dikilip yetiştirildiği anlaşılmıştır.

2.Hükme esas alınan bilirkişi raporunun incelenmesinden, ecrimisil hesabının fındık dikili alan için ayrı geri kalan kısım için ise yörede yaygın münavebe ürünleri olan buğday mısır ekimi üzerinden yapıldığı anlaşılmıştır. Ancak, taşınmazın tapudaki tarla vasfı dikkate alınarak taşınmazın üzerindeki fındık ağaçları olmaksızın ecrimisilin belirlenmesi gerekirken, taşınmazın 2.600 m²'lik kısmının fındık bahçesi olarak getirebileceği ecrimisil belirlenerek bu miktar üzerinden karar verilmesi doğru görülmemiştir. Yine bilirkişi raporunda her ne kadar yıllık üretim masrafları ve satış fiyatlarının İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden temin edildiği belirtilmiş ise de, raporun taraf ve mahkeme denetimine açık olması açısından taşınmazda münavebeli ekim yapılıp yapılmadığı, taşınmazın nadasa bırakılıp bırakılmadığı ve taşınmazın bulunduğu bölgede ekilen tarım ürünlerinin neler olduğu İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden sorularak ekildiği bildirilen ürünlerin ecrimisil talep edilen 2015, 2016, 2017, 2018 ve 2019 dönemlerine ait birim fiyatları ve dekara verim değerlerine ilişkin bilgi ve belgelerin İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden getirilerek dosya arasına alınması gerekmektedir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

26.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.